تهم‌رییش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تهم‌رییش آن‌گونه که جووانی پـِلِگرینی، نقاش ایتالیایی او را تصور کرده‌است.

تَهم‌رَییش[۱] (با شکل یونانی‌شدهٔ تومیریس) ملکهٔ قومی از اقوام ایرانی تبار و ایرانی‌زبان به نام ماساژت‌ها بود که در حدود سال ۵۳۰ پیش از میلاد حاکم قوم خود بود. زبان ماساژت‌ها از زبان‌های ایرانی میانه و ایرانی شرقی بوده است. ماساژت‌ها ایرانی‌تبار سکایی بودند که در بخش‌های بزرگی از دلتای سیردریا در آسیای میانه و شمال قفقاز سکونت داشتند.[۲]

تهم‌رییش و پسرش اسپَرگَپِش[۳]، که سپهبد سپاه او بود هر دو نام‌های ایرانی دارند.[۲] بخش اول نام تهم‌رییش به معنی دلاور است که در نام‌هایی مانند تهم‌تن و تهماسب نیز دیده می‌شود.[۴]

کوروش بزرگ هخامنشی در این بخش از شاهنشاهی هخامنشی هفت دژ مرزبانی ساخت که نیرومندترین این دژها به نام کوروش‌کده، توانست در برابر اسکندر مقدونی مقاومت کند و از دستیابی او به این منطقه جلوگیری کند.[۲]

روایت‌های مختلفی از مرگ کورش بزرگ نقل شده است. هرودوت می‌نویسد، راجع به در گذشت کوروش روایات مختلف است اما من شرحی را که بیشتر در نظرم معتبر می‌نماید نقل می‌کنم. هرودوت نوشته است که کوروش حین سرکوبی شورش ماساژت‌ها گرفتار شد و سپاه تهم‌رییش توانست وی را بکشد. کتزیاس، بروسوس و تروگ پمپه‌ای هم از مرگ کورش در جنگی در همین منطقه خبر داده‌اند اما کسنوفون گفته کورش در خواب از مرگ خود مطلع می‌شود و پس از نیایش و وصیت‌هایی به نزدیکان و دوستان و بزرگان کشور به مرگ طبیعی از دنیا می‌رود.

پانویس[ویرایش]

  1. Tahm-Rayiš، برای ریشه‌شناسی نام: F. Altheim und R. Stiehl صص.۱۲۷ تا ۱۲۸.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Cook, J. M. 1983., p.37
  3. Spargapises
  4. For the etymology see: F. Altheim und R. Stiehl, Geschichte Mittelasiens im Altertum (Berlin, I970).pp. 127-8

منابع[ویرایش]

  • Cook, J. M. 1983. The Persian Empire. London: Dent.
  • F. Altheim und R. Stiehl, Geschichte Mittelasiens im Altertum (Berlin, I970).

پیوند به بیرون[ویرایش]