تجارت و استفاده از زعفران

مناطق تولید کننده:	عمده	جزئی
کشورهای تولید کننده:	عمده	جزئی
مراکز بازرگانی:	اکنون	گذشته

زعفران بیش از سه هزار سال است که به عنوان ادویه، عطر، رنگ و دارو مورد بهره قرار می‌گیرد. زعفران شامل کلاله گل زعفران می‌شود که گرانترین ادویه در جهان به شمار می‌آید زعفران به عنوان گیاهی وحشی و خودرو شناخته شده‌است و منشا و سرزمین بومی ان آسیای غربی است و برای اولین بار در اروپا در یونان کشت شده‌است.

از دوران باستان تا دوران مدرن، تاریخچه زعفران با مواد غذایی، نوشیدنی و داروهای گیاهی گره خورده‌است و در مشروب‌ها و رنگ آمیزی لباسشان مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. مردمان باستان از زعفران برای درمان ناراحتی‌های معده، طاعون و آبله نیز استفاده می‌کرده‌اند و در پژوهش‌های نوین خواص ضدسرطان و ضدآلرژی و همچنین مبارزه با افسردگی آن نیز کشف شده اسست.

زعفران از دیر باز بروی کمربند گسترده‌ای از اوراسیا کشت می‌شود و تولید کننده‌های عمده آن از دوران باستان تا کنون ایران، اسپانیا، کشمیر و یونان بوده‌اند و بر تجارت این محصول تسلط دارند. کشت زعفران برای نخستین بار در پنسیلوانیا شروع شد. در دهه‌های اخیر کشت آن به نیوزیلند، تاسمانی، و کالیفرنیا نیز منتشر شده‌است. ایران نزدیک به ۹۰-۹۳ ٪ از تولید جهانی زعفران را در اختیار دارد و به عنوان صادر کننده اصلی در راس تمام سرزمین‌های زیر کشت زعفران به شمار می‌آید.

جستارهای وابسته

• زعفران
• تاریخچه زعفران

منبع

کتاب ها

• Dalby, A. (2002), Dangerous Tastes: The Story of Spices (1st ed.), University of California Press (published 7 October ۲۰۰۲), ISBN 978-0‌۵۲۰۲۳۶۷‌۴۵, http://books.google.com/?id=7IHcZ21dyjwC 
• Grigg, D. B. (1974), The Agricultural Systems of the World (1st ed.), Cambridge University Press (published 29 November ۱۹۷۴), ISBN 978-0521098434 
• Hill, T. (2004), The Contemporary Encyclopedia of Herbs and Spices: Seasonings for the Global Kitchen (1st ed.), Wiley (published 10 September ۲۰۰۴), ISBN 978-04‌۷۱۲۱۴۲۳‌۶ 
• Kafi, M. (editor); Koocheki, A. (editor); Rashed, M. H. (editor); Nassiri, M. (editor) (2006), Saffron (Crocus sativus) Production and Processing (1st ed.), Science Publishers (published 4 January ۲۰۰۶), ISBN 978-157808‌۴۲۷‌۲ 
• Major, J. (1892), "A History of Greater Britain as well England as Scotland", Publications of the Scottish History Society (University Press) 10 
• McGee, H. (2004), On Food and Cooking: The Science and Lore of the Kitchen, Scribner (published 16 November ۲۰۰۴), ISBN 978-‌۰۶۸۴۸۰۰‌۰۱۱‌, http://books.google.com/?id=iX05JaZXRz0C 
• Negbi, M. (editor) (1999), Saffron: Crocus sativusL., CRC Press (published 23 June ۱۹۹۹), ISBN 978-9057023941, http://books.google.com/?id=l-QJaUp31T4C 
• Raghavan, S. (2006), "Saffron", Handbook of Spices, Seasonings, and Flavorings (2 ed.), انتشارات سی‌آرسی (published 23 October ۲۰۰۶), ISBN 978-0849‌۳۲۸۴۲۸ 
• Rau, S. R. (1969), The Cooking of India, Foods of the World, Time-Life Books (published June ۱۹۶۹), ISBN 978-080‌۹۴۰‌۰۶۹۰ 
• Willard, P. (2002), Secrets of Saffron: The Vagabond Life of the World's Most Seductive Spice, Beacon Press (published 11 April ۲۰۰۲), ISBN 978-0807050095, http://books.google.com/?id=WsUaFT7l3QsC 

