بی‌نظیر بوتو

برای دیگر کاربردها، بوتو (ابهام‌زدایی) را ببینید.

بی‌نظیر بوتو

شناسنامه
زادروز	۲۱ ژوئن ۱۹۵۳
زادگاه	کراچی، سند، پاکستان
تاریخ مرگ	۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ (۵۴ سال)
جایگاه مرگ	راولپندی، پنجاب، پاکستان
همسر	آصف علی زرداری
فرزندان	بلاول بوتو زرداری، بخت آور بوتو زرداری ، آصفه بوتو زرداری
دانش‌آموخته	لیدی مارگارت هال آکسفورد، کالج راد کلیف، دانشگاه هاروارد
دین	اسلام، شیعه
اطلاعات سیاسی
حزب سیاسی	حزب مردم پاکستان
سمت	دوره اول نخست وزیر ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ دوره دوم نخست وزیر ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶
پست‌های پیشین	وزیر دفاع ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ وزیر دارایی ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ وزیر دارایی ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۵
کارها	رهبر حزب مردم پاکستان ۱۹۸۴ تا ۲۰۰۷
ریاست جمهور	دوره اول غلام اسحاق خان دوره دوم وسیم سجاد، فاروغ لغاری
پس از	دوره اول محمد خان جونیجو دوره دوم معین قریشی
پیش از	دوره اول غلام مصطفی جتوئی دوره دوم میراج خالد
وبگاه رسمی	وب سایت رسمی

بی‌نظیر بوتو (به اردو: بینظیر بهٹو) (۲۱ ژوئن ۱۹۵۳-۲۷ دسامبر ۲۰۰۷) بانوی سیاست‌مدار پاکستانی بود. وی طی دو دوره از سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۰ و ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۶ نخست وزیر پاکستان از حزب مردم بود.

وی اولین زن مسلمان در تاریخ جهان اسلام بود که به مقام نخست‌وزیری در یک کشور اسلامی رسید. وی در طول دوران فعالیت سیاسی خود بارها به اتهام فساد مالی مواجه شده بود و به همین دلیل از مقام نخست‌وزیری برکنار شد.

او را نیز همچون پدرش ذوالفقار علی بوتو دارای گرایش‌های سوسیالیستی و پوپولیستی می‌دانند. وی سرانجام در دسامبر ۲۰۰۷ در پاکستان ترور شد و به قتل رسید.

مادر بی نظیر بوتو، بیگم نصرت بوتو (نصرت اصفهانی)، یک ایرانی است.

بازگشت به پاکستان

او پس از اینکه ۸ سال را در تبعید خودخواسته بسر برد در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷ به پاکستان بازگشت. او تبعید خود را در بریتانیا و دبی گذراند.

بی‌نظیر بوتو در حالی که در مسیر بازگشت خود به خانه بود، مورد حمله تروریستی قرار گرفت، اما به خود وی آسیبی نرسید اما حداقل ۱۳۵ کشته و ۳۲۰ زخمی بر جای گذاشت.

بی نظیر بوتو ساعاتی بعد از این انفجار در گفتگو با هفته نامه فرانسوی پاری مچ، محافظه کاران هوادار ژنرال ضیاءالحق، فرمانده نظامی سابق پاکستان را به حمایت از افراطیانی که قصد کشتن او را داشتند متهم کرد. خانم بوتو گفت افراطیون مسلمان نمی‌توانند بدون پشتیبانی از غارهایشان در کوه‌ها بیرون بیایند و عملیات انجام دهند.

او در ۹ نوامبر ۲۰۰۷ بمدت ۳۰ روز در بازداشت خانگی قرار گرفت، اما در پی در خواست جورج بوش رئیس جمهور آمریکا این بازداشت لغو شد.

اتهام فساد مالی خانواده بی‌نظیر بوتو

بی‌نظیر بوتو و شوهرش بارها توسط دادگاه‌ها و دولت‌های پاکستان و کشورهای مختلف به فساد مالی متهم، و با حکم دادگستری پاکستان به زندان محکوم شدند. اثبات این اتهامات باعث شد که بی‌نظیر بوتو در سال ۱۹۹۶ از مقام خود برکنار شود. آصف‌علی زرداری همسر بوتو، پیش‌تر مقام وزارت سرمایه‌گذاری پاکستان را عهده‌دار بوده است.

در ۲۷ آوریل ۱۹۹۸، دادگاهی در پاکستان حکم به انسداد دارایی‌های بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری داد. بر اساس این حکم، حق استفاده بوتو و شوهرش از حساب‌های بانکی و خرید و فروش املاک از آنها صلب شد. پیش از این هم دادگاهی در بریتانیا خواستار تفحص در دارایی‌های این زوج شده بود.

