تحریم‌ها علیه ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تحریم‌های علیه ایران)
پرش به: ناوبری، جستجو

تحریم‌ها علیه ایران به مجموعه اقداماتی اطلاق می‌شود که از سوی قدرت‌های دنیا در جهت تنبیه حکومت ایران یا وادار کردن این کشور به انجام یا عدم انجام عملی به کار گرفته شده است. عمدهٔ تحریم‌ها علیه ایران پس از وقوع انقلاب ۵۷، بعد از اشغال سفارت آمریکا در تهران شکل گرفت و در پی چالش بر سر برنامهٔ هسته‌ای ایران شدت بیشتری یافت. برنامه اتمی ایران از سال ۸۵ و به دنبال ارجاع پرونده این کشور از آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت، با تحریم های مختلفی مواجه شده است. تحریم‌های ایران را از نظر تحریم‌کنندگان می‌توان به ۴ دستهٔ کلی تقسیم‌بندی کرد: تحریم‌های چندجانبه هم‌چون تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم‌های اتحادیهٔ اروپا، تحریم‌های تک‌جانبه از سوی کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و تحریم‌های کنگره آمریکا.[۱]

محتویات

پیشینه[ویرایش]

نخستین تحریم جامع سراسری علیه ایران در دوران معاصر، تحریم بریتانیا علیه ایران بمنظور واکنش در برابر انتخاب دکتر محمد مصدق به وزارت بود که هدف ملی سازی صنعت نفت را دنبال می‌کرد.[۲][۳] اولین قطعنامه شورای امنیت[نیازمند منبع] علیه ایران در زمان نخست وزیری محمد مصدق و بمنزله واکنش علیه ملی شدن صنعت نفت ایران صادر شد.[۴]

آمریکا نیز در سال ۱۹۸۰ تحریمات اقتصادی وسیعی را در واکنش به تصرف سفارت آمریکا در تهران علیه ایران وضع نمود.[۵]

در سال ۱۹۹۵، بیل کلینتون رئیس جمهور وقت آمریکا اقدام به وضع تحریم‌هایی نمود که به موجب آن شرکت‌های نفتی آمریکایی از سرمایه‌گذاری در طرح‌های نفت و گاز ایران منع شده بودند. همچنین روابط بازرگانی با ایران نیز یک‌جانبه قطع گردید.[۶]

تحریم‌های ایران جهت جلوگیری از تولید سلاح هسته‌ای[ویرایش]

قدرت‌های دنیا با ادعای انگیزهٔ توقف در پیشرفت برنامه اتمی ایران تحریم‌هایی علیه ایران شکل دادند. به گفتهٔ کارشناسان این تحریم‌ها بر روی برنامه اتمی ایران تاثیرگذار نبوده‌است، بلکه تاثیرات منفی بر روی اقتصاد ایران گذاشته‌است.[۷][۸]

این تحریم‌ها در زمینه‌های اقتصادی، علمی، سیاسی، فروش سلاح و مهمات می‌باشد.[۹] از جمله تاثیرگذارترین این تحریم‌ها می‌توان به تحریم صادرات نفت ایران و بانک مرکزی ایران اشاره کرد که اقتصاد تک‌محصولی ایران (نفت) و نقش بانک مرکزی ایران در وصول درآمد سهل حاصل از فروش نفت ایران به کشورهای جهان را هدف گرفته‌است. با توجه به تحریم هردو بخش نامبرده، اقتصاد ایران دچار مشکل جدی شده‌است.[۱۰] تحریم دارو و مواد غذایی در حالی اعمال می‌شود که آمریکا صادرات دخانیات به ایران را از لیست تحریمها معاف کرده‌است و ایران سومین وارد کننده سیگار آمریکایی در دنیاست.[۱۱][۱۲][۱۳]

مقام‌های دولت آمریکا تحریم‌های اعمال شده علیه ایران را سخت‌ترین وفلج کننده ترین تحریم‌ها در طول تاریخ دنیا نامیده‌اند.[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷]

انواع کلی تحریم‌های ایران[ویرایش]

این تحریم ها از لحاظ فنی به ۴ گروه تقسیم می شود که تصویب و لغو هرکدام سازوکار جداگانه ای دارد. بخشی از دشورای مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ هم درباره چگونگی لغو همین تحریم هاست. ایران در برخی از موارد با شکایت از تحریم های صورت گرفته موفق شده حکم لغو آنها را مثلا از داداگاه اتحادیه اروپا بگیرد. لغو تحریم از طریق شکایت در دادگاه گرچه می تواند آرام آرام رویه‌ای در این زمینه ایجاد کند اما روند لغو تحریم ها از این روش بسیار زمان بر و هزینه ساز و با نتیجه ای غیر قابل تضمین است.[۱۸]

تحریم های شورای امنیت سازمان ملل[ویرایش]

اطلاعات بیشتر: قطعنامه‌های ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، و ۱۸۰۳ شورای امنیت

پس از رئیس جمهور شدن محمود احمدی‌نژاد و به‌دنبال شدّت‌گرفتن اختلافات بین ایران و کشورهای عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، دو قطع‌نامهٔ تحریمی علیه ایران وضع گردید.[۱۹]

این تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران برگرفته از فصل هفتم منشور سازمان ملل هستند، که در آن صحبت از «تهدید و یا نقض صلح در جهان» به میان آمده‌است.[۲۰] اصل ۴۲ فصل هفتم این اجازه را می‌دهد که برای تضمین صلح، تصمیم‌های ویژه گرفته شود، حتّی اگر احتیاج به متوسّل‌شدن به نیروی نظامی باشد.[۲۱] پس از اعمال دور چهارم تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران، کشورهای ایالات متحده آمریکا و کشورهای عضو اتحادیه اروپا تحریم‌های یک جانبه فراتر از قطعنامه تصویب شده را نیز علیه ایران اعمال کردند.[۲۲]

