ترکمنهای عراق
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
 |
| یک دختربچه از ترکمنهای عراق |
| جمعیت کل |
|---|
| برخی منابع۵۰۰٬۰۰۰[۱][۲][۳]برخی منابع ۲٬۵۰۰٬۰۰۰–۳٬۰۰۰٬۰۰۰[۴] [۵] |
| مناطق دارای جمعیت قابل توجه |
کرکوک • اربیل • تلعفر • موصل • کفری |
| زبانها |
|
آذربایجانی با گویش ترکی عثمانی |
| دین |
| گروههای قومی مرتبط |
ترکمنهای عراق (ترکی: Irak Türkmenleri/Irak Türkleri) یک گروه قومی در عراق از شاخه ترکها[۶][۷] به طور عمده سکونتگاه آنان در شمال عراق، و دارای روابط نزدیک فرهنگی و زبانی با ترکیه هستند.[۸] سابقه حضور ترکمنها در شمال عراق به دوره خلافت مامون و معتصم از خلفای عباسی در قرن نهم میلادی بازمی گردد اما بیشتر آنها همزمان با مهاجرت ترکان در زمان امپراطوری سلجوقی به ایران و آناتولی (ترکیه امروزی) به شمال عراق مهاجرت کردند.[۹] دسته از ترکمنهای عراق که بیشتر شیعه میباشند بازمانده جنگجویانی هستند که در دوره صفویه برای جنگ با کردهای سنی به منطقه آمده بودند.[نیازمند منبع] زبان ترکمنهای عراق لهجهای از زبان آذربایجانی است و با زبان ترکمنی متفاوت است، هرچند در یک خانواده قرار میگیرد.[۱۰]
محتویات |
مناطق سکونت [ویرایش]
ترکمنها پس از عربها و کردها سومین اقلیت قومی عراق محسوب میشوند.[۱۱] جغرافیای انسانی ترکمنهای عراق، از مرز ترکیه با عراق از حدود مرزی حکاری و سیرت شروع میشود. شهر تلعفر شمالیترین شهر ترکمن نشین جمعیتی بالغ بر ششصد هزار نفر را شامل میشود. خط جغرافیایی که از تلعفر شروع شده و با در بر گرفتن موصل به سمت غرب و جنوب ادامه پیدا کرده و دیگر منطقه ترکمن یعنی شهرستان آلتین کپری را جای دادهاست و در امتداد جنوبی با فاصلهای مساوی بزرگترین شهر ترکمنهای عراق، کرکوک واقع شده که این شهر در عین حال مرکز ترکمنهای عراق شمرده میشود. در اطراف شهر کرکوک مناطق مسکونی ترک نشین زیادی وجود دارد. وقتی به سمت جنوب کرکوک حرکت میکنیم، از مناطق مسکونی ترکمنها، شهرستانهای بزرگ و مهمی مانند داکوک (تاووک)، توزحورماتو، تازه خورماتو، کیفری و روستاهای بایات را که از صدها روستا تشکیل یافتهاست. بهطور پراکنده در شهرهای کرکوک، تلعفر، موصل، اربیل، کفری و دوز خورماتو زندگی میکنند.[۱۱]
ترکمنهای خارجنشین [ویرایش]
برخی از ترکمنهای عراق به ترکیه و پس از آلمان، دانمارک و سوئد مهاجرت کردهاند.[۱۲] هماکنون جوامع کوچکتری در کانادا، ایالات متحده،استرالیا، یونان[۱۳] و انگلستان[۱۴] ساکن شدهاند.
جمعیت [ویرایش]
برخی منابع اکثرا غربی جمعیت ترکمنهای عراق را ۵۰۰٬۰۰۰ نفر ذکر میکنند[۱][۲][۱۵] و برخی منابع دیگر آن را تا ۳ میلیون نفر میدانند.[۱۶][۱][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]
زبان [ویرایش]
زبان ترکمنهای عراق ترکی اغوز و همخانوادهٔ زبانهای ترکی سلجوقی، ترکی استانبولی، ترکی آذربایجانی و ترکمنی است؛[۲۱][۲۲] اما به زبان ترکی آذربایجانی بسیار نزدیک است و در واقع میتوان زبان ترکمنهای عراق را لهجهای از زبان ترکی آذربایجانی شمرد.[۲۳] به دلیل سلطهٔ چندینسالهٔ عثمانیها در منطقه و ارتباط ترکمنهای عراق با ترکیه، زبان ادبی مورداستفادهٔ ترکمنهای عراق از ترکی استانبولی با الفبای لاتین است.
