بهمن فرمان‌آرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بهمن فرمان آرا
Bahman Farmanara.jpg
بهمن فرمان آرا
زاده ۳ بهمن۱۳۲۰
اصفهان
ملیت ایرانی
زمینه فعالیت کارگردان، تهیه کننده، فیلمنامه نویس
وب‌گاه رسمی وبسایت رسمی
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
جایزه سیمرغ بلورین
بهترین کارگردانی برای فیلم بوی کافور عطر یاس، دوره ۱۸ جشنواره فیلم فجر ۱۳۷۸. سیمرغ بلورین بهترین فیلم - خانه‌ای روی آب - دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر ۱۳۸۰
جشن سینمای ایران
بز بال دار بهترین فیلم - شازده احتجاب - دوره ۳ جشنواره جهانی فیلم تهران -سال ۱۳۵۳


بهمن فرمان‌آرا (۱۳۲۰ -) تهیه‌کننده، کارگردان، فیلمنامه نویس و نویسنده ایرانی است.

زندگی نامه[ویرایش]

وی در سوم بهمن ۱۳۲۰ در اصفهان به دنیا آمد. در سال ۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به لندن رفته و در مدرسه هنرهای دراماتیک درس می‌خواند و سپس به دلیل میل به فیلمسازی و کارگردانی به آمریکا رفته و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی usc که از معتبر ترین دانشگاه‌های سینمایی است تحصیل کرده و در سال ۱۳۴۵ به ایران بازگشت و در دوران سربازی در مجله انگلیسی زبان تهران ژورنال نقد فیلم می‌نوشت و سپس در سال ۱۳۴۷ به استخدام تلویزیون ملی ایران در آمد و در این مدت به عنوان کارشناس در برنامه‌های [[سینمایی مثل فانوس خیال و جهان سینما شرکت می‌کرد. پس از دو فیلم کوتا نوروز و خاویار و تهران کهنه و نو در سال ۱۳۵۱ نخستین فیلم بلند خود به نام خانه قمر خانم بر اساس سریالی به همین نام را می‌سازد که هیچ گونه سنخیتی با او نداشت و سر انجام در سال ۱۳۵۳ دومین فیلم بلند خود به نام شازده احتجاب را بر اساس داستانی از هوشنگ گلشیری می‌سازد که در آن سالها با استقبال منتقدین رو برو شد و جایزه بهترین فیلم را در جشنواره جهانی فیلم تهران از آن خود کرد. در همان سال با حکم دکتر بوشهری[۱] به ریاست تولید شرکت گسترش صنایع سینمای ایران در میاید و تا سال ۱۳۵۷ تحت مسوولیت خود در این شرکت از اصلی ترین حامیان موج نوی سینمای ایران به حساب می‌رود و بسیاری از فیلمهای این طیف فکری را تهیه می‌کند. در سال ۱۳۵۶ سومین فیلم بلند خود با نام سایه‌های بلند باد را بر اساس داستان معصوم اول نوشته هوشنگ گلشیری را می‌سازد که با توقیف فیلم در رژیم پهلوی و جمهوری اسلامی همراه بوده است. وی درسال ۱۳۵۹ به کانادا مهاجرت کرده و مدیر عامل شرکت سیرکل ونکوور می‌شود و در این سالها فیلمهای مهمی را پخش می‌کند و سپس به لس آنجلس آمریکا رفته و در تولید فیلمهای فیلمسازان بزرگی همکاری می‌کند همچون: باغ وحش شیشه‌ای (پل نیومنمادام سوزاتسکا(جان شله زینگررادیو حرف(الیور استونسقوط امپراتوری آمریکا(دنی آرکاندآخرین وسوسه مسیح(مارتین اسکورسیزیخانم و آقای بریج(جیمز آیوریتردستان(استیون فریرزلیولو(ژان کلودلوزان) وی در طول کار تهیه کنندگی و مدیرعاملی شرکت گسترش از فیلمسازان بنامی چون ارسن ولز در آخرین ساخته او یعنی آن سوی وزش باد و همچنین در فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم اثر استیون اسپیلبرگ از طرف کمپانی سازنده فیلم‌ها پیشنهاد سرمایه گذاری داشته. سر انجام در پایان دهه ۱۳۶۰ به ایران بازمیگردد و پس از دوره طولانی فیلم نامه نویسی که هیچ کدام ساخته نشد (از جمله:از عباس کیارستمی متنفرم) در سال ۱۳۷۸ فیلم سازی را دوباره شروع کرده و فیلمهایی نظیر بوی کافور عطر یاس، خانه‌ای روی آب، یک بوس کوچولو که به سه گانه مرگ معروف شدند و سپس در سال ۱۳۸۸ فیلم خاک آشنا را که دو سال توقیف بود را اکران کرد.[۲]

در بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در شبکه بی بی سی فارسی بخش فارسی بی‌بی‌سی مستندی از وی در باره موسیقی دان بزرگ ایرانی، پرویز یاحقی پخش شد با نام کنسرتی که اجرا نشد.

وی پس از انقلاب با ساخت بوی کافور، عطر یاس و خانه‌ای روی آب نظر خیلی از مخاطبان و منتقدان را به سمت خود سوق داد.