پرونده ایران در تاریخ هجدهم اسفند ۱۳۸۴مطابق با هشتم مارس ۲۰۰۶ از سوی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت ارجاع شد. شورای امنیت تاکنون شش قطعنامه علیه پرونده اتمی ایران تصویب کرده که چهار قطعنامه آن حاوی تحریم های تازه بوده است. قطعنامه هایی که شورای امنیت تاکنون درباره برنامه اتمی ایران صادر کرده، ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد است که به مسئولیت سازمان در مواجهه با تهدید علیه صلح جهانی می پردازد. این مصوبات برای تمامی اعضای سازمان ملل لازم الاجراست. در هنگام تصویب هرکدام از قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل، کمیته های تحریم تشکیل شده‌اند که کارشان بررسی این است که چه کسانی و به چه طریقی هدف این تحریم‌ها خواهند بود. تا زمانی که پرونده اتمی ایران از شورای امنیت خارج نشده باشد، کمیته تحریم ها همچنان به کار خود ادامه خواهند داد و فهرست خود را به روز خواهد کرد. در صورت حل و فصل پرونده اتمی ایران و توافق جامع با گروه ۱+۵، اعضای دائم شورای امنیت با طرح قعطنامه ای در شورا، درخواست لغو تحریم ها را مطرح و سپس با تصویب آن، پرونده ایران را از دستور کار شورا خارج می کنند.

تحریم های اتحادیه اروپا[ویرایش]

شورای وزیران اتحادیه اروپا تاکنون تحریم های متنوع و متعددی را علیه برنامه اتمی ایران به صورت مصوبه های مستقل از هم تصویب کرده است. تحریم های اتحادیه اروپا همه کشورهای عضو را ملزم به رعایت آن می کند. اولین تحریم اتحادیه اروپا علیه برنامه اتمی ایران بر مبنای تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، بهمن سال ۱۳۸۶ (فوریه ۲۰۰۷) تصویب شد. اعمال برخی محدودیت‌ها در ارسال قطعات، تجهیزات و فناوری‌هایی به ایران که می‌توانست در گسترش فناوری‌های موشکی و اتمی کاربرد داشته باشد، هدف اولین دور از تحریم های اتحادیه اروپا بود. این محدودیت‌ها در سال‌های بعد به حمل و نقل هوایی و دریایی، معاملات بانکی، فروش نفت و سرمایه گذاری در صنایع نفت و گاز ایران گسترش یافت و تجهیزات و فناوری‌ها، اشخاص و شرکت های مورد تحریم بیشتری را شامل شد. در صورت توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، مسئول سیاست خارجی اتحادیه به همراه سه کشور اروپایی حاضر در مذاکرات (بریتانیا، فرانسه و آلمان) متعهد به لغو تحریم ها می شوند. لغو تحریم ها از سوی شورای وزیران اتحادیه اروپا با تصویب طرحی در این شورا انجام می شود.

تحریم های یک جانبه دولت ها[ویرایش]

آمریکا، بریتانیا، کانادا سه کشور اصلی اند که دولت آنها به پیروی از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های یکجانبه ای را علیه برنامه اتمی ایران به تصویب رسانده اند. از حیث تنوع و گستردگی، تحریم های آمریکا علیه ایران یکی از وسیع ترین تحریم های تصویب شده یک جانبه علیه یک کشور است. به دلیل ارتباطات وسیع سیاسی و تجاری با کشورهای مختلف جهان، آمریکا بسیاری از تحریم های یک جانبه اش علیه ایران را توانسته عملا به دیگر کشورها تسری دهد. برای مثال برخی از شرکت هایی که عمده سهام آن ها متعلق به شرکت ها یا سرمایه گذاران آمریکایی است، هم عملا مجبور به پیروی از تحریم های آمریکا شده اند. همچنین، بسیاری از کشورها و شرکت های خارجی نیز از بیم اقدامات تلافی جویانه آمریکا، از جمله محدودیت دسترسی آنها به امکانات و تسهیلات مالی و تجاری آمریکایی، به درجات مختلف از این تحریم ها تبعیت کرده اند.

اقدامات لازمه برای لغو این تحریم‌ها باید در نهادهای تصمیم گیرنده این کشورها و در سطح ریاست جمهوری یا بالاترین مقام اجرایی کشور انجام شود. در صورت توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، تحریم های دولت های بریتانیا و آمریکا که صرفا مربوط به برنامه اتمی ایران است، لغو می شود. به دلیل گستردگی تحریم های صورت گرفته آمریکا علیه ایران طی ۳۵ سال گذشته یکی از مشکلات، شناسایی تحریم های اتمی از دیگر تحریم هایی است که به دلایل دیگر در این سه دهه وضع شده است. تحریم هایی که از سوی وزارت خارجه، وزارت خزانه داری و وزارت انرژی و نهایتا کاخ سفید به اجرا گذاشته شده، با فرمان و مصوبه مقام های دولتی قابل لغو است و به نسبت تحریم های شورای امنیت، اتحادیه اروپا و تحریم های کنگره، پیچیدگی کمتری دارد. تحریم های بریتانیا علیه ایران هم توسط دولت این کشور و نه پارلمان تصویب شده و لغو آن با تصمیم دولت امکانپذیر است.

تحریم های کنگره آمریکا[ویرایش]

دشوار ترین بخش در لغو تحریم ها علیه برنامه اتمی ایران مربوط به تحریم های کنگره است. لغو این تحریم ها تصویب همزمان مجلس نمایندگان و نمایندگان مجلس سنا را لازم دارد که در اختلافات تندروهای جمهوری خواه با باراک اوباما، رئیس جمهور از حزب دموکرات، می تواند اجرای تعهد دولت آمریکا برای لغو تحریم های اتمی علیه ایران را بسیار دشوار کند. در صورت تصویب توافق جامع اتمی ایران و گروه ۱+۵، دولت آمریکا متعهد به لغو تحریم های دولتی می شود اما بر اساس قوانین این کشور، دولت اختیاری درباره تحریم های کنگره نخواهد داشت و صرفا می تواند به مدت شش ماه اجرای آنها را به تاخیر بیندازد.

این به معنای آن است که در صورت تغییر رئیس جمهور (فرض کنید رئیس جمهور بعدی آمریکا از حزب جمهوری خواه و وعده های انتخاباتی او ضرورتا هماهنگ با تعهد دولت اوباما نباشد) تضمینی برای اجرای دقیق تعهدات دولت قبلی آمریکا بر مبنای توافق جامع اتمی با ایران وجود نخواهد داشت؛ مثلا دولت بعدی می تواند ضرورتا اجرای تحریم ها را هر شش ماه یک بار به تعویق نیندازد یا "قانون تحریم ایران" را که کنگره وضع کرده و دسامبر ۲۰۱۶ منقضی می شود دوباره تمدید کند. در حال حاضر یکی از موضوعات مورد مذاکره ایران و آمریکا حل و فصل این بخش از مشکلات است. نمایندگان دولت آمریکا معذورات قانونی خود را مطرح می کنند و نمایندگان دولت ایران می گویند این مشکل داخلی آمریکا است که دولت این کشور باید راه حل آن را پیدا کند.