بهطور عموم ترکمنهای عراق "ترکمان"، "ترکمانان" یا "ترکمن" نامیده میشوند[۲۴] و نباید آنان را با کسانی که به زبان ترکمنی در ترکمنستان تکلم میکنند، یکسان دانست.[۲۵]
مذهب [ویرایش]
ترکمنهای عراق مسلمان شیعه و سنی هستند.[۲۶] سنیها از شاخه حنفی و شافعی هستند. اکثر ترکمنهای سنی در شهر تلعفر و موصل زندگی میکنند و ترکمنهای نواحی جنوبیتر مانند کفری و طوزخرماتو بیشتر شیعه هستند. شیعهها ۴۰% و سنیها ۶۰% جمعیت ترکمنها را تشکیل میدهند.[۲۷]
احزاب [ویرایش]
ترکمنها بهصورت رسمی دارای ۵ حزب در عراق میباشند که یکی از مهمترین آنها جبهه ترکمنهای عراق میباشند.[۲۸]
- جبهه ترکمنهای عراق
- اتحاد اسلامی ترکمنهای عراق
- حزب خلق ترکمن
- جنبش دموکراتیک ترکمن
- حزب اخوان ترکمن عراق
پیوند به بیرون [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ ترکمنهای عراق موجود است. |
سایت حزب جبهه ترکمنهای عراق (به فارسی)
پانویس [ویرایش]
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ [۱]
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Helen Chapin Metz and the Federal Research Division of the Library of Congress. Iraq: A Country Study, p. 86.
- ↑ Turkey: Facing a New Millennium: Coping with Intertwined Conflicts, By Amikam Nachmani, page 11, Published 2003, Manchester University Press, 264 pages, ISBN 0-7190-6370-1
- ↑ Turkmen UNPO (انگلیسی)
- ↑ Turkomans World Directory of Minorities and Indigenous Peoples (انگلیسی)
- ↑ Blanchard et al. 2009, 15.
- ↑ Sadik 2009, 13.
- ↑ BBC (June 18, 2004). "Who's who in Iraq: Turkmen". http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/3770923.stm. Retrieved 2011-11-23.
- ↑ http://en.wikipedia.org/wiki/Iraqi_Turkmen#History
- ↑ ترکمنی دانشنامه جهان اسلام، حسن رضایی باغبیدی
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Word Directory of Minorities and Indigenous People
- ↑ *Sirkeci, Ibrahim (2005), Turkmen in Iraq and International Migration of Turkmen, University of Bristol
- ↑ Wanche, Sophia I. (2004), An Assessment of the Iraqi Communityin Greece, United Nations High Commissioner for Refugees, p. 3, http://www.aina.org/reports/aoticig.pdf
- ↑ International Organization for Migration (2007), Iraq Mapping Exercise, International Organization for Migration, p. 5, http://www.iomlondon.org/doc/mapping/IOM_IRAQ.pdf
- ↑ Turkey: Facing a New Millennium: Coping with Intertwined Conflicts, By Amikam Nachmani, page 11, Published 2003, Manchester University Press, 264 pages, ISBN 0-7190-6370-1
- ↑ http://www.mideasti.org/summary/rethinking-iraq-sectarian-identities-turkmen
- ↑ Iraqi Turkmen seek protection from possible “collective genocide” «the news in arabic
- ↑ UNPO: Iraqi Turkmen
- ↑ Roraback, Amanda (2004). Iraq in a Nutshell. Enisen Publishing. p. 36. ISBN 978-0970290861. http://books.google.com/books?id=WDwp86U425YC&lr=&hl=en. Retrieved 2008-05-05. "Most of the nearly 2000000 Turkomans in Iraq live in the Kirkuk and Mosul... web link"
- ↑ Adherents.com - Iraq
- ↑ Invalid id
- ↑ The Iraqi Turkomans: Who They Are And What They Want, رادیو اروپای آزاد
- ↑ Hendrik Boeschoten. 1998. "The Speakers of Turkic Languages," The Turkic Languages (Routledge, pp. 1-15).
- ↑ Central Intelligence Agency. "The World Factbook: Iraq". https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html. Retrieved 2011-11-29.
- ↑ Johanson 2009, 1116.
- ↑ Mofak Salman Kerkuklu (2007). "Turkmen of Iraq". p. 23. http://www.turkmen.nl/1A_Others/Turkmen_of_Iraq_Part_I.pdf. Retrieved 6 December 2010.
- ↑ http://books.openedition.org/ifpo/1115
- ↑ Raber Tal’at Jawhar. "The Iraqi Turkmen Front". http://ifpo.revues.org/1115. Retrieved February 26, 2012.
|
|||||
