تندخوانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تندخوانی مجموعه راهکارهای عملی و فنونی است که سرعت مطالعه را به شکلی چشمگیر افزایش می‌دهد و امکان یادگیری صفحات پرشماری را در زمانی کوتاه فراهم می‌سازد.[۱]

تصور عموم بر این است که هرچه آهسته‌تر و کندتر مطالعه شود، اندوختهٔ ذهنی افزایش خواهد یافت، حال آنکه بر پایهٔ دیدگاه پژوهشگران خلاف این امر صادق است. به باور آنان در حالی که میزان اندوختهٔ ذهنی مطالعه‌کنندهٔ معمولی تنها ۳۵٪ است، این حالت برای تندخوان حداقل ۵۳٪ خواهد بود.

به گفتهٔ محمد سیدا، مرد حافظه ایران؛ در کشورهای پیشرفته تندخوانی برای افرادی که رئیس‌جمهور یا سناتور می‌شوند اجباری است.[۲][۳]

روش‌ها و نکته‌ها[ویرایش]

خط بردن زیر سطور[ویرایش]

دیدزنی[ویرایش]

فن دیدزنی از روش‌های تندخوانی است. دیدزنی نیازمند حرکت منظم و ریتم‌دار چشم بر صفحات است که امکان مرور مطالب را به صورت اجمالی و گسترده اما نه به صورت خیلی دقیق، بدهد. برای تمرین تندخوانی باید هدف فرد بیش‌تر آشنایی و عادت به حرکات چشم و جریان‌های فکری باشد.[۴]

برای شروع به تمرین روش دیدزنی باید نخست انگشت‌نشان دست چپ را در وسط صفحه گذاشت و آن را به پایین حرکت داد و حرکت سرانگشت را با چشم دنبال کرد. سپس با دست راست کتاب را در کمتر از یک ثانیه ورق زد. سپس باید به ترتیب ریتم‌های یک ثانیه‌ای، دو ثانیه‌ای، چهار ثانیه‌ای، شش ثانیه‌ای، ده ثانیه‌ای، پانزده ثانیه‌ای، و بیست ثانیه‌ای را با این نوع خواندن تمرین کرد.[۴]

نکته‌های تندخوانی[ویرایش]

با به کارگیری نکات زیر می‌توان مهارت تندخوانی را برای مطالعه تقویت کرد:[۵]

کاهش مکث‌ها و توقف چشم هنگام مطالعهٔ سطور[ویرایش]

این همان تمرکزهای لحظه‌ای روی حروف و واژه‌هاست. ما هنگام خواندن هر یک از سطرهای یک متـن چشمان خود را به صورت جهشی به سمت جلو حرکت می‌دهیم. اکنون هر چه این مکث‌ها و جهش‌ها را کاهش دهیم سرعت خواندنمان نیز افزایش می‌یابد. تعداد این توقف‌ها معمولاً در افراد کندخوان به ۷ بار در هر سطر می‌رسد اما شما می‌توانید این تعداد مکث را به ۳ بار در هر سطر کاهش دهید.

  • هنگام مطالعه چشمان خود را در طول سطور حرکت دهید و نه سر خود را.
  • برای کاهش مکث‌ها و توقف‌ها باید زاویهٔ دید خود را افزایش دهید. برای این منظور باید سعی کنید تصاویری را که گوشهٔ چشمان‌تان است بدون این‌که به طور مستقیم به آن‌ها نگاه کنید، ببینید.
  • اجازه ندهید حین مطالعه دیدتان دچار سرگردانی شود.

گروه‌بندی واژه‌ها[ویرایش]

ما دیگر آموخته‌ایم که چگونه حروف را با یکدیگر ترکیب کرده و کلمات را خوانده و درک کنیم. اکنون باید بیاموزیم که دسته‌ای از کلمات را با یکدیگر ترکیب کرده و یک جمله را در آن واحد بخوانیم. در قدم بعدی باید بیاموزیم که چگونه جملات را دسته‌بندی کرده و مفهوم کلی یک پاراگراف را استخراج کنیم.

  • ثابت شده است که دسته‌بندی واژه‌ها قوهٔ ادراک و فهم را افزایش می‌دهد. به طور کلی مفهوم را از یک دسته واژه آسان‌تر می‌توان استخراج کرد تا از کلمات منفرد و حتی حروف.