در ۲۳ ژوئیه ۱۹۹۸، دولت سوییس مدارکی را مبنی بر دست داشتن بی‌نظیر بوتو و همسرش در فساد مالی، پولشویی، و دریافت رشوه در سوییس به دولت پاکستان تحویل داد. این اقدام در حالی صورت گرفت که همسر بی‌نظیر بوتو در رابطه با قتل برادر زنش در زندانی در پاکستان به سر می‌برد.

در ۷ مه ۱۹۹۹ دولت لهستان مدارکی را در اختیار دولت پاکستان قرار داد که نشان می‌داد بی‌نظیر بوتو و همسرش آصف‌علی زرداری در جریان خرید هشت هزار دستگاه تراکتور از کارخانه‌ای در لهستان، مبلغ قابل توجهی رشوه برای عقد قرارداد دریافت کرده بوده‌اند. بر اساس این مدارک، بوتو و همسرش رشوه دریافتی رابه حسابی در یک بانک سوییسی واریز کرده بودند. دولت سوییس پیش از این مدارک مربوط به انتقال این پول را به دولت پاکستان تحویل داده بود. مدارک تحویل داده شده از سوی دولت لهستان شامل اسناد انتقال بانکی و پیام‌های فاکس بین کارخانه تراکتورسازی لهستانی و دلال معامله بوده است. یک ماه پیش از این، دادگاهی در پاکستان بی‌نظیر بوتو و همسرش را به اتهام فساد مالی به ۵ سال زندان و پرداخت ۸ و نیم میلیون دلار جریمه محکوم کرده بود.

در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۰، دولت بریتانیا پذیرفت که اسناد و مدارک مربوط به اموال آصف‌علی زرداری، همسر بی‌نظیر بوتو را به دولت پاکستان تحویل دهد. دولت تازه‌کار پرویز مشرف همسر بوتو را به کلاه‌برداری و اختلاس میلیون‌ها دلار از پاکستان متهم کرده بود. از جمله اموالی که در گزارش بریتانیا ذکر شد، مدارک مربوط به خرید خانه‌ای ۹-خوابه و اعیانی توسط همسر بی‌نظیر بوتو به در شهر ساری در نزدیکی لندن بود. دولت پاکستان معتقد بود که این اموال با استفاده از پولهای اختلاس شده خریداری شده‌اند و اسناد آن باید به دادگاه تحویل داده شوند.

بی‌نظیر بوتو در سال ۱۹۸۸

پدر و دو برادر بی‌نظیر بوتو نیز متهم شده بودند که مبلغ هنگقتی از شرکتی در لندن به عنوان وام دریافت کرده، اما از بازپرداخت وام سر باز زده بوده‌اند. دادگاه عالی لندن آنها را گناهکار شناخت و به پرداخت ۳۲ و نیم میلیون دلار محکوم کرد.

ترور و مرگ

تصویر از بی‌بی‌سی

نوشتار اصلی: ترور بی‌نظیر بوتو

سرانجام پس از چندین رشته ترور ناموفق، بی‌نظیر بوتو در تاریخ ۲۷ دسامبر ۲۰۰۷ میلادی در یک حمله تروریستی-انتحاری در شهر راولپندی در استان پنجاب به قتل رسید. پرویز مشرف نخست وزیر وقت پاکستان این ترور را به گروه‌های تروریستی نسبت داد. در این اقدام تروریستی بی نظیر بوتو از ناحیه سر گردن و سینه هدف شلیک گلوله قرار گرفت و نهایتا دقایقی پس از ساعت شش به وقت محلی در بیمارستان جان سپرد. تیرانداز سپس در اقدامی انتحاری با انفجار بمبی خود را کشت. در اثر این انفجار بمب ۱۵ نفر کشته و تعدادی زخمی شدند. این ترور باعث ایجاد شورش‌های فراوانی در سرتاسر پاکستان شد. در پی مرگ وی ۳ روز عزای عمومی در پاکستان اعلام شد.

بسیاری از رهبران جهان این عمل تروریستی را محکوم کرده‌اند. جرج بوش در این رابطه گفت:

«

ایالات متحده به شدت این حرکت بزدلانه تندروهای آدمکش که سعی بر تضعیف «دموکراسی پاکستان» دارند را محکوم می‌کند. کسانی که این جنایت را مرتکب شده‌اند باید محاکمه شوند.

»

منوچهر متکی وزیر خارجه وقت ایران نیز ضمن همدردی با ملت و خانواده بوتو اعلام کرد «مسببین این اقدام جنایتکارانه به سزای عمل خود برسند».

جستارهای وابسته

• ترور بی‌نظیر بوتو
• فاطمه بوتو
• آصف علی زرداری
• ذوالفقار علی بوتو

پیوند به بیرون

• دانلود کتاب بی نظیر بوتو دختر شرق، به قلم خود او و به زبان فارسی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بی‌نظیر بوتو موجود است.

• وب‌گاه کلاوروژنه (به انگلیسی)
• تصاویر بمب گذاری در مسیر خودروی او