توربوجت
توربوجت نوعی موتور جت است که در آن همهٔ هوای مکیدهشده به اتاق احتراق میرود و پس از مخلوطشدن با سوخت و احتراق بهصورت گاز خروجی داغ از دهانهٔ عقب موتور خارج میشود. این نوع موتور قدیمیترین نوع موتور جت است.
توربوجت از انواع موتورهای پیشران در صنعت هوایی است که از پنج قسمت اصلی تشکیل شدهاست: ۱- ورودی یا مدخل ۲- کمپرسور یا متراکم کننده ۳- محفظه احتراق ۴- توربین ۵- نازل یا خروجی
اولین هواپیما مجهز به موتور جت و توربوجت اچ. ایی-۱۷۸ ساخت آلمانیها بود، با بکارگیری هواپیما بوئینگ ۷۰۷ و دی. سی. هشت ساخت مگ دانل داگلاس، خطوط مسافربری با هواپیما جت نیز آغاز بکار کردند.
ورودی یا مدخل: ابن قسمت اولین بخش است که هوای ورودی به موتور از آن میگذرد. این بخش یک مجرای همگرا با واگرا است و وظیفه آن کاهش سرعت و یکنواخت کردن جربان هوای ورودی به موتور است. اگر سرعت هوای ورودی به کمپرسور زیاد باشد، سرعت هوا در نوک پرههای آن به سرعت صوت میرسد و برای گردش کمپرسور نیروی زبادی صرف خواهد شد. اگر سرعت هوای ورودی زیر صوت بود، این مدخل واگرا خواهد بود. اگر سرعت بالای سرعت صوت بود (ما فوق صوت) باشد، این مجرا همگرا خواهد بود. زیرا رفتار جریان ما فوق صوت و زیر صوت بر عکس هم است. در یک جریان ما فوق صوت هوا در عبور از یک مجرای همگرا سرعتش کم میشود و در سرعتهای زیر صوت بر عکس. بنابراین مدخل هواپیماهای زیر صوت واگرا است تا سرعت را کاهش دهد و کمکی نیز برای کمپرسور باشد.
کمپرسور یا متراکم کننده: هوا بعد از مدخل وارد کمپرسور میشود. وظیفه کمپرسور فشرده کردن هوا است. کمپرسورها یه دو گروه اصلی تفسیم میشوند: کمپرسورهای گریز از مرکز کمپرسورهای جریان محور
محفظه احتراق: هوای فشرده به سمت محفظه احتراق رانده شده و بعد از تزریق سوخت توسط سوخت پاشها (انژکتورها)، به دمای بیت ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ سانتیگراد میرسد. این بخش را با آلیاژی مقاوم در برابر دمای (دمای حاصل از احتراق) و فشار بالا میپوشانند.
توربین: قدرت و توان مورد نیاز برای گردش کمپرسور توسط توربین تامین میشود. شکب توربین شبیه به کمپرسور است اما با این تفاوت که به کمپرسور کار داده میشود تا هوا را فشرده کند ولی در توربین از جریان گازهای گرم عبوری کار گرفته میشود. به مجموعه کمپرسور، توربین و محور رابط (محور انتقال دهنده نیرو جهت گردش، از توربین به کمپرسور) اسپول میگویند. هر موتور توربوجت دارای یک اسپول میباشد اما بعضی از موتورها، دارای دو یا چند اسپول میباشند.
نازل یا خروجی: محل خروج گازهای عبوری از توربین میباشند، در نهایت این نازل است که نیروی پیشرانه موتور توربوجت را تولید میکند.
توربوجت از انواع موتورهای پیشران در صنعت هوایی است که از پنج قسمت اصلی تشکیل شدهاست: ۱- ورودی یا مدخل ۲- کمپرسور یا متراکم کننده ۳- محفظه احتراق ۴- توربین ۵- نازل یا خروجی
اولین هواپیما مجهز به موتور جت و توربوجت اچ. ایی-۱۷۸ ساخت آلمانیها بود، با بکارگیری هواپیما بوئینگ ۷۰۷ و دی. سی. هشت ساخت مگ دانل داگلاس، خطوط مسافربری با هواپیما جت نیز آغاز بکار کردند.
ورودی یا مدخل: ابن قسمت اولین بخش است که هوای ورودی به موتور از آن میگذرد. این بخش یک مجرای همگرا با واگرا است و وظیفه آن کاهش سرعت و یکنواخت کردن جربان هوای ورودی به موتور است. اگر سرعت هوای ورودی به کمپرسور زیاد باشد، سرعت هوا در نوک پرههای آن به سرعت صوت میرسد و برای گردش کمپرسور نیروی زبادی صرف خواهد شد. اگر سرعت هوای ورودی زیر صوت بود، این مدخل واگرا خواهد بود. اگر سرعت بالای سرعت صوت بود (ما فوق صوت) باشد، این مجرا همگرا خواهد بود. زیرا رفتار جریان ما فوق صوت و زیر صوت بر عکس هم است. در یک جریان ما فوق صوت هوا در عبور از یک مجرای همگرا سرعتش کم میشود و در سرعتهای زیر صوت بر عکس. بنابراین مدخل هواپیماهای زیر صوت واگرا است تا سرعت را کاهش دهد و کمکی نیز برای کمپرسور باشد.
کمپرسور یا متراکم کننده: هوا بعد از مدخل وارد کمپرسور میشود. وظیفه کمپرسور فشرده کردن هوا است. کمپرسورها یه دو گروه اصلی تفسیم میشوند: کمپرسورهای گریز از مرکز کمپرسورهای جریان محور
محفظه احتراق: هوای فشرده به سمت محفظه احتراق رانده شده و بعد از تزریق سوخت توسط سوخت پاشها (انژکتورها)، به دمای بیت ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ سانتیگراد میرسد. این بخش را با آلیاژی مقاوم در برابر دمای (دمای حاصل از احتراق) و فشار بالا میپوشانند.
توربین: قدرت و توان مورد نیاز برای گردش کمپرسور توسط توربین تامین میشود. شکب توربین شبیه به کمپرسور است اما با این تفاوت که به کمپرسور کار داده میشود تا هوا را فشرده کند ولی در توربین از جریان گازهای گرم عبوری کار گرفته میشود. به مجموعه کمپرسور، توربین و محور رابط (محور انتقال دهنده نیرو جهت گردش، از توربین به کمپرسور) اسپول میگویند. هر موتور توربوجت دارای یک اسپول میباشد اما بعضی از موتورها، دارای دو یا چند اسپول میباشند.
نازل یا خروجی: محل خروج گازهای عبوری از توربین میباشند، در نهایت این نازل است که نیروی پیشرانه موتور توربوجت را تولید میکند.
منابع [ویرایش]
- ویکیپدیای انگلیسی.
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ توربوجت موجود است. |
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون هوانوردی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
