پیامرسان عصبی

پیامرسان‌های عصبی (به انگلیسی: Neurotransmitter)‏ به مواد شیمیایی ویژه‌ای گفته می‌شود که در بدن تولید می‌شوند و پیام‌های عصبی را با گذشتن از فضای سیناپس از یک سلول عصبی یا نورون به سلول هدف می‌رسانند. این مواد در پایانه عصبی در وزیکول‌هایی جمع‌آوری و نگهداری می‌شوند و هنگامی که نورون برانگیخته می‌شود از غشای سلول به درون فضای سیناپسی رها می‌شوند و به سلول هدف که در نزدیکی نورون شلیک کننده است می‌رسند. برخی از این پیامرسان‎‌ها تحریکی هستند و سلول هدف را برمی‌انگیزانند ولی برخی دیگر مهاری هستند و سلول هدف را مهار می‌کنند و فعالیت آن کاهش می‌دهند. گلوتامات مهم‌ترین پیامرسان تحریکی و گابا مهم‌ترین پیامرسان مهاری مغز است.

انواع پیامرسان‌های عصبی

سه نوع کلی پیامرسان‌ عصبی داریم:

۱. آمینواسیدها مانند اسید آسپارتیک، اسید گلوتامیک، گاما-هیدروکسی‌بوتیریک اسید و گلیسین

۲. آمینهای بیوژنیک مانند هیستامین، تیرامین، سروتونین و کاتکول آمین‌ها مانند اپی‌نفرین و دوپامین

۳. سایر مانند استیل کولین، اکسید نیتریک و آدنوزین

سیستمهای پیامرسان عصبی
System	Origin	Effects
Noradrenaline system	locus coeruleus	arousal reward
	کلاهک
Dopamine system	دوپامین pathways: mesocortical pathway mesolimbic pathway nigrostriatal pathway tuberoinfundibular pathway	motor system, reward, cognition, endocrine, nausea
Serotonin system	caudal dorsal raphe nucleus	Increase (introversion), mood, satiety, body temperature and sleep, while decreasing nociception.
	rostral dorsal raphe nucleus
Cholinergic system	pontomesencephalotegmental complex	learning short-term memory arousal reward
	basal optic nucleus of Meynert
	medial septal nucleus

جستارهای وابسته

پایانه عصبی

منابع

• ویکی پدیای انگلیسی