تحریم‌های علمی[ویرایش]

سند مربوط به لغو بعضی از تحریم‌های مربوط به وسایل الکترونیکی و خدمات اینترنتی

رایانه[ویرایش]

در قوانین تجارت جهانی، ابررایانه‌های قوی‌تر از ۱۹۰ میلیارد عمل در ثانیه به عنوان کالاهایی راهبردی (و دارای پتانسیل به‌کار برده شدن در محاسبات شبیه‌سازی‌های هسته‌ای) محسوب می‌شوند، و لذا فروش آن‌ها به کشورهایی مثل ایران شامل تحریم است.

فیلترینگ آی‌پی ایرانی[ویرایش]

امکان دریافت فایل‌های نرم‌افزاری شرکت‌هایی مانند، NVIDIA، Adobe، AVG، AVAST، Symantec، McAfee ،MATLAB برخی از خدمات گوگل، برخی از خدمات مایکروسافت , ESET و Oracle از درگاه اصلی این شرکت‌ها توسط آی پی‌های ایران امکان‌پذیر نیست و علاوه بر بسته شدن این سایت‌ها توسط خود این شرکت‌ها در ایران، برخی از این شرکت‌های فناوری و تکنولوژی، سرور مادر خود را نیز به روی ایرانیان بسته‌اند.

تحریم‌های کشورهای مختلف علیه ایران[ویرایش]

آمریکای شمالی[ویرایش]

ایالات متحده آمریکا[ویرایش]

تظاهرات علیه محمود احمدی نژاد در نیویورک. بر روی پلاکاردها نوشته شده: «جلوی ایران را بگیرید!». در صورت پیروزی در انتخابات ۲۰۰۸ آمریکا، شهردار سابق نیویورک وعده تشدید تحریم‌های اقتصادی و سیاسی هر چه بیشتر علیه ایران را داده بود.[۲۳] وی در اواخر ژانویه ۲۰۰۸ از ادامه مبارزات انتخاباتی انصراف داد.[۲۴]
  • نخستین تحریم آمریکا علیه ایران پس از واقعه گروگانگیری دیپلمات‌های آمریکایی در تهران در سال ۱۹۷۹ انجام گرفت. به‌دنبال جریان گروگانگیری در سفارت آمریکا، آمریکا متقابلاً ۱۲ میلیارد دلار از دارایی‌های دولت ایران را مصادره کرد. پس از آزادی گروگان‌ها توسط دولت ایران، این مصادره پایان نیافت و دارایی‌های ایران تا به امروز ضبط است. در پی مذاکرات هستی آمریکا با ایران، رئیس جمهور وقت آمریکا، باراک اوباما، اعلام کرد که ایالات متحده قصد بازگرداندن این مبلغ را به صورت قسطی به ایران دارد.[۲۵]
  • در جریان جنگ ایران و عراق، آمریکا تحریمات فروش اسلحه علیه ایران وضع نمود. پیش از آغاز جنگ، دولت موقت ایران قرارداد خرید هواپیماهای اف-۱۶ از آمریکا را یک جانبه لغو کرده بود.[۲۶]
  • در سال ۱۹۸۷ به‌دنبال اتهام «حمایت از تروریسم» آمریکا علیه ایران، رونالد ریگان تحریمات کامل تری علیه ایران وضع نمود.[۲۷]
  • در سال ۱۹۹۵ میلادی، واشنگتن نخست بدستور بیل کلینتون تحریمات کامل اقتصادی علیه ایران وضع نمود،[۲۸] و سپس کنگره مجلس آمریکا با گذرانیدن قانون ایلسا (Iran and Libya Sanctions Act of 1996) هر شرکتی را که با ایران به میزان بیش از ۲۰ میلیون دلار تجارت داشت را نیز تهدید به اعمال تحریم کرد.
  • در سال ۲۰۰۲، سازمان IEEE تحریم علمی علیه ایران وضع نمود.
  • در سال ۲۰۰۶ یک دادگاه فدرال آمریکا دستور استرداد یکی از بزرگ‌ترین کلکسیونهای باستانشناختی تخت جمشید متعلق به ایران را به نفع صدمه دیدگان ناشی از عملیات انتحاری در اسراییل را صادر نمود.[۲۹]
  • بازداشت، زندانی کردن و اخراج حداقل ۱۰ فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف به آمریکا جهت شرکت در «گردهمایی فارغ‌التحصیلان دانشگاه شریف» در کالیفرنیا در سال ۲۰۰۶ میلادی.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳][۳۴]
  • در سال ۲۰۰۷، شرکت‌های مایکروسافت و یاهو ایران را از لیست کشورهایی که خدمات وب دریافت می‌کنند، خارج نمودند.[۳۵]
  • پس از اعلام «اتهام» آمریکا[۳۶] مبنی بر اینکه بانک ملت، بانک ملی، و بانک صادرات ایران حامی مالی نهادهای تروریستی هستند، بانک جهانی از دادن خدمات به این بانک‌های ایرانی خودداری کرد.[۳۷]
  • اسامی نهادهایی که در روز پنجشنبه، ۲۵ اکتبر ۲۰۰۷ ازطرف وزارت خزانه دار ی آمریکا مورد تحریم قرار گرفتند به شرح زیر است[۳۸]:
  1. بانک صادرات ایران (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)
  2. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
  3. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران – نیروی قدس
  4. وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران
  5. بانک ملی (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)
  6. بانک کارگشایی (تهران – خیابان مولوی – میدان محمدیه – پلاک ۵۸۷)
  7. بانک ملی ایران ZAO (مسکوروسیه)
  8. بانک ملی – مسئولیت محدود (لندنبریتانیا)
  9. بانک آریان (پروژه معاملاتی مشترک میان بانک‌های صادرات و ملی – کابلافغانستان)
  10. بانک ملت (همه شعب خارج از کشور این بانک به همراه شعبه مرکزی آن)
  11. MELLAT BANK SB CJSC (ایروانارمنستان)
  12. بانک بین‌المللی پرشیا – مسئولیت محدود (بریتانیا)

