نظریه نوآوری نظام یافته

نوآوری نظام یافته (به روسی: теория решения изобретательских задач, teoriya resheniya izobretatelskikh zadatch)‏ابزاری است که شامل چارچوبهای تحلیل، پیش بینی و حل مساله می‌باشد و از مطالعه الگوهای تکراری بکار رفته در ابداعات و اختراعات گوناگون حاصل شده‌است. این ابزار بوسیله مخترع و نویسنده معروف روس جنریچ آلتشولر و گروهی از همکارانش در سال ۱۹۴۶ ایجاد شد. این دانش با نام‌ها و عنوان‌های توصیف‌گر مختلفی مانند «نوآوری نظام یافته»، «خلاقیت اختراعی»، «فناوری خلاقیت و نوآوری»، «روش‌شناسی اختراع»، «الگوریتم اختراع»، «روش‌شناسی حل مسئله‌های ابداعی»، «روش‌شناسی حل ابتکاری و ابداعانهٔ مسئله»، «مهندسی خلاقیت و نوآوری»، «روش‌شناسی خلاقیت»، «خلاقیت‌شناسی اختراع»، «خلاقیت‌شناسی فناوری» و مواردی از این قبیل نامیده می‌شود.

در زبان انگلیسی به تریز "نظریه ابداعی حل مساله" می‌گویند و مخفف آن TIPS می‌باشد. TIPS سرواژه‌ی عبارت Theory of Innovative Problem Solving می‌باشد.

مسیر پژوهشی آلتشولر و همکارانش برای دستیابی به تریز بر مبنای تحلیل مستندات مربوط به صدها هزار اختراع و نوآوری شکل گرفت. . تریز را میتوان تجربه مشترکی دانست که ناخواسته هزاران مخترع جهت حل مسائل از آن استفاده میکنند. در واقع تریز حکم پازلی از تجارب و الگوهای فکری مخترعین است که ناخواسته بواسطه این الگوها به کنترل پراکندگی اطلاعات و دانش خود در قالب تحلیل و استخراج جزئیات مساله اقدام کرده و خلاقانه به حل مسائل میپردازند. یکی از مهمترین قسمتهای این نظریه خود را بصورت الگوهای تکامل اختراعات نمایان میسازد و یکی از مهمترین اهدافی که بوسیله کاربران تریز دنبال میشود توسعه رویه ای الگوریتمیک و نظام مند برای خلق سیستمهای جدید و پالایش سیستمهای قدیمی است. این نظریه شامل روشهای عملیاتی و جعبه ابزارهای تکنیکی برای تولید ایده های جدید والگوهای استاندارد راه حل مسائل میباشد که در قالب فرمول بندی مساله، تحلیل سیستم، تحلیل خطا و الگوهای تکامل اختراعات بکار گرفته میشوند. آلتشولر در تحقیقات خود به سه نکته اساسی برخورد که در همه اختراعات بطور مشترک وجود دارد. اول اینکه مساله و راه حل در صنایع و علوم مختلف تکرار میشوند، دوم اینکه الگوهای تکامل فنی نیز در اختراعات موجود در علوم و صنایع مختلف تکرار میشوند و بالاخره نکته سوم اینکه اختراعات و نوآوریها از آثار علمی خارج از محدوده ای که در آن توسعه می یابند استفاده میکنند. برای خلق و بهبود محصولات، خدمات و سیستمها بوسیله تریز، نتایج مذکور در قالب فرایندهای تکنیکی بکار گرفته میشوند. مقاله حاضر ترجمه مقاله TRIZ در ویکی پدیا همراه با اقتباس از تجارب شخصی مترجم از این ابزار شگفت انگیز میباشد که در آن به معرفی تاریخچه و مفاهیم کلی تریزبطور اجمالی پرداخته میشود.

