تندخوانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تندخوانی مجموعه راهکارهای عملی و فنونی است که سرعت مطالعه را به شکلی چشمگیر افزایش می‌دهد و امکان یادگیری صفحات پرشماری را در زمانی کوتاه فراهم می‌سازد.[۱]

تصور عموم بر این است که هرچه آهسته‌تر و کندتر مطالعه شود، اندوختهٔ ذهنی افزایش خواهد یافت، حال آنکه بر پایهٔ دیدگاه پژوهشگران خلاف این امر صادق است. به باور آنان در حالی که میزان اندوختهٔ ذهنی مطالعه‌کنندهٔ معمولی تنها ۳۵٪ است، این حالت برای تندخوان حداقل ۵۳٪ خواهد بود.[۲]

روش‌ها و نکته‌ها[ویرایش]

خط بردن زیر سطور[ویرایش]

دیدزنی[ویرایش]

فن دیدزنی از روش‌های تندخوانی است. دیدزنی نیازمند حرکت منظم و ریتم‌دار چشم بر صفحات است که امکان مرور مطالب را به صورت اجمالی و گسترده اما نه به صورت خیلی دقیق، بدهد. برای تمرین تندخوانی باید هدف فرد بیش‌تر آشنایی و عادت به حرکات چشم و جریان‌های فکری باشد.[۳]

برای شروع به تمرین روش دیدزنی باید نخست انگشت نشان دست چپ را در وسط صفحه گذاشت و آن را به پایین حرکت داد و حرکت سرانگشت را با چشم دنبال کرد. سپس با دست راست کتاب را در کمتر از یک ثانیه ورق زد. سپس باید به ترتیب ریتم‌های یک ثانیه‌ای، دو ثانیه‌ای، چهار ثانیه‌ای، شش ثانیه‌ای، ده ثانیه‌ای، پانزده ثانیه‌ای، و بیست ثانیه‌ای را با این نوع خواندن تمرین کرد.[۳]

نکته‌های تندخوانی[ویرایش]

با به کارگیری نکات زیر می‌توان مهارت تندخوانی را برای مطالعه تقویت کرد:[۴]

کاهش مکث‌ها و توقف چشم هنگام مطالعهٔ سطور[ویرایش]

اين همان تمرکزهاي لحظه‌اي روي حروف و واژه‌هاسـت. مـا هنگام خواندن هر يک از سطرهاي يک مـتـن چشمان خود را به صورت جهشي به سمت جلو حرکت مي‌دهيم. اکنون هر چه اين مکث‌ها و جهش‌ها را کـاهش دهيـم سـرعـت خـواندنمان نيز افزايش مي‌يابد.تعداد اين توقف‌ها معمولاً در افراد کندخوان به ۷ بار در هر سطر مي‌رسد اما شما مي‌توانيد اين تعداد مکث را به ۳ بار در هر سطر کاهش دهيد.

  • هنگام مطالعه چشمان خود را در طول سطور حرکت دهيد و نه سر خود را.
  • براي کاهش مکث‌ها و توقف‌ها بايد زاويه‌ي ديد خود را افزايش دهيد. براي اين منظور بايد سعي کنيد تصاويري را که گوشه‌ي چشمان‌تان است بدون اين‌که به طور مستقيم به آن‌ها نگاه کنيد، ببينيد.
  • اجازه ندهيد حين مطالعه ديدتان دچار سرگرداني شود.

گروه‌بندی واژه‌ها[ویرایش]

ما ديگر آموخته‌ايم که چگونه حروف را با يکديگر ترکيب کرده و کلمات را خوانده و درک کنيم. اکنون بايد بياموزيم که دسته‌اي از کلمات را با يکديگر ترکيب کرده و يک جمله را در آن واحد بخوانيم. در قدم بعدي بايد بياموزيم که چگونه جملات را دسته‌بندي کرده و مفهوم کلي يک پاراگراف را استخراج کنيم.

  • ثابت شده است که دسته‌بندي واژه‌ها قوه‌ي ادراک و فهم را افزايش مي‌دهد. به طور کلي مفهوم را از يک دسته واژه آسان‌تر مي‌توان استخراج کرد تا از کلمات منفرد و حتي حروف.