نهادهای وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی:

  1. قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا – (تهران)
  2. منطقه نظامی پارچین – (تهران)
  3. شرکت «نفت شرق – کیش» (تهران و دبی)
  4. قرارگاه سازندگی کربلا (تهران)
  5. شرکت مهندسی سپاساد (تهران)
  6. قرب نوح (تهران)
  7. شرکت عمران ساحل (تهران)
  8. شرکت مهندسین مشاور ساحل (تهران)
  9. موسسه حرا (تهران)
  10. قرارگاه سازندگی قائم (تهران)

شخصیت‌های وابسته به سازمان صنایع هوافضا (زیر مجموعه وزارت دفاع)

  1. مرتضی بهمینبار
  2. احمد وحید دستجردی
  3. رضاقلی اسماعیلی

شخصیت‌های وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

  1. مرتضی رضایی
  2. محمد حجازی
  3. جلال سیدی
  4. علی اکبر احمدیان
  5. حسین سالمی
  6. قاسم سلیمانی
  • تیر ۱۳۸۷ - ۴ گروه صنعتی دیگر در ایران مشمول تحریم‌های آمریکا شدند:مجموعه صنایع شهید ستاری، هفت تیر، گروه صنایع مهمات و متالورژی و صنایع شیمی پارچین.[۳۹]
تحریم‌هایی که توسط آمریکا علیه ایران وضع شده، عمدتاً به چهار دسته تقسیم می‌شود[ویرایش]
  1. تحریم‌هایی که کنگره ایالات متحده آمریکا وضع کرده است و فقط کنگره می‌تواند بردارد.
  2. تحریم‌هایی که ابتدا قوه مجریه وضع کرده، اما سپس کنگره آنها را به صورت «قانون» درآورده و برچیدن آنها را نیز در حوزه اختیارات خود قرار داده است.
  3. تحریم‌هایی که قوه مجریه وضع کرده است و رئیس‌جمهور می‌تواند بردارد.
  4. قانون تحریمِ بسیار مهمی تحت عنوان Iran Sanctions Act (یا ISA) که کنگره وضع کرده اما در ماه دسامبر ۲۰۱۶ منقضی می‌شود و رئيس‌جمهور می‌تواند با توسل به اختیارات خود از تمدید آن جلوگیری کند.[۴۰]

در این میان، رئیس‌جمهور معمولاً اختیار «تعلیق» (و نه برچیدن) برخی از تحریم‌های کنگره را دارد، ضمن اینکه می‌تواند با ارائه گزارش به کمیته مربوطه کنگره و ادعای اینکه پیش‌شرط‌های این نهاد برای برچیدن تحریم‌ها علیه ایران برآورده شده است، نسبت به رفع کامل آنها اقدام نماید. طبعاً، همانطور که ذکر شد، رئیس‌جمهور آمریکا می‌تواند از تمدید قانون ISA نیز جلوگیری کند و حتی از «حق وتو»ی خود در برابر کنگره در زمان تمدید آن استفاده نماید. اما نکته مهم اینجاست که در فرهنگ سیاسی آمریکا (و نزد افکار عمومی این کشور) توسل رئیس‌جمهور به «مفّرهای قانونی» و اقدام علیه خواست باطنی و اراده کنگره (هرچند قانونی باشد) چندان اقدام پسندیده و مناسبی محسوب نمی‌شود. به ویژه در حوزه سیاست خارجه، مردم آمریکا قویاً انتظار دارند که تمام نهادهای سیاسی‌شان به صورت هماهنگ و در اجماع کامل با یکدیگر اقدام به تصمیم‌گیری نمایند و طبعاً، تک‌روی‌های «قانونی» رئيس‌جمهور را در پرونده‌های حساسی مانند پرونده هسته‌ای ایران با اصل حفظ حرمت کنگره (که قاعدتاً بازتاب‌دهنده اراده ملی است) مغایر می‌دانند. در واقع، به چنین اقداماتی از جانب رئيس‌جمهور در لغتنامه سیاسی آمریکا End-run around congress می‌گویند که شاید بشود آن را به اصطلاح عامیانه «دور زدن کنگره» ترجمه کرد که معمولاً از آن با یک بار بسیار منفی و به عنوان یک ترفند ناپسند سیاسی یاد می‌کنند.[۴۱]

تحریم‌های آمریکا علیه ایران در سطوح ایالتی[ویرایش]

کانادا[ویرایش]

کانادا به‌دنبال قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنیت نیز تحریماتی علیه ایران وضع نموده‌است.[۵۲]

بریتانیا[ویرایش]

  • دولت انگلیس در ژوئن ۲۰۰۸ اعلام کرد که در ادامه سیاست تحریم علیه ایران، داراییهای بزرگترین بانک ایران، بانک ملی ایران را ضبط و تحریم کرد.[۵۳]
  • بانک بارکلیز (Barclays) یکی از بزرگترین بانکهای انگلستان حسابهای ایرانیان از جمله بانک صادرات و بانک ملی ایران را مسدود کرده‌است. اقدام بانک بارکلیز در پی تصمیم دفتر کنترل دارائیهای خارجی در وزارت خزانه داری ایالات متحده آمریکا برای قرار دادن بانکهای صادرات و ملی در لیست سیاه تحریمهای بین‌المللی صورت گرفته‌است. این محدودیتها شامل مدیران و کارکنان این بانکها نیز می‌شود.[۵۴]

روسیه[ویرایش]

با فرمانی که ولادیمیر پوتین در روز ۵ مه ۲۰۰۸ (۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۷) امضاء کرد، روسیه رسماً به تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ایران پیوست.[۵۵]

در فرمان ولادیمیر پوتین آمده‌است: «تمامی سازمان‌ها و دستگاه‌های دولتی، بانک‌ها و موسسات و اشخاص حقوقی وحقیقی زیر حوزه قضایی روسیه باید به خاطر داشته باشند که از تاریخ ۳ مارس سال ۲۰۰۸، از انتقال، یا تامین هر نوع مواد، یا تجهیزات و یا فناروی هسته‌ای که امکان استفاده دوگانه نظامی و غیر نظامی از آنها وجود دارد، از خاک روسیه به ایران ممنوع است».[۵۶]