تاریخچه

تریز در فرم کلاسیک آن بوسیله جنریچ آلتشولر دانشمند، مخترع و نویسنده داستانهای علمی تخیلی در شوروی سابق و تیمی از همکارانش تدوین و توسعه یافت. او از سال ۱۹۴۶ توسعه تریز را در قالب بررسی اسناد کامل مربوط به اختراعات در اداره ثبت اختراعات آغاز کرد. شغل او در اداره ثبت اختراعات بگونه‌ای بود که امکان دسترسی به اطلاعات تمامی اختراعات موجود در شوروی سابق را به او می‌داد و همچنین منع مالکیت خصوصی در ایدئولوژی کمونیستی حاکم بر فضای حکومتی شوروی نیز بهترین فرصت را در اختیار او قرار داد تا به جزئی ترین اطلاعات مربوط به هر اختراعی که تا آنزمان در جامعه شوروی ثبت شده بود دسترسی یابد. کار او کمک به مخترعین برای ثبت اختراعاتشان بود. او در حین کار، گاهی به حل مسائل فنی آنان کمک می‌کرد. در این دوران بود که او دریافت حل مسائل فنی که منجر به اختراع و نوآوری می‌شود به اصول و روش هائی فراتر از تکنیک‌های خلاقیت شناخته شده تا آن هنگام نیاز دارد. آلتشولر در طی مطالعات خود به این نتیجه مهم رسید که یک نظریه اختراع بایستی دارای چند ویژگی اصلی از جمله موارد زیر باشد:
۱- شامل یک فرایند گام به گام و نظام یافته باشد.
۲- بتواند از میان گستره‌ای از راه‌حل‌ها مستقیما به بهترین راه حل (راه حل ایده‌آل یا کامل) منجر گردد.
۳- دارای ویژگی تکرارپذیری باشد.
۴- بتواند ساختاری برای دانش ابداع ارائه نماید.
آلتشولر بیش از ۲۰۰۰۰۰ اختراع ثبت شده (پتنت) را مورد بررسی قرار داد تا متوجه شود اختراعات به عنوان مسئله‌های ابداعی (یعنی مسئله‌هائی که راه‌حل آنها مشخص نیست و بایستی آن را با روش‌های خلاق و ابداعی کشف کرد) چگونه حل شده‌اند.
از بین این تعداد آلتشولر ۴۰۰۰۰ اختراع مهم و برجسته و به عبارتی راه حل‌های خلاق و ابداعی اصلی را مورد مطالعه عمیق تر قرار داد. براساس نتایج حاصل از این نوع مطالعات خلاقیت شناسی تحلیلی، آلتشولر به کشفیات بسیار مهمی دست یافت و اصول، مفاهیم و روش‌های تریز را به عنوان یک علم نوین و بسیار باارزش به جهان ارائه نمود.
در آن مقطع زمانی آلتشولر ضمن تحلیل اختراعات متوجه نکته مهمی شد و آن اینکه بازاء هر مساله‌ای حداقل یک تناقض وجود دارد که در قالب تخریب یک پارامتر بوسیله بهبود یک پارمتر دیگر ایجاد می‌شود. او این تناقضها را تناقضهای فنی نامید.

بطور موقتی کارهای تحقیقاتی آلتشولر بر تریز با محکومیت ۲۵ ساله او به زندان با اعمال شاقه متوقف شد. البته زندان نیز یک فرصت ناب دیگری در اختیار او قرار داد و آنهم تجمع گروه کثیری از نخبگان در زندان بود که بخاطر تسویه حسابهای شخصی استالین با فرهیختگان جامعه شوروی در آنزمان به زندان افتاده بودند. علی‌رغم محدودیتهای زندان که یکی از آنها نداشتن حق استفاده از کاغذ و قلم بود آلتشولر بالاخره توانست با حافظه قوی خود بر این محدودیتها فائق آید و گنجینه بزرگی از دانش و تجربه نخبگان شوروی را در زندان وارد کار خود کند. با مرگ استالین در سال ۱۹۵۳ او نیز از زندان آزاد شد.

