تاتهای قفقاز
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| این مقاله نیازمند ویکیسازی است. لطفاً با توجه به راهنمای ویرایش و شیوهنامه آن را تغییر دهید. در پایان، پس از ویکیسازی این الگوی پیامی را بردارید. |
| این مقاله به تمیزکاری نیاز دارد. لطفاً آن را تا جایی که ممکن است از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید. سپس این الگو را از بالای مقاله حذف کنید. محتویات این مقاله ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
زبان تاتهای قفقاز فارسی است و آن که در ایران، تاتی نامیده میشود نیست.
تاتی ایران (که در استانهای قزوین، زنجان، اردبیل سمنان و غیره صحبت میشود) از شاخه زبانهای ایرانی شمال غربی و نزدیک به گیلکی و کردی است، اما آنچه در قفقاز تاتی نامیده میشود، مانند فارسی از شاخه جنوب غربی است و تنها گویشی از فارسی است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] آمار های شوونیستی
دولت جمهوری آذربایجان در سال۲۰۰۰، جمعیت تاتهای اران را تنها ۲۳٫۹۰۰ نفر اعلام کردهاست؟!
[ویرایش] آبادی های تات زبان قفقاز
پراکنش تاتهای قفقاز در آبادی ها زیر بیش تر است:
- داغستان
- دربند
- آبشوران
- باکو
- نارداران
- سوراخانی
- بالاخانی
- موشتاغی
- بوزونا
- امیرخان
- زیره
- امیرخان
- هووسن
- بینه
- خیله
- قوبا
- دوه چی
- اسماعیللی
- خیزین
- قوناق کندی
- قوتگاشن
- کایتاکو
- تبرسران
- مخاچ قلعه
- افروجه
- گنداب
- سیازان
- لاهیج
[ویرایش] آیین
فارسیزبانان قفقاز بیشتر شیعهاند و همچنین اقلیت یهودی قفقاز هنوز زبان رسمی بومیان قفقاز (یعنی فارسی که امروزه تاتی نامیده میشود) را میان خود نگاه داشتهاند.
۱. تاتهای مسلمان، اعم از سنی و شیعه که در آبشوران، خیزین، دوهچی و نواحی دیگر زندگی میکنند.
۲. تاتهای کلیمی مذهب که خود را «داغ جوودی» یعنی یهودیهای کوهستانی مینامند و اکثرا در داغستان ساکن هستند.
۳. تاتهای مسیحی یا تاتهای ارمنستان که در روستاهای ماتراسه و بخش اسماعیللی و روستای کیلوز و بخش دوهچی و ارتاشِن و قوبا میزیند. طبق آمار سرشماری سال ۱۹۲۶ عده تاتهای کوهستانی کلیمی، ۲۶ هزار تن بودهاست.
گویش تاتهای کلیمی مذهب که یکی از زبانهای ادبی داغستان است، بیش از گویشهای تاتی مسلمان، مورد مطالعه و بررسی قرار گرفتهاست. دربارهی زبان تاتهای مسلمان تنها گویش تاتهای لاهیج ساکن بخش اسماعیللی مورد بررسی قرار گرفته و از گویشهای تودههای اصلی تاتهای مسلمان از جمله آبشوران و نواحی شمالی آن، آگاهیهای اندک و جسته و گریختهیی وجود دارد. ولی گویشهای این نواحی بیش از گویش لاهیج، اصیل به نظر میرسد.
[ویرایش] جُستارهای وابسته
[ویرایش] پیوند به بیرون
[ویرایش] منابع
- بخشی از مطالب برگرفته از نوشتار: آرانی خواهر زبان آذری نوشته دکتر یحیی ذکا

