فرگشت‌گرایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تکامل‌گرایی)
پرش به: ناوبری، جستجو

فرگشت‌گرایی یا تطورگرایی، نخسیتن نظریه کلاسیک در انسان‌شناسی دانشگاهی می‌باشد که در قرن نوزده و تا اوایل قرن بیستم میلادی، نظریه مسلط در علوم انسانی به طور عام و در انسان‌شناسی به طور خاص به شمار می‌رفت.[۱]

این نظریه سرچشمه خود را از علوم زیستی از یک سو و از الهیات از سوی دیگر می‌گرفت.[۲]

محوریت[ویرایش]

محور اساسی تکامل‌گرایی بر این اصل استوار است که هر پدیده فرهنگی را باید حاصل زنجیره‌ای طولانی از تغییرات آن در طول یک خط زمانی و مکانی در نظر گرفت. این تغییرات به باور فرگشت‌گرایان، عمدتاً به دلیل نیاز به انطباق پدیده با محیط برای بقاء انجام می‌پذیرد و هر پدیده یا موجودی که بهتر بتواند این انطباق را انجام دهد، از شانس بقای بیشتری برخوردار خواهد بود.[۳]

وضعیت کنونی[ویرایش]

امروزه هر چند فرگشت‌گرایی در قالب نوفرگشت‌گرایی و انسان‌شناسی محیط‌شناختی حفظ شده است اما تغییراتی اساسی در رویکرد آن مشاهده می‌شود که مهم‌ترین آنها پرهیز از جبرگرایی و داروینیسم اجتماعی، اهمیت دادن هر چه بیشتر به فرایندهای مبادله با محیط، چند خطی دیدن و لحاظ نمودن ساختارهای ژنتیک و بسیار خرد از یک سو و زیست بوم‌ها و ساختارهای کلان از دیگر سو می‌باشد.[۴]

نمایندگان فرگشت‌گرایی[ویرایش]

مهم‌ترین نمایندگان تاریخی فرگشت‌گرایی پس از داروین در حوزه علوم طبیعی، در انسان‌شناسی جیمز فریزر و ادوارد برنت تایلور در بریتانیا و امیل دورکیم و مارسل موس در فرانسه می‌باشند. در آمریکا این مکتب ابتدا با آثار هنری لوئیس مورگان پدیدار گشت.[۵]

منابع[ویرایش]