تباهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تباهی یا دژنراسیون (به انگلیسی: degeneration) به معنی تغییر آسیب‌شناختی پس‌رونده در یاخته یا اجزای یاخته یا بافت که در نتیجه آن ممکن است کارکرد یاخته یا بافت مختل شود یا کاملاً از کار بیفتد می‌باشد . مثلاً دژنراسیون ماکولا منجر به کوری می‌شود یا دژنراسیون نورونهای حرکتی در آمیوتروفیک لاترال اسکلروز منجر به فلج عضلات می‌شود .

فرایند استحاله (Degeneration process)[ویرایش]

اگر آسیب وارده به سلول تا حدی باشد که بلافاصله موجب نکروز نشود، در صورتی که عامل مولد آسیب مداوم باشد نهایتاً می تواند موجب نکروز شود. پدیده دژنراسیون یک فرایند قابل برگشت است بدین معنی که اگر عامل مولد حذف شود بهبودی را خواهیم داشت. بر خلاف نکروز که اساساً غیر قابل برگشت است. تغییرات دژنراسیون که در سلول ها اتفاق می افتد متفاوت بوده و نوع این تغییرات بستگی به چند فاکتور دارد:

1-خود سلول، 2-کیفیت عامل آسیب رسان، 3-کمیت عامل آسیب رسان،4-زمان

1-خود سلول:تعداد و نوع سلول ها نیز دخلیند بدین معنا که برخی از سلول ها حساسیت بیشتری دارند مثل کبد و قلب و کلیه. برخی هم حساسیت کمتری دارند مثل فیبروبلاست یا سلول های بافت همبند.

2-کیفیت:که بعضی عوامل تحریک کننده سمیت بیشتری نسبت به بقیه دارند مثلاً بازها نسبت به اسیدها.

3-کمیت:برخی سموم می توانند در مقادیر پایین آسیب های دژنراتیو ملایم و یا شدید را ایجاد کنند.

4-زمان:اگر مدت زمان برخورد یا عامل آسیب رسان کوتاه باشد پدیده دژنراسیون می تواند mild(ملایم) باشد. اگر طول مدت طویل تر باشد شدید تر خواهد بود.

در فرایند دژنراسیون فعالیت سلول از برخی جهات می تواند تغییر کند:

1-تغذیه 2-رشد 3-بقا 4-تولید مثل 5- اعمال اختصاصی که کلیه ی این تغییرات می تواند گذرا یا پایدار باشد.

منابع[ویرایش]

  • واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان وادب فارسی
  • Color Atlas of Veterinary Pathology General Morphological Reactions of Organs and Tissues 2nd Edition