سلوکی (سگ)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از تازی ایرانی)
پرش به: ناوبری, جستجو
سلوکی

سلوکی ( به انگلیسی: Persian Greyhound , Saluki ) نوعی از سگ تازی است که در گذشته در مناطق آسیا و خاورمیانه برای شکار بکار می‌رفت. امروز نیز برخی به شکار با آن می‌پردازند ولی بیشتر به عنوان سگ خانگی یا برای شرکت در مسابقه نگه‌داری می‌شود. سلوکی سرعت بسیار زیادی دارد و با آن می‌توان حیوانات تیزپا مانند آهو و خرگوش را شکار کرد.اینگونه سگها بیشتر در نواحی گرم‌وخشک به‌وفور زندگی می‌کنند.

محتویات

[ویرایش] نام

این سگ را در برخی از زبان‌ها به نام‌های تازی ایرانی و سالوکی می‌شناسند. در عربی به آن سلوقی می‌گویند. تازی، تاژی، تانژی، سگ تازی، سلوقی، سالوقی و سالوکی (تلفظ و ضبط ناشی از آوانگاری نام عربی «سلوقی» در متن‌های اروپایی) نام‌هایی است که در فارسی بر این حیوان بکار رفته است.

«تازی» در فارسی از مصدر «تاختن» می‌آید که با ویژگی دوندگی این نوع سگ متناسب است. احتمالاً این سگ‌های شکاری پیش از اسلام نیز با نام «تازی» خوانده می‌شدند.

[ویرایش] تاریخ

قدیمی‌ترین آثار حضور سگ‌های سلوکی در منطقه‌ای یافتند که قدیمی‌ترین محل سکونت بشر در دشت بود. در تپه‌های باستانی سیلک، واقع در نزدیکی شهر کاشان، علاوه بر استخوان حیوانات اهلی دوران پیشین، استخوان‌های یک سگ تازی نیز به دست آمد که متعلق به هزاره چهارم پیش از میلاد بود.

در برخی از ظروف سفالین منقوش به نقوشی از سگ‌های تازی در تعقیب حیواناتی از جمله گوزن، آهو و بزکوهی برمی خوریم که با نهایت دقت و به سبکی انتزاعی ترسیم شده است. سفالینه‌های مکشوف از تل باکون در نزدیکی تخت جمشید نمونه‌های منحصر به فردی از نقوش تازی را از ۴۲۰۰ تا ۳۸۰۰ سال پیش از میلاد به نمایش گذاشته‌اند. باریکی اندام، دست‌ها و پاهای بلند و کشیده، پوزه باریک و دمی حلقه مانند همه از خصوصیات بارز سگ‌های تازی است که بر این سفال‌ها تصویر شده است.

علاوه بر ظروف سفالین، نقش تازی‌ها را بر روی مهرها و اثر مهرهای به جا مانده از ایران باستان نیز می‌توان مشاهده کرد.

از آثار یافت شده در گورهای فراعنه مصر که متعلق به ۲۱۰۰ سال پیش از میلاداند شواهدی به دست آمد که نشان می‌دهد در آن زمان اجساد سلوکی‌ها را مانند خداوندگارشان مومیایی کرده و به خاک می‌سپردند.

سلوکی‌ها در میان اعراب نیز دارای اهمیت و ارزش بالایی بوده اند. آنان این سگ‌ها را "سلوقی" می‌نامند و همواره در طول زمان قبایل بدوی عرب برای تامین مایحتاج خود وابسته به قدرت خارق العاده سلوکی‌ها بوده اند. اگر چه سگ در دین اسلام نجس شمرده می‌شود اما استثناهایی در مورد این نژاد خاص میان اعراب وجود داشت. بنا بر اعتقاد آنان سلوکی هدیه‌ای از جانب خداوند بود. آنان تنها سگانی بودند که اجازه داشتند داخل خیمه شیخ‌های عرب بنشینند. در میان اعراب علاقه و گرامی داشت نسبت به این سگ به حدی بود که آن را «ال حُر» می‌نامیدند که به معنای حیوان آزاده و اصیل است.

[ویرایش] شکار با سگ‌های سلوکی

در اسطوره‌های ایرانی شکار آموختن به سگان از ابداعات هوشنگ پیشدادی است.

در گذشته شاهان و بزرگان به شکار با سگ‌های سلوکی علاقه داشتند و همیشه در سلوکی-خانه‌های آن‌ها تعداد زیادی سلوکی وجود داشت که هر یک دارای خدمه و مسئول خاص خود بودند. سلطان محمود غزنوی تمام سلوکی‌های خود را جل اطلس و زربفت می‌پوشاند و گردن بند جواهرنشان به گردنشان می‌انداخت. در رستم التواریخ نیز آمده است، در دوران صفویه مسئول سگ‌های شکاری را «تازی‌کش باشی» می‌نامیدند و سلوکی خانه‌های آن‌ها پر بود از «سگان شیرگیر پلنگ فرسا و تازی‌های نخجیر گیر آهو ربا.»

از سلوکی‌ها برای شکار انواع حیوانات صحرایی از قبیل آهو، جبیر، گور و خرگوش استفاده می‌شود.

[ویرایش] انواع سلوکی در ایران

در ایران ۴ نوع سلوکی وجود دارد تازی کردستان در شرق غرب دیده می‌شود و ظریف است و سریع و برای شکار خرگوش و آهو از آن استفاده می‌شود. تازی شرق ایران که در شرق دیده می‌شود و درشت‌تر و بزرگتر از سلوکی غرب ایران است و با آن گراز شکار می‌شود. تازی کوسه در مناطق جنوبی دیده می‌شود و بدن و گوش آن مو ندارد. تازی افغانی با بدنی مو دار که در بلوچستان و مرزهای شرقی ایران دیده می‌شود.

[ویرایش] پوشش مو در بدن سلوکی

گوش و بدن مودار گوش مودار و بدن کم مو گوش و بدن بی مو گوش و بدن با موهای کاملا بلند


[ویرایش] پیوند به بیرون

ابزارهای شخصی

گویش‌ها
فضاهای نام
عملکردها
گشتن
چاپ/برون‌بری
جعبه‌ابزار
زبان‌های دیگر