تصویربرداری فراطیفی
تَصویربَرداری فَراطِیفی گونهای تصویربرداری است که از سراسر طیف الکترومغناطیسی دادهها را گردآوری و پردازش میکند.
برخلاف چشم انسان که تنها میتواند نور قابل دیدار را ببینید، تصویربرداری فراطیفی بیشتر با چشمهای میگوی آخوندکی شباهت دارد که قادر به دیدن نور قابل دیدار به علاوه پرتوهای فرابنفش و فروسرخ است. میگوی آخوندکی قادر است انواع مرجانهای دریایی، طعمهها یا طعمهخواران را از هم بازبشناسد در صورتی که همه اینها ممکن است به چشم انسان به صورت همرنگ دیده شوند.
انسانها انواع حسگرها و سامانههای پردازشی با این توانایی ساختهاند و از کارکردهای آنها در کشاورزی، کانیشناسی، فیزیک و پایش بهره میگیرند.
سنجندههای فراطیفی با بهرهگیری از بخش بزرگی از طیف الکترومغناطیسی به اشیاء مینگرند. برخی شیءها در طیف الکترومغتاطیسی دارای نشانههای ویژه و یگانهای هستند. این نشانههای ویژه که به عنوان «امضاهای طیفی» معروفند به بازشناسی مواد در تصویرهای اسکنشده از مواد کمک میکنند. برای نمونه کانیشناسان میتوانند با در دست داشتن امضای طیفی نفت، در میان لایههای زمین میدانهای نفتی جدید را تشخیص بدهند.
دادهکاوی فراطیفی فرایندی پیچیده است و هزینه زیادی دارد.
پیشینه [ویرایش]
تصویربرداری فراطیفی برای نخستین بار در اواخر دهه هفتاد میلادی در ایالات متحده آمریکا انجام شد و به سرعت پیشرفت و گسترش یافت. مهمترین مرحله پیشرفت این فناوری، در سال ۱۹۸۹ و همزمان با ساخت سنجنده هوابرد آویریس توسط مرکز جیپیال ناسا صورت گرفت که قادر به نمونهبرداری در ۲۲۴ باند طیفی بود و پس از آن انواع سنجندههای فراطیفی هوابرد و فضایی دیگر نیز طراحی و ساخته شدند.[۱]
سامانههای ماهوارهای دارای سنجندههای فراطیفی [ویرایش]
- سوالبیرد (SVALBIRD)
- آویریس (AVIRIS)
- انمپ (EnMAP (۲۰۰ کانال)
- برنامه هزاره نو (EO-1) (هایپریون ۲۲۰ کانال)
- مایتیست نیروی هوایی ایالات متحده (MightySat)
- تکست ۳ (TacSat 3)
- چاندرایان-۱ (Chandrayaan-1)، نقشهبردار کانیشناختی ماه، ۶۴۰ کانال
منابع [ویرایش]
- ↑ دانشنامه فضایی ایران، فناوری تصویربرداری فراطیفی. بازدید: دسامبر ۲۰۰۹.
Wikipedia contributors, "Hyperspectral imaging," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed December 2, 2009).