عدم بازگشت به عقب[ویرایش]

اغلب افراد عادت کرده‌اند هنگام مطالعه به عقب بازگشته و واژه‌ها يا قسمت‌هايي از متن را که به درستي متوجه نشده‌اند بازخواني کنند. اين کار فقط از سرعت خواندن شما مي‌کاهد. شما مي‌توانيد با مطالعه‌ي تکميلي، قسمت‌هايي را که به درستي متوجه نشده‌ايد درک کنيد. شايد با خودتان بگوييد که اين بازخواني مجدد هم زمان‌بر است؛ اما بازگشت مکرر به عقب براي بازخواني قسمت‌هاي درک‌نشده به مراتب وقت‌گيرتر از مطالعه‌ي مجدد يک مطلب به روش تندخواني است.

مطالعهٔ هدفمند[ویرایش]

هدف خود را از مطالعه‌ي هر مطلب از پيش تعيين کنيد. براي خود مشخص کنيد که مي‌خواهيد چه نوع اطلاعاتي کسب کنيد. اين کار سبب مي‌شود تا اطلاعات غير ضروري و حاشيه‌اي را در فرايند مطالعه حذف کنيد.

صرفاً مطالعهٔ کلمات و مفاهیم کلیدی[ویرایش]

ما براي نوشتن مطالب ناگزيريم پاره‌اي دستور های نوشتاري و ساختار صحيح جملات را رعايت کنيم. اما هنگام خواندن لازم نيست آن نکات را رعايت کنيم. ۴۰ تا ۶۰ درصد کل يک متن از واژه‌ها و حروف غير ضروري (البته براي درک آن) تشکيل شده است؛ حروف ربط مانند "و" و "يا". بياموزيد تنها اسم‌ها و افعال را بخوانيد. نکات و مفاهيم اصلي يک پاراگراف را يافته و آن را در ذهن بسپاريد و جزئيات خارج از موضوع اصلي را حذف کنيد.

عدم مطالعه با صدای بلند[ویرایش]

در فرايند مطالعه بايد فقط چشم‌ها و مغز درگير باشند. سرعت قوه‌ي بينايي شما بسيار بيش‌تر از سرعت تکلم شماست؛ بنابراين از تلفظ حروف و واژه‌ها حين مطالعه خودداري کنيد. موضوع اصوات به همين جا ختم نمي‌شود. ما حين خواندن در ذهن خود نيز اصوات مرتبط با حروف و واژه‌ها را بيان مي‌کنيم. اين همان نداي درون شماست زماني که به اصطلاح در دلتان مطلبي را مي‌خوانيد؛ يعني ما پس از ديدن يک کلمه صبر مي‌کنيم تا صداي مرتبط با آن کلمه (تلفظ) در ذهنمان کامل شود؛ سپس به سراغ کلمه‌ي بعدي مي‌رويم. اين عادت نيز سرعت مطالعه‌ي شما را کاهش مي‌دهد. به ياد داشته باشيد که حذف کامل اين صداها در مغز و ذهن غير ممکن است اما مي‌توان آن‌ها را به حداقل رساند.

حذف عوامل پرت‌کنندهٔ حواس از اطراف محیط مطالعه[ویرایش]

در محيط مطالعه‌ي خود هر عاملي را که موجب پرت شدن حواس شما مي‌شود حذف کنيد.

انس و آشنایی هر چه بیش‌تر با واژگان و اصطلاحات آن زبان[ویرایش]

هر چه با واژگان و اصطلاحات يک زبان آشناتر و مأنوس‌تر باشيد درک بهتري از متون نگاشته‌شده به آن زبان خواهيد داشت. تا مي‌توانيد واژه و اصطلاح جديد بياموزيد.

تمرین هر چه بیش‌تر[ویرایش]

تمرين کنيد و تمرين کنيد. تا مي‌توانيد تندخواني را تمرين کنيد. تندخواني نيز همچون ساير مهارت‌ها نياز به تمرين مستمر دارد.

تمرکز در هنگام مطالعه[ویرایش]

تمرکز خود را حين مطالعه حفظ کنيد. در حين خواندنِ مطلبي، در آن واحد به چيز ديگري فکر نکنيد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «تندخوانی (2)»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  2. «تندخوانی»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «روش مطالعة اجمالی و تندخوانی»(فارسی)‎. پایگاه حوزه. بازبینی‌شده در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  4. «تکنیک های تند خانی». کانون فرهنگی آموزشی قلم چی. 
  • سیف، علی‌اکبر، روش‌های یادگیری و مطالعه.علیرضا احمدی

پیوند به بیرون[ویرایش]

تنها نرم‌افزار تندخوانی در ایران