بهروز دهقانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بهروز دهقانی
بهروز دهقانی
زادروز ۱۳۱۸
تبریز
درگذشت ۹ خرداد ۱۳۵۰ [۱]
تهران
نام‌های دیگر بهروز تبریزی [۲]
پیشه معلم، نویسنده، چریک، مترجم.
آثار افسانه‌های آذربایجان،

بهروز عبّاس‌زاده دهقانی (۱۳۱۸ تبریز_۹ خرداد ۱۳۵۰ تهرانمعلّم، نویسنده، مترجم و چریک آذربایجانی ایرانی است.[۳] وی برادر اشرف دهقانی و روح انگیز دهقانی از اعضای مشهور سازمان چریکهای فدایی خلق بود.[۴]

دستگیری و مرگ[ویرایش]

دستگیری علیرضا نابدل در جریان توزیع اعلامیه‏‌های اعلام موجودیت سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران در بهار ۱۳۵۰ سرآغاز یک رشته ضربات متوالی و بزرگ به گروه شد. حدود یک ماه بعد بود که گروه خود را برای سرقت از بانکی واقع در خیابان آیزنهاور آماده کرد. در این روز مقرّر بود اشرف دهقانی در حوالی بانک حضور یابد تا از عکس‌العمل مردم گزارشی‏ تهیه کند ولی به دلایل نامعلومی او در ساعات نخستین روز به خیابان ۲۱ آذر رفت. ساواک‌ که از تردد او در حوالی دانشگاه مطّلع شده بود در آن روز با راهنمایی‏ فردی که اشرف دهقانی را به چهره می‌‏شناخت موفّق شد او را دستگیر کند. دوستی و رفاقت اشرف دهقانی با عضو دیگر گروه یعنی نزهت‌السادات روحی آهنگران که از دوران سپاه دانش‏ آغاز شده بود، این احتمال را برای ساواک‌ مطرح کرد که ممکن است پس از دستگیری اشرف دهقانی، برادر او بهروز با نزهت‌السادات روحی تماس بگیرد. این تحلیل ساواک‌ کاملا واقع‌بینانه بود. بنابراین با طعمه‌قراردادن نزهت‌السادات روحی، بهروز دهقانی نیز در آخرین روز اردیبهشت‌ ماه‏ سال ۵۰ به دام ساواک‌ افتاد.[۵]

بهروز دهقانی پس از دستگیری توسّط ساواک، بر اثر شکنجه و آسیب‌های وارده به کلیه‌هایش در زندان کشته شد.[۶][۷]

فعالیت‌های فرهنگی[ویرایش]

بهروز دهقانی یکی از نویسندگان و مترجمان برجسته آذربایجانی بود که در مدّت عمر کوتاه خود کارهای فرهنگی قابل‌توجّهی‌ انجام داد. او پیش از پیوستن به جنبش چریکی به همراه صمد بهرنگی در روستاهای ممقان به کار معلمی می‌پرداخت. در سال ۱۳۸۴ یونس اورنگ خدیوی تقریبا تمام یادداشت‌ها و ترجمه‌های بهروز دهقانی را جمع و کتابی به نام من مرگ را سرودی کردم[۸] را منتشر کرد. در ابتدای این کتاب خواننده با بیوگرافی بهروز دهقانی آشنا می شود که به قلم علی‌اشرف درویشیان‌ نوشته شده است. [۹] مطالعات دهقانی در زمینه فرهنگ قره داغ هیچگاه منتشر نشد و ظاهرا هنوز موجود است. [۱۰]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. چریک فدایی خلق، رفیق شهید روح انگیز دهقانی
  2. به یاد رفیق بهروز دهقانی
  3. خبرنامه گویا، مقاله زندگی و آثار بهروز دهقانی منتشر شد
  4. زندگی دوشادوش مرگ روایتی از جنبش چریکی حلقه تبریز
  5. اعدامِ روح انگیز دهقانی و اسمر آذری