عدم بازگشت به عقب[ویرایش]

اغلب افراد عادت کرده‌اند هنگام مطالعه به عقب بازگشته و واژه‌ها یا قسمت‌هایی از متن را که به درستی متوجه نشده‌اند بازخوانی کنند. این کار فقط از سرعت خواندن شما می‌کاهد. شما می‌توانید با مطالعهٔ تکمیلی، قسمت‌هایی را که به درستی متوجه نشده‌اید درک کنید. شاید با خودتان بگویید که این بازخوانی مجدد هم‌زمان‌بر است؛ اما بازگشت مکرر به عقب برای بازخوانی قسمت‌های درک‌نشده به مراتب وقت‌گیرتر از مطالعهٔ مجدد یک مطلب به روش تندخوانی است.

مطالعهٔ هدفمند[ویرایش]

هدف خود را از مطالعهٔ هر مطلب از پیش تعیین کنید. برای خود مشخص کنید که می‌خواهید چه نوع اطلاعاتی کسب کنید. این کار سبب می‌شود تا اطلاعات غیر ضروری و حاشیه‌ای را در فرایند مطالعه حذف کنید.

صرفاً مطالعهٔ کلمات و مفاهیم کلیدی[ویرایش]

ما برای نوشتن مطالب ناگزیریم پاره‌ای دستورهای نوشتاری و ساختار صحیح جملات را رعایت کنیم. اما هنگام خواندن لازم نیست آن نکات را رعایت کنیم. ۴۰ تا ۶۰ درصد کل یک متن از واژه‌ها و حروف غیر ضروری (البته برای درک آن) تشکیل شده است؛ حروف ربط مانند "و" و "یا". بیاموزید تنها اسم‌ها و افعال را بخوانید. نکات و مفاهیم اصلی یک پاراگراف را یافته و آن را در ذهن بسپارید و جزئیات خارج از موضوع اصلی را حذف کنید.

عدم مطالعه با صدای بلند[ویرایش]

در فرایند مطالعه باید فقط چشم‌ها و مغز درگیر باشند. سرعت قوهٔ بینایی شما بسیار بیش‌تر از سرعت تکلم شماست؛ بنابراین از تلفظ حروف و واژه‌ها حین مطالعه خودداری کنید. موضوع اصوات به همین جا ختم نمی‌شود. ما حین خواندن در ذهن خود نیز اصوات مرتبط با حروف و واژه‌ها را بیان می‌کنیم. این همان ندای درون شماست زمانی که به اصطلاح در دلتان مطلبی را می‌خوانید؛ یعنی ما پس از دیدن یک کلمه صبر می‌کنیم تا صدای مرتبط با آن کلمه (تلفظ) در ذهنمان کامل شود؛ سپس به سراغ کلمهٔ بعدی می‌رویم. این عادت نیز سرعت مطالعهٔ شما را کاهش می‌دهد. به یاد داشته باشید که حذف کامل این صداها در مغز و ذهن غیر ممکن است اما می‌توان آن‌ها را به حداقل رساند.

حذف عوامل پرت‌کنندهٔ حواس از اطراف محیط مطالعه[ویرایش]

در محیط مطالعهٔ خود هر عاملی را که موجب پرت شدن حواس شما می‌شود حذف کنید.

انس و آشنایی هر چه بیش‌تر با واژگان و اصطلاحات آن زبان[ویرایش]

هر چه با واژگان و اصطلاحات یک زبان آشناتر و مأنوس‌تر باشید درک بهتری از متون نگاشته‌شده به آن زبان خواهید داشت. تا می‌توانید واژه و اصطلاح جدید بیاموزید.

تمرین هر چه بیش‌تر[ویرایش]

تمرین کنید و تمرین کنید. تا می‌توانید تندخوانی را تمرین کنید. تندخوانی نیز همچون سایر مهارت‌ها نیاز به تمرین مستمر دارد.

تمرکز در هنگام مطالعه[ویرایش]

تمرکز خود را حین مطالعه حفظ کنید. در حین خواندنِ مطلبی، در آن واحد به چیز دیگری فکر نکنید.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «تندخوانی (2)»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  2. «تندخوانی»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  3. چگونه پیرمرد ۸۹ ساله حافظ کل قرآن شد/ راه‌های تقویت حافظه
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «روش مطالعة اجمالی و تندخوانی»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  5. «تکنیک‌های تند خانی». کانون فرهنگی آموزشی قلم چی. 
  • سیف، علی‌اکبر، روش‌های یادگیری و مطالعه. علیرضا احمدی

پیوند به بیرون[ویرایش]