اتحادیه اروپا[ویرایش]

  • اتحادیه اروپا از۲۷ فوریه سال ۲۰۰۷ و در پیروی از قطعنامه شورای امنیت، اقدام به اعمال برخی محدودیت‌ها در ارسال قطعات، تجهیزات و فناوری‌هایی به ایران کرد که می‌توان در گسترش فناوری‌های موشکی و هسته‌ای کاربرد داشته باشد. این محدودیت‌ها در سال‌های بعد گسترش یافت و تجهیزات و فناوری‌های مورد تحریم بیشتری را شامل گردید.[۵۷] همچنین از آن زمان بازرسی بر کالاهای ارسال شده به ایران از طریق مسیرهای زمینی و دریایی افزایش پیدا کرد.[۵۸]

هلند[ویرایش]

وزیران امور خارجه کشورهای چین، آمریکا، روسیه، و اروپا در حال تصمیم‌گیری در مورد برنامه هسته‌ای ایران

اوایل سال ۲۰۰۸ برخی از دانشگاه‌های هلند، بر طبق بخشنامه‌های وزارتخانه‌های کشوری، از پذیرش دانشجویان ایرانی بدلیل مسائل مربوط به فناوری هسته‌ای ممانعت بعمل می‌آورند.[۵۹] پس از اعتراض شدید دانشگاه‌ها و برخی از احزاب سیاسی در هلند، دولت این کشور به اعمال شرایط ویژه برای دانشجویان ایرانی پایان داد.[۶۰]

بلژیک[ویرایش]

بانک لامبرت بروکسل در بلژیک (Banque Bruxelles Lambert) معاملات ارزی با ایران را در سال ۲۰۰۸ قطع نمود.

آلمان[ویرایش]

با وجود احتمال ضرر و زیان‌های نسبتاً گسترده برای آلمان،[۶۱] دولت آلمان آمادگی خود را برای وضع تحریم‌های جدید علیه ایران در صورت راکد ماندن پرونده هسته‌ای ایران اعلام کرد.[۶۲][۶۳][۶۴]

بانک دویچ آلمان (Deutsche Bank) معاملات ارزی با ایران را در سال ۲۰۰۸ قطع نمود.[۶۵]

فرانسه[ویرایش]

دولت نیکولاس سارکوزی از سیاست تحریماتی آمریکا عیله ایران حمایت کرده‌است.[۶۶][۶۷] سازمان CNRS فرانسه، بزرگترین سازمان پژوهش علمی اروپا، در سال ۲۰۰۸ تحریماتی علیه تمامی دانشمندان ایرانی در تمام رشته‌ها وضع کرد. این تحریمات در پاسخ به مواضع سازمان ملل علیه ایران عنوان گردید.[۶۸]همچنین دولت فرانسه با قطع فروش قطعات خورو به ایران ضرر زیادی به دولت ایران وخود دولت فرانسه وارد کرد.

سوئیس[ویرایش]

در آوریل ۲۰۰۸، سوئیس دارایی‌های ۱۲ شرکت ایرانی را به بهانهٔ دستورهای تحریمی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، ضبط و مصادره نمود.[۶۹]

بانک کردیت سوئیس (Credit Suisse) معاملات ارزی با ایران را در سال ۲۰۰۸ قطع نمود.[۷۰]

آسیا[ویرایش]

به نتیجه رسیدن گفتگوهای هسته‌ای و در پی آن برداشتن تحریم‌ها و وصول بدهی نفتی ایران، نه تنها اقتصاد ایران، بلکه اقتصاد شرکای آسیایی را نیز متحول می‌کند.[۷۱]

امارات متحده عربی[ویرایش]

بر اثر فشارهای روزافزون نهادهای آمریکا و وابسته به شورای امنیت، بانک‌های دوبی و ابوظبی رفته رفته باعث رکود و ایجاد مانع بین تجارت با ایران گردیده‌اند بطوریکه تجارت با ایران صدمات جدی به خود دید.[۷۲]

در ژوئن ۲۰۰۸ میلادی، خلیفه بن زاید آل نهیان حاکم امارات متحده عربی گفت: «ما کاملاً از اصول قوانین بین‌المللی حمایت می‌کنیم. اگر تحریماتی اتخاذ شوند که ماهیت بین‌المللی داشته باشند، بدون تردید آن‌ها را اجرا خواهیم کرد».[۷۳]

ارزش تجارت سالانه ایران و امارات متحده عربی به ۱۱ میلیارد دلار می‌رسد.[۷۴]

مصر[ویرایش]

۳۵ دانشمند ایرانی از شرکت در کنفرانس پروژهٔ SESAME در کشور مصر منع گردیدند.[۷۵][۷۶] در اوت سال ۲۰۰۸ میلادی تیم المپیاد دانش آموزی ایران، به دلیل عدم دریافت ویزا از سوی مصر، نتوانسته در بیستمین المپیاد جهانی کامپیوتر در قاهره شرکت کند.[۷۷]

ژاپن[ویرایش]

دولت توکیو انتقال هر گونه فناوری حساس به ایران را منع نموده و دارایی‌های نزدیک به ده شرکت ایرانی در ژاپن مظنون به شرکت در برنامه‌های هسته‌ای ایران را ضبط نموده‌است.[۷۸][۷۹]

بحرین[ویرایش]

در ژانویه ۲۰۰۸ میلادی، بزرگ‌ترین بانک‌های کشور بحرین روابط خود با بانک‌های ایرانی را به طور کامل قطع کردند.[۸۰]

چین[ویرایش]

در ژانویه ۲۰۰۸ میلادی اعلام شد که بانک‌های دولتی چین از گشایش اسناد اعتباری برای بازرگانان ایرانی خودداری می‌ورزند.[۸۱] این در حالی است که مبادلات تجاری دو کشور از حدود یک میلیارد دلار در سال ۲۰۰۳ میلادی به حدود ۲۰ میلیارد دلار در سال جاری رسیده‌است.[۸۲][۸۳] این مشکل بانکی باعث توقف اجرای قرارداد شرکت ایران‌خودرو با یک شرکت خودروسازی چینی شده‌است.[۸۴]

