بورس کالای ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شرکت بورس کالای ایران
نوع شرکت سهامی عام
محدوده فعالیت Flag of Iran.svg ایران
بنیانگذاری 2 مرداد 1386 (از ادغام سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران و سازمان کارگزاران بورس کالای کشاورزی)[۱]
بنیانگذار(ها) سازمان بورس و اوراق بهادار، نهادهای مالی بازار سرمایه ایران، و سهامداران حقیقی
دفتر مرکزی تهران، خ طالقانی، بعد از خ ولیعصر، نبش خ بندر انزلی، شماره 351[۲]
مدیر عامل حسین پناهیان[۳]
رییس هیئت مدیره محمد رضا پورابراهیمی[۴]
خدمات بورس کالا
درآمد 225 میلیارد ریال (1390)[۵]
درآمد خالص 117 میلیارد ریال (1390)[۶]
دارایی کل 398 میلیارد ریال (29 اسفند 1390)[۷]
مالک(ان) سازمان بورس و اوراق بهادار، نهادهای مالی بازار سرمایه ایران، و سهامداران حقیقی
شمار کارکنان 141 تن (29 اسفند 1390) [۸]
وب‌گاه http://new.ime.co.ir/site/1/default.aspx

بورس کالای ایران به داد و ستد نقد، نسیه و سلف انواع محصولات صنعتی و کشاورزی در ایران می‌پردازد و راه‌اندازی معاملات ابزارهای مشتقه و به ویژه قراردادهای آتی را در برنامه‌های پیش روی خود دارد.

تاریخچه[ویرایش]

در راستای تحقق اهداف برنامه سوم و چهارم توسعه، که مطابق با آنها شورای عالی بورس موظف به راه اندازی و گسترش بورس‌های کالایی در ایران شناخته شده بود، بورس فلزات در شهریور ۱۳۸۲ (نخستین بورس کالایی در ایران) و بورس کالای کشاورزی در شهریور ۱۳۸۳ آغاز به فعالیت کردند.

بر مبنای قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (مصوب 1 آذر 1384، مجلس شورای اسلامی) و با تصویب شورای عالی بورس، شرکت بورس کالای ایران در آذر ۱۳۸۵ با درهم آمیختن بورس فلزات و بورس کالای کشاورزی تشکیل شد و پس از پذیره‌نویسی و برگزاری مجمع عمومی، از مهر ۱۳۸۶ کار خود را زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار آغاز کرد.


مدیریت[ویرایش]

این شرکت از نوع سهامی عام است و اداره آن بر عهده هیئت‌ مدیره‌ای غیرموظف مرکب از هفت شخص است که مجمع عمومی عادی با توجه به اساسنامه، قانون تجارت و ضوابط سازمان بورس و اوراق بهادار برای مدت دو سال انتخاب می‌کند.

قراردادهای قابل معامله در بورس کالا[۹][ویرایش]

همه داد و ستد ها در بورس کالا در قالب قراردادهاي استاندارد انجام مي گيرد. به طور کلي، قراردادهای زیر براي داد و ستد هر کالا وجود دارد:

