تهمرییش
تَهمرَییش[۱] (با شکل یونانیشدهٔ تومیریس) ملکهٔ قو می از اقوام ایرانی تبار وایرانی زبان زبانهای ایرانی به نام ماساژتها بود که در حدود سال ۵۳۰ پیش از میلاد حاکم قوم خود بود. زبان ماساژتها از زبانهای ایرانی میانه و ایرانی شرقی بوده. گرچه امرزه این قوم منقرض شده اند، اما زبان پشتون که در کشور افغانستان رایج میباشد ،از بازماندگان این زبان محسوب میشود. ماساژتها ایرانیتبار سکایی بودند که در بخشهای بزرگی از دلتای سیردریا در آسیای میانه و شمال قفقاز سکونت داشتند.[۲] تهمرییش و پسرش اسپَرگَپِش[۳]، که سپهبد سپاه او بود هر دو نامهای ایرانی دارند.[۲] بخش اول نام تهمرییش به معنی دلاور است که در نامهایی مانند تهمتن و تهماسب نیز دیده میشود.[۴] کوروش بزرگ هخامنشی در این بخش از شاهنشاهی هخامنشی هفت دژ مرزبانی ساخت که نیرومندترین این دژها به نام کوروشکده، توانست در برابر اسکندر مقدونی مقاومت کند و از دستیابی او به این منطقه جلوگیری کند.[۲] گرچه روایت مخطلفی از مرگ کورش هست،از جمله از تاریخ نویس یونانی گزنفون که می نویسد کورش در بستر خود درگذشت. هرودت نیز اعتراف میکند که روایات گوناگونی شنیده و از روایت نقل شده اش اطمینان ندارد.
هرودوت نوشته است که کوروش حین سرکوبی شورش ماساژتها گرفتار شد و سپاه تهمرییش توانست وی را بکشد.
پس از مرگ کوروش، فرزند ارشد او کمبوجیه به شاهنشاهی رسید.
[ویرایش] پانویس
[ویرایش] منابع
- Cook, J. M. 1983. The Persian Empire. London: Dent.
- F. Altheim und R. Stiehl, Geschichte Mittelasiens im Altertum (Berlin, I970).
[ویرایش] پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ تهمرییش موجود است. |
- هرودوت: ملکه تهمرییش ماساژت (به انگلیسی)
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون تاریخ است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