اولین مقاله درباره تریز با عنوان "درباره روانشناسی خلق نوآوری" در سال ۱۹۵۶ در ژورنال پیشرفتهای روانشناسی به چاپ رسید. در سال ۱۹۶۹ آلتشولر به انتخاب و مرور ۴۰۰۰۰ اختراع متمایز به هدف یافتن نحوه توسعه مفاهیمی چون تناقضهای فنی، ایده‌آل سازی، میزان ایده‌آل بودن سیستم، ماتریس تناقضها و ۴۰ اصل نوآوری پرداخت. در سالهای بعد او مفاهیم تناقضهای فیزیکی، مدلسازی سیستم و تجزیه تحلیل شیء اثر، راه حلهای استاندارد، قوانین متعدد تکامل فنی سیستمها و بسیاری از مفاهیم نظری و عملیاتی دیگر را توسعه داد. در سال ۱۹۷۱ آلتشولر به اقداماتی اجتماعی جهت توسعه نوآوری در کشور پرداخت و در این راستا موسسه‌ای آموزشی را جهت آموزش نوآوری نظام یافته با عنوان موسسه خلاقیت ابداعی تاسیس کرد. همچنین اولین آزمایشگاه خلاقیت را با نام آزمایشگاه عمومی برای خلاقیت ابداعی ایجاد شد. آلتشولر در راس این موسسه و آزمایشگاه قرار گرفت و به هدایت پژوهش و آموزش تریز می‌پرداخت. آزمایشگاه مذکور تبدیل به محلی جهت زایش و رشد و نمو تریز و توسعه آن شد و نتایج حاصل از آن در قالب تغذیه کننده موسسه آموزشی خلاقیت ابداعی بود و این دو زمینه ساز توسعه و نشر تریز در سراسر اتحاد جماهیر شوروی از باکو بودند. در سال ۱۹۸۹ انجمن تریز شکل گرفت و آلتشولر بعنوان رئیس این انجمن برگزیده شد. آلتشولر به عنوان مخترع فنون اختراع و پایه گذار دانش تریز با تلاش و پشتکار بسیار جدی به مدت ۵۲ سال در راستای رشد و توسعه آن یکی از اصلی ترین و موثرترین بنیانگذاران علم خلاقیت شناسی و از بزرگترین دانشمندان قرن بیستم محسوب می‌شود. نقش و اهمیت نظریه تریز شاهکار علمی آلتشولر به قدری است که از جنبه‌ای می‌تواند در ردیف نظریه‌های علمی بزرگی مانند نظریه کوانتومی و نظریه نسبیت قرار گیرد و آلتشولر را با دانشمندان بزرگی مانند پلانک، انیشتین، شرودینگر، پیاژه و پائولینگ همسنگ نماید.

پس از پایان جنگ سرد، موج مهاجرتها از روسیه به کشورهای دیگر آغاز شد و این طی این مهاجرتها تریز به دیگر کشورها معرفی و در جاهای دیگر توسعه یافت. در سال ۱۹۹۵ موسسه آلتشولر برای آموزش تریز در بوستون ایالات متحده آمریکا تاسیس و آغاز بکار کرد.

تعریف

دانش تریز می‌تواند در دامنه‌ای از یک طیف مفهومی و گستره‌ای از تعاریف قرار بگیرد که یک انتهای آن نوعی جهان بینی خلاق یا رویکردی جامع به علوم و فناوری و انتهای دیگر آن انواعی از ابزارهای حل خلاق مسئله و فنون خلاقیت و نوآوری را شامل گردد.
آلتشولر تریز را تحت عنوان علم فناوری خلاقیت و نوآوری می‌داند. با نتیجه گیری از دیدگاه آلتشولر می‌توان تریز را نوعی «علم خلاقیت شناسی» (Creatology) دانست.
یکی از دانشمندان برجسته تریز به نام سیمون ساورانسکی این دانش را چنین تعریف کرده‌است:
«تریز عبارت است از یک دانش انسان گرای مبتنی بر روش شناسی نظام یافته برای حل ابداعانهٔ مسئله»
همچنین برخی صاحب نظران، تریز را این چنین تعریف می‌کنند:

«تریز عبارت است از نوعی رویکرد الگوریتمی برای حل ابداعانه مسائل فنی و فناورانه»
با توجه به عنوان‌های توصیف گر مختلفی که برای نامیدن تریز ذکر شد می‌توان به شناخت بیشتری درباره مفهوم کلی دانش تریز دست یافت.

