توالی‌یابی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

توالی‌یابی، در علم ژنتیک و بیوشیمی، به معنی تعیین ساختار داخلی یک بسپار (نظیر ترتیب نوکلئوتیدهای سازنده دی‌ان‌ای) است. نتیجه ی این فرایند، دستیابی به توالی ساختارهای مختلف اتمی در بسپار است که نمایانگر ساختار توالی مولکول در سطح اتمی میباشد. توالی یابی دی‌ان‌ای باید سه ویژگی داشته باشد ۱-مکمل بودن ۲-وارون بودن ۳-زوج نوکلئوتید بودن.

انواع متنوعی از توالی یابی وجود دارد که عبارتند از:

توالی‌یابی DNA[ویرایش]

توالی یابی DNA فرایند تشخیص ترتیب نوکلئوتیدهای یک قطعه از DNA است. تا به امروز بیشتر توالی یابی های DNA توسط روش Chain Termination Method انجام گرفته که توسط فردریک سنگر ابداع شده است.

روش دیگر پایروسیکوئنسینگ است که پال نایرن و مصطفی رونقی آن را ابداع کرده‌اند.

توالی‌یابی RNA[ویرایش]

RNA ها در سلول نا پایدارتر هستند و همچنین در برابر آنزیم‌های نوکلئاز که در آزمایش ها استفاده میشوند آسیب پذیرتر هستند. RNA نتبجه ی رونویسی (ژنتیک) DNA است. هرچند کل اطلاعات ژنتیکی در DNA وجود دارد ولی گاهی لازم است که RNA هم توالی یابی شود.

توالی‌یابی پروتئین[ویرایش]

روش های متنوعی برای توالی‌یابی پروتئین‌ها به کار گرفته میشود که عبارتند از:

  • Edman degradation
  • شناسایی جرمی پپتیدها (به انگلیسی: Peptide mass fingerprinting)
  • طیف‌سنجی جرمی
  • هضم پروتئاز (به انگلیسی: Protease digests)

توالی یابی پلیساکارید[ویرایش]