تمدن تپه سیلک
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه آن را تغییر دهید. در پایان، پس از ویکیسازی این الگوی پیامی را بردارید. |
تمدن تپه سیلک، در نواحی گوناگون، و تحت تأثیر وضع زمین و آب و هوا، و روابط ساکنان آن همسایگان، و تاخت و تازها، و مهاجرتها، به اشکال گوناگون متظاهر گردیدهاست.
[ویرایش] ویژگیها
مسکن انسان در این ناحیه نخست به صورت کوهها، یا خانههای محقری که از نی و شاخههای درخت ترکیب یافته بود، ساخته شد، و بعدها روی نی و شاخههای درخت گل مالیدند، و یا دیوارهای خانه را با چینه بالا بردند ولی خیلی زود برای بالا بردن دیوارها از خشت خام استفاده کردند. در ابتدا خشتها را بدون قالب میساختند، ولی بعداً برای ساختن آن قالب به کار بردند، و توانستند خشتها را یک اندازه و منظم بسازند. در داخل خانهها دیوارها را با گل اخری رنگ میکرند. و مردگان را در زیر کف اطاقها که آجر فرش یا سنگ فرش نبود، دفن مینمودند. مردگان را در این قبرها به صورت «چمپاته» به خاک میسپردند، و همراه آنها در گورشان اشیایی قرار میدادند و این اشیا در بعضی از گورها پر ارزش و زیاد بود، و در بعضی دیگر کم و بی ارزش. ذوق و سلیقه هنری این مردم از روی حکاکیهای آنها که نخستین بار روی استخوان انجام گردیدهاست، و از روی نقوش سفالشان ظاهر میگردد. در خانه زن که نگهبان آتش است، مدتها کار کوزهگری بدون چرخ را انجام میدهد. علت دیرکرد بهکار گیری چرخ را نیز همین دانستهاند. تنها در هزاره چهارم پیش از میلاد اختراع شد. در آن موقع کوزهگر با بهکار گیری چرخ تکمیل شده سفالگری، توانست انواع گوناگون سفالهایی را که از دید هنری به درجه بلندی رسیده بودند به مشتریان بدهد. این سفال اطلاعات بسیار زیادی راجع به هنرمندان در آن زمان در دسترس ما میگذارد. سیلک یکی از مکانهای تاریخی پس از تمدن جیرفت کرمان در فلات ایران است که مدارک نوشته از دوران پیش از هخامنشی در آن پیدا شده ولی خطی که همزمان با آغاز تاریخ در ایلام به وجود آمدهبود، تحت نام پرتو ایلامی شناخته شده پس از رها شدن این پایگاه تجارتی از میان رفت. در هنر سیلک جنبه تزیینی آن شدید است و هنری است که آریائیها با خود آوردهاند.
[ویرایش] منابع
- ملک شهمیرزاد، صادق، زیگورات، سیلک، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی کشور، تهران ۱۳۸۱.
- ملک شهمرزادی، صادق، نقره کاران سیلک، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی کشور، تهران ۱۳۸۲.
- گیرشمن، رومن، تاریخ هنر ایران، ترجمه عیسی بهنام بنگاه ترجمه و نشر کتاب تهران.
گیرشمن:رومن:سیلک کاشان.جلد اول.ترجمه اصغرکریمی.سازمان میراث فرهنگی۱۳۷۹ گیرشمن رومن:ایران از آغاز تا اسلام:ترجمه محمد معین.انتشارات علمی فرهنگی
