آزمونهای غیرمخرب
آزمونهای غیرمخرب [۱] به مجموعهای از روشهای ارزیابی و تعیین خواص دستگاهها و قطعات ساخته شده گفته میشود که هیچگونه آسیب یا تغییری در سامانه ایجاد نکنند.
محتویات |
[ویرایش] کاربردها
آزمونهای غیر مخرب دارای کاربرد وسیعی در بسیاری از صنایع هستند. از آن جمله میتوان موارد زیر را ذکر نمود:
[ویرایش] روشها
در این بخش متداولترین روشهای مورد استفاده در آزمونهای غیرمخرب معرفی میشوند.
[ویرایش] آزمون بصری و نوری
این روش پایهایترین، ابتداییترین و معمولاً سادهترین روش آزمون کنترل کیفیت و پایش تجهیرات میباشد. در این روش مسئول کنترل کیفیت میبایست مواردی را بطور بصری چک کند. البته گاهی اوقات از دوربینهایی استفاده میشود که تصاویر را به رایانه فرستاده و رایانه عیوب را تشخیص میدهد.
[ویرایش] رادیوگرافی
آزمون رادیوگرافی به استفاده از امواج گاما و ایکس، که قابلیت نفوذ در بسیاری از مواد را دارا میباشند، برای بررسی مواد و تشخیص عیوب محصولات گفته میشود. در این روش اشعه ایکس و یا رادیواکتیو به سمت قطعه هدایت میشود و پس از عبور از قطعه بر روی فیلم منعکس میشود. ضخامت و مشخصههای داخلی باعث میشوند نقاطی در فیلم تاریکتر و یا روشنتر دیده شوند.
[ویرایش] آزمون ذرات مغناطیسی
در این روش ذرات آهن بر روی مادهای با خاصیت آهنربایی ریخته میشود و میدان مغناطیسی در آن القا میشود. در صورت وجود خراش و یا ترکی بر روی سطح و یا در نزدیکی سطح، در محل عیب قطبهای مغناطیسی تشکیل میشود و یا میدان مغناطیسی در آن ناحیه دچار اعوجاج میگردد. این قطبهای مغناطیسی باعث جذب ذرات آهن میشوند. در نتیجه وجود عیب را میتوان از تجمع ذرات آهن تشخیص داد.
[ویرایش] آزمون فراصوت
در این روش امواج فراصوت با بسامد بالا و با دامنه کم به داخل قطعه فرستاده میشوند. این امواج پس از برخورد به هر گسستگی بازتابیده میشوند و قسمتی از این امواج به سمت حسگر رفته و حسگر آن را دریافت میکند. از روی دامنه و زمان بازگشت این امواج میتوان به مشخصههای این گسستگی پی برد. از کاربردهای این روش میتوان به اندازهگیری ضخامت و تشخیص عیوب موجود در قطعات نام برد.
[ویرایش] آزمون مایعات نافذ
در این روش سطح قطعه با مایعی رنگی قابل مشاهده و یا فلورسنت پوشیده میشود. پس از مدتی این مایع در درون شکافها و حفرههای سطحی قطعه نفوذ میکند. پس از آن مایع از سطح جسم زدوده میشود و ماده ظاهر کتتده به روی سطح پاشیده میشود. اختلاف روشنایی مایع نافذ و ظاهر کننده باعث میشود که عیوب سطحی به راحتی مشاهده شوند.
این تست برای ظاهر سازی عیوبی به کار میرود که به سطح راه داشته باشد وبر روی اکثر مواد از هر جنس که باشد می توان استفاده نمود در ضمن زبری سطح مورد آزمایش باید در حد مناسب باشد .در این روش ابتدا باید سطح رااز چربی وآلودگی تمیز کرد سپس مایع نافذ را بر روی سطح پاشیده وحداقل به مدت پنج دقیقه صبر می کنیم تا مایع نافذ به درون عیب نفوذ کند سپس سطح را تمیز کرده وماده ظاهر ساز را بر روی سطح می پاشیم که این ماده معمولا سفید رنگ است اگر عیبی در سطح وجود داشته باشد اثر آن بر روی سطح مشخص میگردد .[نیازمند منبع]
[ویرایش] آزمون الکترومغناطیس
در این روش با استفاده از یک میدان مغناطیسی متغیر در یک ماده رسانا جریان الکتریکی گردابی القا میشود و این جریان الکتریکی اندازهگیری میشود. وجود گسستگیهایی مانند ترک در ماده باعث ایجاد وقفه در این جریان میشود و بدین طریق میتوان به وجود چنین عیبی پی برد. در ضمن مواد مختلف دارای رسانایی الکتریکی نفوذپذیری متفاوتی هستند. بنابراین میتوان بعضی از مواد را با این روش ردهبندی نمود.
[ویرایش] آزمون نشتی
روشهای مختلفی برای تشخیص نشتی در مخازن تحت فشار و مانند آن، استفاده میشود که مهمترین آنها عبارتاند از: گوشیهای الکتریکی، گیج فشار، گاز و یا مانع نافذ و همینطور تست حباب صابون.
[ویرایش] انتشار امواج صوتی
وقتی که مادهای جامد تحت تنش میباشد، عیوب موجود در آن باعث ایجاد امواج صوتی با بسامد بالا میگردند. این امواج در ماده منتشر شده و میتوان توسط حسگرهای خاصی آنها را دریافت کرد و با تجزیه و تحلیل این امواج میتوان نوع عیب، مکان و شدت آن را تعیین نمود.
[ویرایش] مقایسه روشها
| روش | کاربردها | معایب و محدودیتها |
|---|---|---|
| مایعات نافذ |
|
|
| ذرات مغناطیسی |
|
|
| فراصوت |
|
|
| رادیوگرافی نوترونی |
|
|
| رادیوگرافیاشعه ایکس |
|
|
| رادیوگرافی گاما |
|
|
| الکترومغناطیس |
|
[ویرایش] منابع
- ↑ NDT:Nondestructive Tests
- Barry Hull, Vernon John, Non-destructive testing, Macmillan Education LTD, 1988.
- http://www.ndt-ed.org/AboutNDT/aboutndt.htm
- NDT Encyclopedia
- نظامالدین فقیه, کنترل کیفیت آماری ۹۶۴-۴۵۹-۲۹۳-ایکس:شابک[۱][۲]
[ویرایش] پانویس
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ آزمونهای غیرمخرب موجود است. |