در عین حال، معاون وزارت امور خارجه چین در مارس ۲۰۰۸ اعلام کرد که علی‌رغم تحریم‌های تصویب شده در شورای امنیت سازمان ملل، از نقطه نظر چین روابط تجاری با ایران عادی است و تحریم‌ها تاثیری روی بازرگانی میان دو کشور نخواهد گذاشت.[۸۵]

آذربایجان[ویرایش]

کامیون‌های حامل عایق‌های حرارتی تجهیزات هسته‌ای ایران در روز ۳ اردیبهشت ۱۳۸۷ در مرز آستارا و هنگام ورود به خاک ایران متوقف شدند. ارزش محموله از سوی منابع جمهوری آذربایجان بیش از ۱۷۰ هزار دلار اعلام شده‌است. سخنگوی وزارت خارجه جمهوری آذربایجان در این باره گفت که در مورد محتویات این محموله به جزئیات بیشتری نیاز است و کشور او باید بداند که آیا محموله ارسالی مشمول تحریم‌های سازمان ملل متحد می‌شود یا خیر.[۸۶] این محموله سرانجام در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۷ ترخیص و وارد ایران شد.[۸۷]

مالزی[ویرایش]

درآوریل ۲۰۰۸ قرار بود ایران در نمایشگاه بین‌المللی صنایع دفاعی مالزی شرکت کند. شرکت‌های ایرانی حاضر در نمایشگاه نیز در حال آماده‌سازی غرفه‌های خود بودند که برگه یی به آنان نشان داده شد که در آن دستور داده شده بود از نمایشگاه خارج شوند. این درخواست به امضای نجیب رزاق معاون نخست وزیر مالزی رسیده بود که نمایش تسلیحات موشکی و تخطی ایران از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را علت صدور این امر عنوان کرده بود.[۸۸]

هند[ویرایش]

در مه ۲۰۰۸ میلادی، وزارت امور خارجه هند در پیروی از قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، از مقامات هند خواسته‌است بانک‌های ایرانی و محموله‌هایی را که از ایران وارد یا به آن می‌شود، تحت نظارت داشته باشند.[۸۹]

تحریم‌های جدید به دنبال گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی[ویرایش]

به دنبال گزارش یوکیا آمانو، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که همراه با جزئیاتی از جنبه‌های احتمالی تلاش ایران برای ساخت تسلیحات هسته‌ای بود، توافق‌های جدیدی بین غرب و ایالات متحده آمریکا در خصوص تحریم علیه نظام بانکی، صنایع پتروشیمی، نفت و گاز ایران صورت گرفت.[۹۰]

واکنش‌های بین‌المللی[ویرایش]

  • اتحادیه اروپا ۱۸۰ شرکت تجاری و شخص ایرانی را مشمول تحریم‌های جدید بخش ترابری و انرژی کرد. شرکت‌هایی در این خصوص به فهرست تحریم‌شدگان پرونده اتمی ایران پیوستند که با شرکت‌های کشتی‌رانی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران ارتباط دارند.[۹۰] با این وجود اتحادیه اروپا از طرح پیشنهادی فرانسه و ایتالیا در خصوص تحریم کامل واردات نفت ایران و حمایت بریتانیا، آلمان و هلند از آن، حمایت نکرد و آن را منتفی دانست.[۹۱]
  • بریتانیا به دلیل فشار به ایران و ممانعت از دست‌یابی احتمالی ایران به تسلیحات هسته‌ای و توسعهٔ احتمالی برنامهٔ اتمی نظامی‌اش کلیه تبادلات مالی خود را با همهٔ بانک‌های ایران از جمله بانک مرکزی ایران به طور کامل قطع کرده‌است.
  • ایالات متحده آمریکا تاکنون تحریم صنعت پتروشیمی ایران را قطعی اعلام کرده‌است. ایالات متحدهٔ آمریکا بارها از تحریم «هدفمند» و «حساب شده» بانک مرکزی ایران حمایت کرده اما تاکنون به طور رسمی آن را تحریم نکرده‌است.[۹۲] ایالات متحدهٔ آمریکا ایران را در ردهٔ فهرست بزرگ‌ترین کشورهای فعال در زمینهٔ پولشویی بین‌المللی قرار داده‌است.[۹۳] کنگره آمریکا تلاش گسترده‌ای را برای جلب موافقت بین‌المللی (خصوصاً چین و روسیه) در جهت تصویب قطعنامهای جدید علیه ایران که حاوی تحریم‌های گسترده‌تر بین‌المللی می‌باشد آغاز کرده‌است.[۹۴] سنای آمریکا در جهت افزایش فشار و تحریم‌های بیش‌تر بر ایران، برای اولین بار، متمی را در چارچوب لایحهٔ بودجه نظامی ایالات متحدهٔ آمریکا با هدف تحریم بانک مرکزی ایران و خریداران نفت این کشور، در ۳۰ نوامبر ۲۰۱۱ به تصویب رساند. این مصوبه در صورت تصویب طرح مشابه‌ای از سوی مجلس نمایندگان و امضا رئیس جمهور ایالات متحده به قانونی لازم‌الاجرا تبدیل می‌شود.[۹۲]
  • کانادا از تحریم اقتصادی ایران حمایت کرد و صادرات تجهیزات مربوط به پتروشیمی و صنایع نفت و گاز ایران را ممنوع کرد.
  • فرانسه از محدودیت‌های جدید علیه نظام بانکی و صنایع انرژی ایران اسقبال کرد و از اروپا، ژاپن، کانادا و ایالات متحده آمریکا خواست که دارایی‌های بانک مرکزی ایران را مسدود و معاملات نفتی با ایران را قطع کنند.[۹۳]

مواضع حقوق بشری آمریکا علیه ایران[ویرایش]

شورای ملی ایران و آمریکا اعلام کرده است که قصد دارد فراخوانی را به دولت ایالات متحده بفرستد و از اوباما بخواهد تا کاهش فشار بر مردم ایران و افزایش آن بر دولت، در کنار مردم ایران بایستد. دولت مردان ایالات متحده از ابتدای سالهای پس از انقلاب عنوان می‌کنند که هدف ما دولت ایران است و نه مردم ایران. تحلیل امضاء کنندگان فراخوان این است که اختلاف‌های بین ایران و آمریکا در واقع امری بین دو دولت است و هیچ ربطی به مردم ندارد. اما تحریم‌ها زندگی مردم را دستخوش تحول قرار داده است. همچنین انجمن تاکید می‌کند که دست یابی ایرانی‌ها به اینترنت نباید قطع شود تا مردم به راحتی به ابزارها و راهنمایی‌های ارتقا دموکراسی و جامعه مدنی دست بیابند.[۹۵]