اصول بنیادی تریز

تریز ارائه دهنده یک مسیر سیستماتیک برای تحلیل نوعی از مسائل چالش برانگیز ارائه میدهد که نیازمند نوآوری هستند و برای حل اینگونه مسائل مجموعه ای از استراتژیها و ابزارهای یافتن راه حلهای ابتکاری را تدوین میکند. یکی  مهمترین نتایج حاصله از  تحقیقات گسترده و فراگیر در خصوص مسائل و نوآوریهای مربوط به حل آنها نشان میدهد که هر مساله فنی بین دو عنصر متناقض در قالب دو پارامتر مهندسی مشخص به تناقض برخورد میکند بطوریکه بهبود در یکی از این پارامترها به تخریب پارامتر دیگر منجر خواهد شد. هدف اصلی تحلیل بر مبنای تریز اینست که بطور سیستماتیک و نظام یافته  ابزارها و استراتژیها و راه حلهای کلیدی و کلان تجربه شده نوآوریهای پیشین را در قالب یک بسته متمرکز در خدمت رفع تناقض مربوط به دو عنصر متناقض هر مساله ای قرار دهد.

ترکیبی از تمامی مفاهیم تجربه شده در تحلیل تناقضها، دنبال کردن راه حل ایده آل و نهایتا جستجوی یک یا چند اصل از اصول 40 گانه برای غلبه بر تناقضها، بدنه روندی هستند که به مخترع جهت تمرکز و هدفمندی بهتر و موثرتر دانش و اطلاعات وی کمک میکنند. یکی از ابزارهایی که پیرامون 40 اصل تریز نمایان میشود ماتریس تناقضها میباشد که در آن 39 پارامتر مهندسی در سطر و همان پارامترها مجددا در ستون ماتریس قرارگرفته و در نتیجه هر خانه ماتریس ناشی از برخورد سطر و ستونی با پارامترهای مهندسی مشخص و البته متناقض با هم، میگردد. مطالعات زیادی بر الگوهای تکراری اختراعات توسط آلتشولر و تیمش انجام شد و قالبهای کلی رفع تناقضهای موجود در آن اختراعات بصورت اصولی که نهایتا اصول 40 گانه تریز را تشکیل دادند، استخراج شد و نهایتا خانه های ماتریس تناقضها مانند یک پایگاه داده بوسیله اصولی که برای رفع تناقض در اختراعات گوناگون قبلی بکار رفته اند پر شدند. البته لازم به ذکر است که تمام خانه های ماتریس تناقضها پر نشده اند بلکه آن خانه هایی پر شده اند که تناقض مربوط به آنها در اختراعات قبلی وجود داشته و رفع شده است. مهمترین هدف از ماتریس تناقضها ساده کردن انتخاب اصول مرتبط از میان 40 اصل برای رفع تناقضی خاص بود. این ماتریس هسته اصلی الگوریتم حل مسائل ابداعانه تا سال 1973 بود. ولی در 1973 زمانی که مفهوم تناقضهای فیزیکی و تجزیه تحلیل شیء اثر و اصول تفکیک در تناقضهای فیزیکی آشکار شدند آلتشولر به نتیجه رسید که ماتریس تناقضها برای حل مسائل ناکافی بوده و بنابراین کار بر روی آنرا متوقف کرد. تناقضهای فیزیکی و اصول تفکیک و همچنین تجزیه تحلیل شیء اثر و نظایر آنها هسته جدید الگوریتم حل مسائل ابداعانه شدند. البته همچنان 40 اصل بنیادی بعنوان موضوع مهم و ابزار کلیدی در بسیاری از سمینارها بود و موضوعی جذاب برای هزاران نفر بود که از وبسایتهای مرتبط با تریز بازدید میکردند. بنابراین بسیاری از افراد که تریز را یاد میگرفتند به این نگاه میرسیدند که هسته اصلی تریز الگوریتم حل مسائل ابداعانه است نه 40 اصل بنیادی و ماتریس تناقضها. الگوریتم حل مسائل ابداعانه یک رویه‌ای نظام مند و رویه مند برای حل مسائل و رفع تناقضها می‌باشد. این الگوریتم در برگیرنده سامانه راه حلهای استاندارد بود که آلتشولر آنرا جایگزین ۴۰ اصل و ماتریس تناقضها کرد. این سیستم متشکل از مدلسازی تجزیه تحلیل شیء اثر و ۷۶ راه حل استاندارد می‌باشد. بسیاری از نرم‌افزارهای کامپیوتری توسعه به هدف کمک به مهندسان و مخترعین برای یافتن راه حلهای ابداعانه در حل مسائل تکنولوژیک توسعه یافتند. بعضی از این نرم‌افزارها برای کاربری دیگر تریز طراحی شده‌اند که هدف آن پیش بینی شرایط و نتایج بحرانی و شرایط غیرقابل تغییر می‌باشد. یکی از مهمترین شاخه‌های تریز متمرکز بر تحلیل و پیش بینی روندهای تکامل و شاخصهای مربوط به آن که در راه حل مسائلی که در سیستمهای موفق وجود دارد می‌باشد.