او در دولت دوم احمدی نژاد هیچ درخواستی مبنی بر ساخت فیلم،به معاونت سینمایی وقت نداد و پس از آغاز ریاست جمهوری حسن روحانی،در دی ماه سال 1392 موفق به دریافت پروانه ساخت "دلم می خواد" به تهیه کنندگی علی تقی‌پور شد.[۳]

حاشیه‌ها[ویرایش]

نمایش مردی برای تمام فصول که فرمان آرا قصد ساختن آن را داشت فعلاً به ورطه فراموشی سپرده شده است هرچند که وی در یک مصاحبه بیان کرده بود (تا مردی برای فصول را به نمایش درنیاورم قصد مردن ندارم). وی بیان کرده است بنا به خواسته خود عباس کیارستمی قصد ساخت فیلم "از کیارستمی متنفرم" را دارد. لازم است ذکر شود که فرمان آرا بعد از حوادث انتخابات دهم بیانیه‌ای را در تاریخ ۱۳۸۸/۴/۳ صادر نمود که حاوی ابراز تاسف وی از شیوه برخورد با معترضین بود.[۴] وی در نشستی در موسسه کارنامه اعلام نموده تا شمقدری و یارانش در مسند سینمای کشور هستند فیلم‌نامهای را به آنها نخواهم داد و یاد آوری کرد در حال رایزنی با یک شرکت آلمانی برای ساخت فیلم سفر به تاریکی هست که بازیگرانی همچون هدیه تهرانی و رضا کیانیان در آن ایفای نقش خواهند کرد.[۵]

بهمن فرمان‌آرا پس از مراسم تدفین نعمت حقیقی به علت ازدحام بی‌مورد خبرنگاران طی نامه‌ای عکاسان را «کرکس رسانه‌ای» خواند و در واکنش آن جامعه عکاسان طی بیانیه‌ای اعلام کردند که در مراسم مرگ و سوگواری این کارگردان دست به دوربین نخواهند شد.[۶]

در پی انتشار طنزی در روزنامه شرق درباره اختلاس سه هزار میلیارد تومانی، وی در تاریخ ۱۵ آبان ۱۳۹۰ ممنوع‌الخروج شد.

در پی منحل شدن خانهٔ سینما توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت دوم احمدی نژاد، وی سه سیمرغ بلورین خود را به عنوان اعتراض به دفتر جشنواره فجر پس داد.[۷][۸]

مدارک تحصیلی[ویرایش]

فارغ التحصیل کارگردانی سینما از دانشگاه کالیفرنیای جنوبی. فارغ التحصیل مدرسه هنرهای دراماتیک لندن.

کارگردانی[ویرایش]

تهیه کننده[ویرایش]

مستند[ویرایش]

جوایز[ویرایش]

  • سیمرغ بلورین فیلم منتخب تماشاگران - خانه‌ای روی آب - دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر - مسابقه سینمای ایران- سال ۱۳۸۰
  • برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم - خانه‌ای روی آب - دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر - مسابقه سینمای ایران - سال ۱۳۸۰
  • کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه - خانه‌ای روی آب - دوره ۲۰ جشنواره فیلم فجر - مسابقه سینمای ایران - سال ۱۳۸۰
  • کاندید سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۸ جشنواره فیلم فجر - مسابقه سینمای ایران- سال ۱۳۷۸
  • برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۸ جشنواره فیلم فجر - مسابقه سینمای ایران - سال ۱۳۷۸
  • کاندید تندیس زرین بهترین فیلم - خانه‌ای روی آب - دوره ۶ جشن خانه سینما - مسابقه - سال ۱۳۸۱
  • کاندید تندیس زرین بهترین کارگردانی - خانه‌ای روی آب - دوره ۶ جشن خانه سینما - مسابقه- سال ۱۳۸۱
  • کاندید تندیس زرین بهترین فیلمنامه - خانه‌ای روی آب - دوره ۶ جشن خانه سینما - مسابقه- سال ۱۳۸۱
  • برنده بز بال دار بهترین فیلم - شازده احتجاب - دوره ۳ جشنواره جهانی فیلم تهران - مسابقه - سال ۱۳۵۳
  • کاندید لوح زرین بهترین فیلم سال - خانه‌ای روی آب - دوره ۴ منتخب سایت ایران اکتور - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۳
  • کاندید لوح زرین بهترین کارگردان سال - خانه‌ای روی آب - دوره ۴ منتخب سایت ایران اکتور - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۳
  • کاندید لوح زرین بهترین کارگردان سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱ منتخب سایت ایران اکتور - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۰
  • کاندید لوح زرین بهترین فیلمنامه سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱ منتخب سایت ایران اکتور - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۰
  • سومین فیلم سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال- سال ۱۳۷۹
  • سومین کارگردان سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال - سال ۱۳۷۹
  • چهارمین فیلمنامه سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال - سال ۱۳۷۹
  • چهارمین بازیگر نقش اول مرد سال - بوی کافور عطر یاس - دوره ۱۵ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال - سال ۱۳۷۹
  • دومین فیلم سال - خانه‌ای روی آب - دوره ۱۸ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۲
  • دومین کارگردان سال - خانه‌ای روی آب - دوره ۱۸ منتخب نویسندگان و منتقدان - بهترین‌های سال - سال ۱۳۸۲

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]