سایر تحریم‌ها[ویرایش]

  • رییس کشتیرانی بنیاد از بزرگترین شرکت‌های کشتیرانی در ایران گفت که اکثر کشتی‌ها ایرانی بدلیل تحریم‌ها بدون پرچم ایران و با استفاده از ایالات متحده تردد می‌کنند.[۹۶]

لغو موردی تحریم‌ها[ویرایش]

در واکنش، ایران سعی کرده با طرح دعاوی علیه برخی از این تحریم‌ها، سعی بر رفع آنها نماید. شکایت از دولت‌های اروپایی به دادگاه‌های اتحادیه اروپا از جمله این اقدامات بوده که موفقیت‌هایی را نیز برای ایران به همراه داشته است. رفع تحریم از بانک ملت و بانک صادرات ایران دو مورد از این موفقیت‌ها می‌باشد. همین موضوع نگرانی دولت‌های اروپایی را موجب شده و آنها اعلام کردند در صورت موفقیت‌های اینچنینی در آینده، زنجیره تحریم‌های علیه ایران گسسته می‌شود و همین موجب بی‌اثر شدن آنها می‌گردد.[۹۷]

پساتحریم[ویرایش]

با امضای توافقنامه اولیه میان ایران و گروه پنج بعلاوه یک، امیدواری ها برای دستیابی به توافق نهایی هسته ای و رفع تحریم ها در بین فعالان اقتصادی قوت گرفت. بسیاری از کارشناسان معتقدند ایران باید از هم اکنون برای دوران پساتحریم برنامه ریزی کند. [۹۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۴ نوع تحریمی که گریبان ایران را گرفته، چیست؟ بی‌بی‌سی فارسی
  2. BBC - Radio 4 - Document
  3. The History of the British Petroleum Company. Ronald W. Ferrier. انتشارات دانشگاه کمبریج. ۱۹۸۲. ص۴۵۴
  4. UNSC once issued resolution against nationalization of Iran oil
  5. Regulating Covert Action, William Michael Reisman, James E. Baker. 1992. Yale University Press. ISBN 0-300-05059-3 pp.62
  6. CHRONOLOGY-U.S. -Iranian relations رویترز
  7. Iran's nuclear programme not harmed by sanctions Daily Telegraph
  8. Haidar, J.I. , 2014. "Sanctions and trade diversion: Exporter-level evidence from Iran," Paris School of Economics, Mimeograph
  9. کاوه امیدوار. «ایران نگران افزایش تولید نفت عراق است؟». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۲ ژانویه ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۳ بهمن ۱۳۸۹. 
  10. مجتبی محمدی. دولت دهم و چالش تحریم بانک مرکزی و نفت. . روزنامه ایران نوزدهم، ش. ۵۳۶۴ (۲۳ اردیبهشت): صفحه ۹. 
  11. http://fdo.mui.ac.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=2980:tahrim&catid=302:1390-03-10-07-15-20
  12. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2007/03/070317_wmt-wkf-cigarette.shtml
  13. http://vazeh.com/n-1726691_%D8%B4%D9%۸۸٪D8%AE%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%۸۵٪DA%A9-%DA%A9%DB%8C%D9%۸۶-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%۸۶-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D9%۸۵٪D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D9%۸۷-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%۸۶-%D8%B1%D9%۸۸٪D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%۸۶-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%۸۶٪DB%8C%D8%A7%D9%۸۶-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  14. http://www.huffingtonpost.com/akbar-ganji/us-crippling-sanctions-ag_b_3860933.html?utm_hp_ref=world
  15. http://harvardpress.typepad.com/hup_publicity/2012/10/the-most-crippling-sanctions-in-the-history-of-sanctions.html
  16. http://cnnpressroom.blogs.cnn.com/2012/09/26/pres-obama-rep-on-iran-red-line-has-been-laid-out/
  17. http://972mag.com/the-myth-of-benign-sanctions-against-iran/74907/
  18. ۴ نوع تحریمی که گریبان ایران را گرفته، چیست؟ بی‌بی‌سی فارسی
  19. UN Sanctions Against Iran?
  20. Ahmadinejad. The Secret History of Iran's Radical Leader. انتشارات دانشگاه کالیفرنیا. 2008. ISBN 0-520-25663-8 pp.129
  21. [۱]
  22. کمتر از یک چهارم آمریکایی‌ها از حمله نظامی به ایران حمایت می‌کنند العربیه
  23. Iran report won't slow Giuliani | HeraldTribune.com | Sarasota Florida | Southwest Florida's Information Leader
  24. Giuliani endorses McCain, Schwarzenegger might - CNN.com
  25. Obama’s potential release of $12bn of frozen Iranian assets would be followed by $35 billion from Europe - Debka.com
  26. روزنامه اطلاعات 8 اسفند 1357
  27. http://www.treas.gov/offices/enforcement/ofac/programs/iran/iran.pdf
  28. Keddie, Nikki R. [2003-10-01]. «Politics and Economics in Post-Khomeini Iran», Modern Iran: Roots and Results of Revolution. Yale University Press, 265. ISBN 0-300-09856-1. “the Clinton administration, under pressure from Congress and the pro-Israeli lobby, announced a total embargo on dealings with Iran in April 1995. Trade with the United States, which has climbed after the war, virtually ended. ”
  29. Iran, US In New Cultural Battle (Iran Press Service)
  30. Harsh treatment
  31. Iranian community outraged by SFO detention policy - Examiner.com
  32. 40 Iranians Are Turned Back at a U.S. Airport - August 9, 2006 - The New York Sun
  33. AAUP: Scholars Excluded from the United States
  34. SANTA CLARA / Reunion marred as U.S. revokes visas for 10 Iranian alumni
  35. http://www.theregister.co.uk/2007/11/07/yahoo_google_microsft_iran/
  36. BBC NEWS | Business | US blacklists major Iranian bank
  37. U.S. Sanctions Force World Bank to Halt Some Iran Aid - New York Times