تشریح مفاهیم بنیادی تریز

تناقضها

آلتشولر معتقد بود که هر مساله ابداعانه متشکل از تناقضهائی بین حداقل 2 عنصر مختلف میباشد. مثلا اگر شتاب را زیاد کنیم نیاز به موتور بزرگتری داریم و این قیمت ماشین را افزایش داد یعنی افزایش چیزی مطلوب منجر به افزایش چیز نامطلوب میشود و یا چیز مطلوب دیگری را کاهش میدهد. آلتشولر این تناقضها را تناقضهای فنی نامید. او همچنین نوع دیگری از تناقضها را تعریف کرد که نام آنها تناقضهای فیزیکی یا موروثی میباشد که در این نوع تناقضها افزایش چیزی مطلوب منجر به ایجاد چیزی نامطلوب در عنصر واحدی از یک سیستم میشود. بعنوان مثال برای سریعتر ذوب کردن یک مخلوط نیاز به دمای بالاتر داریم در صورتیکه به دمای پائین تر جهت پایداری و ثبات همان مخلوط نیاز داریم. شرایط ابداعانه ای که چالش نوآوریها ما میشود ممکن است بسیاری از تناقضهای گوناگون را درگیر کند. آنچه در ذهن عموم افراد در مواجهه با تناقضها وجود دارد فرار کردن از تناقضها و روبرو نشدن با آنهاست که این اصلا کار سختی نیست و راحتترین رفتار با تناقضها میباشد در عوض مخترع باید بتواند با تناقضها روبرو شود و به رفع و حذف آنها اقدام کند که این بمعنای قالب شکنی است و قدری مشکل است. مانند تولید موتوری با شتاب بیشتر و البته قیمت کمتر.

