توکسوپلاسما گوندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


توکسوپلاسما گوندی
تاکی‌ژوئیت ت. گوندی‌ای
طبقه‌بندی علمی
دامنه: یوکاریوت
فرمانرو: حبابچه‌داران رنگی
Superphylum: حبابچه‌داران
شاخه: هاگ‌داران
رده: Conoidasida
زیررده: Coccidiasina
راسته: Eucoccidiorida
تیره: Sarcocystidae
سرده: Toxoplasma
گونه: T. gondii
نام علمی
Toxoplasma gondii
(Nicolle & Manceaux, 1908)

توکسوپلاسما گوندی(نام علمی: Toxoplasma gondii) یک انگل اجباری درون سلولی است که میزبان عمده آن گربه است و قابلیت انتشار آن توسط مدفوع گربه می‌باشد اما قدرت آلوده کردن انواع مهره داران و پستانداران و پرندگان را نیز دارد و در برخی کشورها در سرم خون تا یک سوم افراد بالغ آنتی‌بادی این انگل مشاهده می‌شود که این امر نشان دهنده شیوع بالا و قدرت آلودگی این انگل است. تقریباً ۱۱% افراد بین ۴۹-۶ سال در ایالات متحده آمریکا دارای آنتی بادی علیه توکسوپلاسما می باشند.

آلودگی به توکسوپلاسما گوندی در برخی افراد اهمیت دارد مثل خانم‌های باردار که می‌تواند باعث سقط یا عقب ماندگی جنین شود.

اشکال توکسوپلاسما گوندی[ویرایش]

تاکی‌زوئیت[ویرایش]

گونه‌های تاکی‌زوئیت توکسوپلاسما گوندی در سلول‌های هسته‌دار مهره‌داران وجود دارند و از طریق جوانه زدن درون سلول میزبان تکثیر می‌یابند.

سدو کیست (کیست کاذب)[ویرایش]

به سلول هسته دار حاوی تاکی زوئیت پسودوکیست (کیست کاذب) گفته می‌شود.دراین حالت انگلهای درون انرا اندوزوییت می نامند.در این شکل حدود 40 تاکی زوییت درون یک سلول دیده می شود.کیست کاذب در مراحل حاد بیماری تشکیل شده و به طور دائمی تشکیل نمی‌گردد بلکه تشکیل ان بصورت موقت یا موضعی است.

کیست نسجی[ویرایش]

اگر سیستم ایمنی میزبان فعال شود در اطراف تاکی زوئیت‌های درون سلول‌های هسته دار غشای مقاومی تشکیل می‌شود تا انگل بتواند در برابر سیستم ایمنی مقاومت کند که در این حالت به سلول کیست نسجی گفته می‌شود که در مرحله مزمن بیماری ایجاد می‌شود.

در این حالت به تاکی زوئیت‌های درون کیست نسجی برادی زوئیت می‌گویند چون به کندی تکثیر می‌کنند.

سیر تکاملی توکسوپلاسما گوندی[ویرایش]

توکسوپلاسما گوندی تک میزبانه اختیاری است یعنی هم میتواند در یک میزبان و هم در دو میزبان سیر تکاملی خود را تکمیل کند اما میزبان نهایی آن حتماً گربه است.

در سیر تکاملی خود دو مرحله دارد : 1) مسیر تکاملی خارج روده ای (فاز توکسوپلاسمیک) 2)مسیر تکاملی روده ای (فاز ایزوسپوریک)

مسیر تکاملی خارج روده ای[ویرایش]

سیکل خارج روده ای هم در سلول های هسته دار گربه و هم میزبان واسط می تواند انجام شود.میزبانان واسط مثل انسان با خوردن کیست های نسجی حاوی برادی زوئیت و هم ااسیست های حاوی اسپروزوئیت آلوده می شوند.

در سیکل خارج روده ای برادی و اسپروها وارد سلول های هسته دار شده و تبدیل به تاکی زوئیت می شوند و از طریق جوانه زدن تکثیر می یابند و سپس سلول میزبان را پاره کرده و از طریق خون و لنف به ارگان های مختلف رفته و تکثیر می یابند و کانون های نکروزه را به وجود می آورند که در این حالت اگر فرد داروی مناسبی دریافت نکند و سیستم تکامل نیابد منجر به مرگ بیمار میشود.اما پس از خوردن دارو و تکامل سیستم ایمنی در اطراف انگل درون سلول های هسته دار غشای مقاومی ایجاد می شود و کیست نسجی به وجد می آید که وقتی کاملاً بزرگ شد سلول های هسته دار میزبان را و کیست نسجی به صورت آزاد در بافت قرار می گیرد و به ارگان های مختلف می رود.

فاز روده ای[ویرایش]

فاز روده ای فقط در روده گربه انجام می شود.در این فاز هم تکثیر غیرجنسی(شیزوگونی) و هم تکثیر جنسی(گامتوگونی) وجود دارد.

انگل ممکن است به شکل ااسیست، تاکی زوئیت یا برادی زوئیت و بیشتر از طریق خوردن موش آلوده وارد بدن گربه شود. انگل وارد اپی تلیوم روده باریک گربه شده و در آنجا به تروفوزوئیت تبدیل می شود.تروفوزوئیت ها شیزوگونی انجام می دهند و مروزوئیت ها خارج می شوند و دوباره وارد اپی تلیوم روده شده و چند شیزوگونی را تکرار می کنند.برخی از مروزوئیت هایی که وارد اپی تلیوم می شوند تبدیل به میکرو/ماکرو گامتوسیت می شوند و از هر میکروگامتوسیت 12-10 میکروگامت تاژک دار به وجود می آید.

از ممزوج شدن میکرو و ماکروگامت زیگوت به وجود می آید که تبدیل به ااسیست می شوند و ااسیست وارد لومن روده گربه می شود و از طریق مدفوع گربه خارج شده و سیکل تکاملی تکرار می شود.

بیماری زایی توکسوپلاسما گوندی[ویرایش]

بیماری زایی این انگل به چند صورت انجام می شود:1)اکتسابی 2)مادرزادی 3)چشمی 4)در افراد دارای نقص ایمنی

اکتسابی[ویرایش]

عفونت با انگل در اکثر مواقع بدون علامت است اما اگر علامت دار شود ممکن است به شکل لنقاوی یا اگزانتوماتوز یا Cerebrospinal باشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

توکسوپلاسموز

منابع[ویرایش]

ویکی‌پدیا انگلیسی