  38. متن کامل فهرست تحریم‌های تازه آمریکا علیه ایرانوبگاه رادیو فردا
  39. چهار موسسه ایرانی هدف تحریم‌های تازه آمریکا (بی‌بی‌سی فارسی،۱۸تیر۱۳۸۷)
  40. چرا ظریف گفت، قول اوباما را می پذیریم؟ خبرگزاری انتخاب
  41. چرا ظریف گفت، قول اوباما را می پذیریم؟ خبرگزاری انتخاب
  42. Florida becomes first state with law to divest pension funds from Iran, Sudan - International Herald Tribune
  43. Florida becomes first US state to pass Iran divestment bill | Iran news | Jerusalem Post
  44. Let States Divest From Iran - Jewish Policy Center
  45. Florida puts 6 countries off limits for its academics - SciDev.Net
  46. NJ Jewish News on-line | Iran divestment bill advances
  47. [۲]
  48. تلاش کالیفرنیا برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران (بی‌بی‌سی فارسی)
  49. Gov. Perry Calls for Texas Divestment from Iran | Texans for Rick Perry
  50. NIAC - National Iranian American Council
  51. Divest Iran by Michael Barone on Creators.com - A Syndicate Of Talent
  52. Iran Focus - Canada imposes UN sanctions on Iran
  53. آسوسیتد پرس
  54. [Barclays shuts Iranian accounts http://www.ft.com/cms/s/544260ce-33ff-11dd-869b-0000779fd2ac,Authorised=false.html?_i_location=http%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcms%2Fs%2F0%2F544260ce-33ff-11dd-869b-0000779fd2ac.html%3Fnclick_check%3D1&_i_referer=&nclick_check=1]
  55. روسیه به تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران پیوست (رادیو فردا)
  56. روسیه به تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران پیوست (رادیو فردا)
  57. «EU arms embargo on Iran». Sipri. بازبینی‌شده در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۱. 
  58. اتحادیه اروپا تحریم‌ها علیه ایران را گسترش می‌دهد (رادو آلمان،۹ مرداد ۱۳۸۷)
  59. BBCPersian.com
  60. Breakthrough in issue 'Iranian students'. . University of Twente, 29 January, 2008.  Retrieved on 2008-03-16.
  61. تحریم ایران: زیان آلمان و سود سرشار چین و روسیه | اقتصاد | Deutsche Welle | ۲۱٫۱۲٫۲۰۰۷
  62. Bush, Merkel discuss tougher sanctions on Iran | Politics | Reuters
  63. Bush, Merkel discuss tougher sanctions on Iran | Politics | Reuters
  64. IRVAJ Farsi
  65. Error - washingtonpost.com
  66. Nicolas Sarkozy backs US on Iran bomb - Telegraph
  67. فرانسه طرفدار تشدید تحریم ایران است | • ایران | Deutsche Welle | ۱۵٫۰۹٫۲۰۰۷
  68. نشریه علمی نیچر
  69. AFP
  70. Error - washingtonpost.com
  71. http://www.afkarnews.ir/vdcjihe8iuqeotz.fsfu.html
  72. [۳]
  73. حمایت امارات از تحریم‌ها علیه ایران (رادیو زمانه)
  74. حمایت امارات از تحریم‌ها علیه ایران (رادیو زمانه)
  75. INTERNATIONAL AFFAIRS: Iranians Fume Over a Closed SESAME - Bhattacharjee 314 (5806): 1668b - Science
  76. http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/314/5806/1668b
  77. یران از شرکت در المپیاد جهانی کامپیوتر باز ماندوبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  78. Gulfnews: Japan imposes sanctions on Iran
  79. Japan freezes 'nuclear-tied' Iran assets
  80. UPDATE 2-Biggest Bahrain bank freezes Iran business -sources | Industries | Financial Services & Real Estate | Reuters
  81. Gulf Daily News» Business News» China banks cut Iran business
  82. ایران به محدودیتهای بانکی چین اعتراض کرد (بی‌بی‌سی فارسی)
  83. «فصلی تلخ» در روابط بازرگانی ایران و چین (رادیو فردا)
  84. قطع همکاری خودرو سازان چین و ایران به دلیل تحریم - © ۲۰۰۹تمام حقوق این وبسایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  85. China says sanctions won't affect its Iran trade. . Yahoo! News UK, 4 March, 2008.  Retrieved on 2008-03-16.
  86. روسیه به جمهوری آذربایجان بر سر توقیف محموله اتمی وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  87. محموله اتمی ایران از مرز آستارا گذشت - از وبگاه بی‌بی‌سی فارسی
  88. خروج ایران از نمایشگاه صنایع دفاعی مالزی
  89. هند به جمع تحریم کنندگان ایران پیوست (روزنامه آفتاب یزد)
  90. ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ «اتحادیه اروپا ۱۸۰ فرد و شرکت ایرانی را مشمول تحریم کرد». بی‌بی‌سی. بازبینی‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۱. 
  91. «چرا اتحادیه اروپا تصمیم به تحریم نفتی ایران نگرفت؟». صدای آمریکا. بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۱. 
  92. ۹۲٫۰ ۹۲٫۱ «حمایت سنای آمریکا از تحریم بانک مرکزی ایران». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۱. 
  93. ۹۳٫۰ ۹۳٫۱ «افزایش فشار کشورهای غربی بر نظام بانکی و صنایع انرژی ایران». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۱. 
  94. «اوباما در مورد 'اقدامات تازه' علیه ایران با روسیه و چین مشورت می‌کند». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۱۱. 
  95. «تلاش تلخ انجمن‌های حقوق بشری آمریکا علیه ایرانیان». پایگاه خبری تحلیلی رویداد. بازبینی‌شده در ۶ دی ۱۳۹۱. 
  96. کشتیهای ایرانی بدون پرچم ایران تردد می‌کنند بی‌بی‌سی فارسی
  97. Justyna Pawlak. “Insight: How European courts are dismantling sanctions on Iran”. REUTERS, 15 July 2013. Retrieved 15 July 2013. 
  98. آغاز گذار به دوران پساتحریم وبسایت تاجران

پیوند به بیرون[ویرایش]

تحریم‌های جدید پایان مذاکرات | خبر۲۱