نوشتار مجلات

• Abdullaev, F. I. (2002), "Cancer Chemopreventive and Tumoricidal Properties of Saffron (Crocus sativus L.)", Experimental Biology and Medicine 227 (1), PMID 1178‌۸۷۷‌۹, http://www.ebmonline.org/cgi/content/full/227/1/20, retrieved 11 September ۲۰۱۱ 
• Assimopoulou, A. N.; Papageorgiou, V. P.; Sinakos, Z. (2005), "Radical Scavenging Activity of Crocus sativus L. Extract and Its Bioactive Constituents", Phytotherapy Research 19 (11), PMID 16317646 
• Boskabady, M. H.; Ghasemzadeh Rahbardar, M.; Nemati, H.; Esmaeilzadeh, M. (2010), "Inhibitory Effect of Crocus sativus (Saffron) on Histamine (H1) Receptors of Guinea Pig Tracheal Chains", Die Pharmazie 65 (4): 300–۳۰۵, April ۲۰۱۰, PMID 204‌۳۲۶‌۲۹, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20432629, retrieved 30 September ۲۰۱۱ 
• Chang, P. Y.; Kuo, W.; Liang, C. T.; Wang, C. K. (1964), "The Pharmacological Action of 藏红花 (zà hóng huā—Crocus sativus L.): Effect on the Uterus and Estrous Cycle", Yao Hsueh Hsueh Pao 11 
• Chryssanthi, D. G.; Dedes, P. G.; Karamanos, N. K.; Cordopatis, P.; Lamari, F. N. (2011), "Crocetin Inhibits Invasiveness of MDA-MB-231 Breast Cancer Cells via Downregulation of Matrix Metalloproteinases", Planta Medica 77 (2): 146–۱۵۱, January ۲۰۱۱, PMID 20803418, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20803418, retrieved 30 September ۲۰۱۱ 
• Deo, B. (2003), "Growing Saffron—The World's Most Expensive Spice", Crop and Food Research (New Zealand Institute for Crop and Food Research) (20), archived from the original on 27 December ۲۰۰۵, http://web.archive.org/web/20051227004245/http://www.crop.cri.nz/home/products-services/publications/broadsheets/020Saffron.pdf, retrieved 10 January ۲۰۰۶ 
• Dharmananda, S. (2005), "Saffron: An Anti-Depressant Herb", Institute for Traditional Medicine, archived from the original on 26 September ۲۰۰۶, http://web.archive.org/web/20060926130959/http://www.itmonline.org/arts/saffron.htm, retrieved 10 January ۲۰۰۶ 
• Ghorbani, M. (2008), "The Efficiency of Saffron's Marketing Channel in Iran", World Applied Sciences Journal 4 (4): 523–۵۲۷, ISSN 1818-4952, http://www.idosi.org/wasj/wasj4%284%29/7.pdf, retrieved 3 October ۲۰۱۱ 
• Gout, B.; Bourges, C.; Paineau-Dubreuil, S. (2010), "Satiereal, a Crocus sativus L. Extract, Reduces Snacking and Increases Satiety in a Randomised Placebo-Controlled Study of Mildly Overweight, Healthy Women", Nutrition Research 30 (5): 305–۳۱۳, May ۲۰۱۰, PMID 2‌۰۵۷‌۹۵۲۲, http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20579522, retrieved 30 September ۲۰۱۱ 
• Hasegawa, J. H.; Kurumboor, S. K.; Nair, S. C. (1995), "Saffron Chemoprevention in Biology and Medicine: A Review", Cancer Biotherapy 10 (4), PMID 8590890 
• Hosseinzadeh, H.; Karimi, G.; Niapoor, M. (2004), "Antidepressant Effect of Crocus sativus L. Stigma Extracts and Their Constituents, Crocin and Safranal, In Mice", Acta Horticulturae (International Society for Horticultural Science) (650): 435–۴۴۵, http://www.actahort.org/books/650/650_54.htm, retrieved 23 November ۲۰۰۹ 
• Nair, S. C.; Pannikar, B.; Panikkar, K. R. (1991), "Antitumour Activity of Saffron (Crocus sativus).", Cancer Letters 57 (2), PMID 2025883 
• Rubio-Moraga, A.; Castillo-López, R.; Gómez-Gómez, L.; Ahrazem, O. (2009), "Saffron Is a Monomorphic Species as Revealed by RAPD, ISSR, and Microsatellite Analyses", BMC Research Notes 2: 189, 23 September ۲۰۰۹, , PMC 2758891 

گوناگون

• Courtney, P. (2002), "Tasmania's Saffron Gold", Landline (Australian Broadcasting Corporation), 19 May ۲۰۰۲, http://www.abc.net.au/landline/stories/s556192.htm, retrieved 29 September ۲۰۱۱ 
• Katzer, G. (2001), "Saffron (Crocus sativus L.)", Gernot Katzer's Spice Pages, http://www.uni-graz.at/~katzer/engl/Croc_sat.html, retrieved 11 September ۲۰۱۱ 
• Lak, D. (1998), "Kashmiris Pin Hopes on Saffron", بی‌بی‌سی نیوز, 11 November ۱۹۹۸, http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/212491.stm, retrieved 11 September ۲۰۱۱ 
• Malik, N. (2007), Saffron Manual for Afghanistan, DACAAR Rural Development Program, http://www.icarda.org/Ralfweb/PDFs/SaffronManualForAfghanistan.pdf, retrieved 17 September ۲۰۱۱ 
• Park, J. B. (2005), "Saffron", USDA Phytochemical Database, archived from the original on 25 September ۲۰۰۶, http://web.archive.org/web/20060925041750/http://www.pl.barc.usda.gov/usda_supplement/supplement_detail_b.cfm?chemical_id=140, retrieved 10 January ۲۰۰۶