اصول نوآوری و ماتریس تناقضها

آلتشولر اختراعات گوناگون را تحلیل کرد تا بفهمد چه نوع تناقضهایی در اختراعات قبلی حل شده کدامیک از آنها حل نشده و همچنین مسیر کلی حل این تناقضها چه بوده‌است. در نتیجه این عمل او به ۴۰ اصل ابداعی در رفع تناقضها و ماتریس تناقضها دستیافت. ردیفهای این ماتریس مبین ۳۹ پارامتر سیستم هستند که باید بهبود یابد مانند سرعت، وزن، دقت اندازه گیری، و مانند آنها. ستونهای ماتریس اختصاص به پارامترهایی با همان عناوین پارامترهای سطور دارد با این تفاوت که نتایج نامطلوب ایجاد می‌کنند. هر سلول ماتریس حاوی اصولی است که در اختراعات قبلی از آنها برای حذف تناقض مربوط به آن خانه استفاده شده‌است. به عنوان مثال افزایش دقت اندازه گیری گلوله‌های ماشینی شده بعلت منع ما از کاربرد میکروسکوپهای گرانقیمت باعث پیچیدگی یا حتی حذف کنترل تجهیزات مربوطه می‌شود. خانه این تناقض در ماتریس در ردیف "دقت اندازه گیری" و ستون "پیچیدگی کنترل" قرار دارد. که به اصول مختلفی ارجاع داده می‌شود از قبیل اصل کپی سازی که مبین استفاده از کپی ساده و ارزان با یک مقیاس متناسب بجای یک شیء پیچیده، گران، ضعیف یا غیرقابل کنترل می‌باشد. برای این اصل عمومی نوآوری ایده زیر ممکن است مساله را حل کند: یک عکس با کیفیت بالا از گلوله ماشینی گرفته شود. یک صفحه شطرنجی شده ممکن است مشکل اندازه گیری مورد نظر را حل کند. همانطور که ذکر شد آلتشولر این متد را برای حل مسائل و نوآوری از اواسط دهه ۸۰ میلادی برای حل تناقضهای فنی رها کرد و بجای آن از تجزیه تحلیل شیء اثر و ۷۶ راه حل استاندارد و تعدادی ابزارهای دیگر که در الگوریتم حل مسائل ابداعانه نظام یافته موجود بودند استفاده کرد.

قوانین تکامل سیستمهای فنی

آلتشولر همچنین بر روی راههایی که سیستمهای فنی بمرور زمان توسعه و بهبود یافته بودند نیز تحقیق کرد. در اینجا او توانست بسیاری از روندهای مشابه و تجربه شده بهبود، برای ساخت یک محصول را دریابد که به مهندسان در توسعه و بهبود محصول خود کمک میکنند. این روندها قوانین تکامل سیستمهای فنی نامیده میشوند. مهمترین قانون از بین این قوانین بهبود افزایش سطح ایده آلی یک سیستم میباشد.

تجزیه و تحلیل شیء اثر

یکی از الگوهایی که بوسیله بسیاری از مخترعین مکررا استفاده میشود دربرگیرنده تحلیل شیء، میدانهای اثر و هر منبع دیگری است که هم اینک استفاده نمیشود ولی در سیستم یا نزدیک آن میتواند یافته شود. تریز از تعاریف غیراستاندارد برای شی ء و میدانهای اثر استفاده میکند. آلتشولر روشهایی را جهت تحلیل منابع توسعه داد. بسیاری از اصول ابداعی آن درگیر کننده اشیاء مختلف و میادین اثری که به رفع تناقضها و توسعه سطح ایده آلی سیستم فنی کمک میکنند میباشند. برای مثال سیستمهای ویدئو متن سیگنالهای تلویزیونی را به هدف انتقال داده استفاده میکنند که با کاربرد مزیت زمان کوتاه بین فریمهای تلویزیون در سیگنالها این هدف حاصل میشود. تجزیه تحلیل شیء اثر یک مدل ساختاری از سیستمهای تکنولوژیک تهیه میکند که در آنها اصلاح مدل مساله بوسیله آشکارسازی مختصات این سیستمها اتفاق می افتد. در حین این اصلاحات ساختار راه حل که حذف کننده کاستیهای مساله است خود را نمایان میسازد. تجزیه تحلیل شیء اثر یک زبان ویژه فرموله کردن مساله میباشد که ممکن است با مدلی ساختاری هر سیستم تکنولوژیکی را بسادگی توصیف کند. مدلی که به این روش تولید میشود دارای چارچوب منظمی است که رسیدن به راه حل مسائل در آن آسان خواهد بود.

الگوریتم حل مسائل ابداعانه

الگوریتم حل مسائل ابداعانه لیستی از حدود ۸۵ رویه مرحله به مرحله برای حل مسائل پیچیده ابداعی است در جایی که ابزارهای دیگر تریز مانند تجزیه تحلیل شیء اثر، ۴۰ اصل ابداعی و غیره بتنهایی کفایت نمی‌کنند.