  • قرارداد نقدي spot
  • قرارداد سلف forward
  • قرارداد نسيه credit
  • قرارداد آتي
  • قرارداد اختيار معامله option
قرارداد اختيار خريد
قرارداد اختيار فروش
  • قراردادهاي صلح
  • قرارداد هاي خاص موضوع ماده 10 قانون مدني
  • قراردادهای معاوضه swap
  1. قرارداد نقدی (spot): خریدار کل مبلغ قرارداد را به همراه کارمزد کارگزار، نقدی پرداخت می کند و فروشنده می‌بایست حداکثر ظرف سه روز، کالای مورد معامله را به خریدار تحویل دهد.
  2. قرارداد سلف (forward): خریدار کل مبلغ را در زمان انجام معامله پرداخت می‌کند و فروشنده متعهد می‌شود کالا را در تاریخ و زمان معین به خریدار تحویل دهد.
  3. قرارداد نسیه (credit): خریدار کالا را فوراً تحویل می‌گیرد و بهای آن در تاریخ سررسید، به فروشنده پرداخت می‌کند.
  4. قرارداد آتی : فروشنده مطابق قرارداد صلح، مقدار معینی از دارایی مشخص را در مقابل مبلغی معین به دیگری صلح می‌کند. فروشنده دارایی مورد مصالحه را در سررسید مشخص تحویل می‌دهد و خریدار نیز مبلغ مورد مصالحه را در سررسید می‌پردازد. طرفین در قالب شرط ضمن عقد به اتاق پایاپای وکالت می‌دهند که از وجه‌الضمان آنها متناسب با نوسانات قیمت در بورس به طرف دیگر اباحه تصرف کند. هر یک از طرفین می‌توانند قبل از سررسید با انعقاد قرارداد صلح دیگری، شخص ثالثی را جایگزین خود در قرارداد صلح اولیه نمایند و پس از تسویه، از قرارداد خارج شوند. کلیه قراردادها در زمان سررسید مقرر تسویه خواهند شد.
  5. قرارداد اختیار معامله (option): که خود بر دو نوع اختیار خرید و اختیار فروش است: آ) قرارداد اختیار خرید: عرضه کننده کالا، حق خرید مقدار معینی از کالایی مشخص و منطبق با استاندارد بورس را در زمان معین و با قیمت مشخص به طرف قرارداد مصالحه می‌نماید، بدون آنکه طرف دیگر ملزم به خرید آن باشد. ب) قرارداد اختیار فروش: قراردادی است که به عنوان شرط ضمن عقد لازم که به موجب آن (خریدار) حق فروش مقدار معینی از کالایی مشخص و منطبق با استاندارد بورس را در زمان معین و با قیمت مشخص با طرف دیگر مصالحه می‌نماید بدون آنکه طرف دیگر (فروشنده) ملزم به فروش آن باشد.
  6. قراردادهای صلح
  7. قراردادهای خاص موضوع ماده ۱۰ قانون مدنی: بورس کالای ایران درصدد آن است که پس از انجام مراحل کارشناسی حقوقی این نوع قراردادها را اجرا کند.
  8. قراردادهای معاوضه (swap): مبادله یک دارایی فیزیکی یا یک تعهد در برابر یک دارایی فیزیکی یا تعهدی دیگر، به منظور تمدید یا کاهش زمان سررسید معامله و یا افزایش(کاهش) نرخ برگه‌های معاملاتی جهت حداکثر نمودن درآمد معاملاتی و یا کاهش هزینه‌های مالی آن.

شرایط قراردادهای قابل معامله در بورس کالا[۱۰][ویرایش]

در انعقاد هر کدام از قراردادها موارد زیر باید تعیین شود:

  1. مشخصات کالا و نوع قرارداد مورد معامله
  2. مقدار کالای مورد معامله
  3. واحد اندازه گیری کالای مورد معامله
  4. زمان معامله(روز و ساعت)
  5. استاندارد و ابعاد کالا
  6. تاریخ تحویل
  7. استاندارد تحویل و نوع بسته بندی
  8. انبار یا محل تحویل
  9. واحد پول

مراحل داد و ستد در بورس کالا[ویرایش]

  • انتخاب کارگزار
  • تکمیل فرم ثبت سفارش نزد کارگزار و پیشنهاد قیمت
  • واریز حداقل سپرده مورد نیاز معامله به حساب کارگزار نزد اتاق پایاپای
  • انتقال سفارش مشتری به تالار معاملات توسط کارگزار
  • شرکت در حراج توسط کارگزار و انجام معامله در تالار
  • واریز باقیمانده وجه معامله پس از کسر سپرده اولیه به حساب کارگزار نزد اتاق پایاپای
  • تسویه اسنادی معاملات در اتاق پایاپای و صدور اسناد معاملاتی
  • تسویه مالی معاملات در اتاق پایاپای
  • نقل و انتقال وجوه پس از کسر هزینه ها به حساب معامله‌گران از طریق حساب بانکی

جستارهای ویژه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

دانلود کتابچه راهنمای بورس کالای ایران

درباره بورس کالا، سایت رسمی بورس کالای ایران

پیوند به بیرون[ویرایش]