تفنگ شمخال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مجموعه‌ای از تفنگ‌های شمخال در موزه کاخسرای توپقاپی در استانبول.

شمخال یا تفنگ شمخال نوعی تفنگ بزرگ و سنگین سرپری بود که قطر دهانهٔ لولهٔ آن نزدیک به ۲۵ میلیمتر بود و به سبب سنگینی اش، دو خدمه شمخالچی آن را حمل می‌کردند که یکی هدفگیری می‌کرد و دیگری یک فتیلهٔ نوک تیز و شعله‌ور راآتش می‌زد. از شمخالها بیشتر در دژها و سنگرها و برج و باروی شهرها استفاده می‌کردند. در دورهٔ فتحعلی شاه قاجار، سلاح پیاده‌نظام شمخال‌های سرپر بسیار سنگینی بود که هنگام تیراندازی آن را بر روی سه‌پایه‌های بلند می‌گذاشتند. سلاح سواره نظام نیز تفنگهای لوله بلند سبک بود. در باره ریشه این نام اطلاع زیادی در دست نیست. محمد طاهر میرزا در ترجمه سه تفنگدار بارها از آن نام برده و به نظر می‌رسد این واژه را در برابر واژه انگلیسی Arquebuse به کار برده باشد که خود در اصل از واژه هلندی haakbus، به معنی تفنگ قلابی آمده است. در لغتنامه دهخدا هم آمده‌است: «قسمی تفنگ زمخت و سنگین ابتدایی قدیمی نظیر خاندار.»

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Arquebus»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۸ می ۲۰۱۳).