طیف متنوعی از نرم‌افزارهای تریز بر مبنای این الگوریتم ساخته شده‌اند. شروع کردن ماتریس تناقضهای بروز رسانی شده، تحلیل محتوا، زیرگروههای اصول ابداعی و لیستهای اثرات علمی و بعضی از کاربردهای جذاب از دیگر کوششهایی هستند که در فاز فرمولبندی مساله برای ارتباط دادن مساله و راه حلهای آن با مجموعه‌ای از راه حلهای استاندارد بکار می‌روند.

استفاده از روشهای تریز در صنعت

به دلیل بی توجهی‌ها و مخالفت‌های اوی آن زمان، تریز نتوانست به خوبی در روسیه ایفای نقش نماید و بعدها جایگاه آن شناخته شد. پس از پایان جنگ سرد و گسترش ارتباطات، کشورهای اروپائی، آمریکا، ژاپن و دیگر کشورها با دانش تریز آشنا شده و با پی بردن به اهمیت فوق العاده زیاد آن بلافاصله آن را جذب کرده و ضمن به کارگیری درصد رشد و توسعه آن برآمدند.
چنان که در حال حاضر درباره تریز به عنوان یک دانش تخصصی تحقیقات وسیعی به عمل می‌آید و اصول و مفاهیم آن توسط بسیاری از دانشمندان، پژوهشگران، مدیران، مهندسان و کارشناسان رشته‌های مختلف علمی در جهت حل مسائل و ایجاد نوآوری‌ها به کار گرفته می‌شود و همچنان به سرعت در حال گسترش و تکامل است. انتشار گزارشهای متعدد از شرکتهای بزرگ مانند فورد، دایملر کرایسلر، جانسون و جانسون، بوئینگ، ناسا، موتورولا، هولت پاکارد، جنرال الکتریک، زیراکس، آی بی ام، ال جی، سامسونگ،کداک و صدها شرکت بزرگ دیگر در دنیا به صراحت نشان می‌دهد که این شرکتها با برنامه‌های کاملاً مدیریت شده و بطور سیستماتیک از تریز در پروژه‌های خود استفاده می‌کنند. آنچه در همه گزارشهای مرتبط با کاربرد تریز در صنعت مشترک بوده و بسیار جلب توجه می‌کند رقمهای شگفت انگیزی است که مبین حذف هزینه‌ها و افزایش سوآوری بوسیله تریز است.

نتیجه گیری

در این مقاله آشنائی کلی با تریز و ابزارهای آن ارائه شد که بر مبنای آن می‌توان به چهار نتیجه عمده زیر دست یافت:

• تریز ابزاری است که قدرت تحلیل ما را از مسائل بالا می‌برد و بینش ما را از محدود شدن به قالبهای ذهنی قبلی آزاد می‌سازد، به تفاوتها و جزئیات، ما را حساس تر می‌سازد و ما را محدود به حل مساله نمی‌کند بلکه به بعد از حل مساله و تکامل تفکری که مساله را حل نموده‌است نیز توجه دارد.
• تریز به کنترل پراکندگی اطلاعات و دانش ما می‌پردازد و بهره وری دانش ما را بالا می‌برد.
• بوسیله تریز می‌توان نوآوری را آموزش داد و این تصور که خلاقیت و نوآوری امری ذاتی می‌باشد از این نظر باطل است.
• تریز حس کنجکاوی و مقابله با تناقضها را جایگزین بی تفاوت بودن به مسائل و فرار از تناقضها می‌کند و این خود یک قالب شکنی در رفتار ما نسبت به مسائل می‌باشد.

این نتایج همه ما را به یک سمت هدایت می‌کند و آن اینکه بهره وری هر چیزی بیشتر از آنست که ما درک می‌کنیم و میدانیم.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «TRIZ»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۶ دسامبر ۲۰۱۲).
• TRIZ چیست؟-باشگاه اندیشه
  
• تریز چیست؟-Triz Club
  

جستارهای وابسته

• نظریه سامانه‌ها
• طوفان فکری