بهرام آریانا

بهرام آریانا
محل تولد	تهران
تاریخ تولد	۲۷ اسفند ۱۲۸۵
محل مرگ	پاریس، فرانسه
تاریخ مرگ	۳۱ خرداد ۱۳۶۴
محل دفن	فرانسه
تابعیت	ایرانی
رسته نظامی	نیروی زمینی شاهنشاهی ایران
درجه	ارتشبد
فرماندهی	رئیس ستاد نیروی زمینی و فرمانده نیروی زمینی از ۱۳۳۴ تا ۱۳۳۹، رئیس ستاد بزرگ‌ارتشتاران از ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۸، فرماندهی لشکر یک گارد شاهنشاهی، معاون دانشکدهٔ افسری، فرماندهی آمادگاه لشکر خراسان، فرماندهی تیپ مهاباد، فرماندهی لشکر گارد شاهنشاهی

ارتشبد بهرام آریانا، (زاده ۲۷ اسفند ۱۲۸۵ تهران - درگذشته ۳۱ خرداد ۱۳۶۴ پاریس) از سران نظامی دوران پهلوی بود.

زندگی

نام اصلی بهرام آریانا در شناسنامه «حسین نخعی» بود که بعداً به «حسین معتمد منوچهری تنکابنی» تغییر داده شد. او بعدها به خاطر گرایش‌های باستانی دوباره تغییر نام داد. او تحصیلات نظامی خود را در مدرسه نظام در تهران به پایان برد و سپس در سال ۱۳۰۱ برای طی یک دوره عالی نظامی به پاریس رفت. پس از بازگشت از فرانسه، آریانا به ادامه تحصیل در دانشکده نظامی ایران پرداخت و مدتی بعد توانست دکترای حقوق بین‌الملل از کشور فرانسه بگیرد. در سال ۱۳۰۸، وی توانست مدرس دانشکده افسری شود. آریانا به ناپلئون بناپارت علاقه بسیار داشت و از حرکات او تقلید می‌کرد، بطوری که همکلاس‌هایش در دانشکده افسری اورا «حسین ناپلئون» می‌نامیدند.

پس از اشغال ایران توسط متفقین در جریان جنگ جهانی دوم، آریانا به خاطر گرایش به آلمان نازی دستگیر و به اراک تبعید شد. در مهر ماه ۱۳۳۱ و پس از انحلال لشکر گارد توسط محمد مصدق، او را به‌خاطر ایجاد آرامش در تهران با مسئولیت «وابسته نظامی» به پاریس فرستادند. در این هنگام بود که وی توانست رسالهٔ دکترای خود را در دانشگاه سوربن به پایان برساند.

آریانا پس از سرکوب شورش عشایر جنوب در سال ۱۳۴۲ و نشر کتابچه‌ای در این باره در سال ۱۳۴۳ به درجه ارتشبدی رسید. او در سال ۱۳۴۷ «انجمن فرهنگ ارتش» را برای جایگزینی واژه‌های بیگانه و عربی با واژه‌های فارسی تاسیس کرد.

آریانا چندین کتاب راجع به تاکتیک و آموزش رزمی ارتش همچنین دفاع ملی و نیز تاریخچه عملیات نظامی به زبان فرانسه نیز کتاب ناپلئون و خاور زمین را نوشته است.

او در دوران انقلاب اسلامی به ترکیه و سپس فرانسه گریخت.

مرگ

بهرام آریانا در تاریخ ۳۱ خرداد ۱۳۶۴ پس از یک بیماری چند ماهه در ۸۰ سالگی در بیمارستان ارتشی پاریس درگذشت.

تحصیلات

• تحصیلات نظامی: دانشکده افسری ایران، دانشگاه جنگ ایران، دانشگاه جنگ فرانسه، گواهی تحصیلات عالی نظامی از وزارت دفاع ملی فرانسه
• تحصیلات غیر نظامی: دکتر در حقوق بین المللی عمومی از دانشگاه سوربون پاریس

نشان‌ها

^{[نیازمند منبع]}

• لیاقت از نوع یکم
• عالی تیر
• درجه یک پاس
• خدمت درجه یکم
• درجه یکم سپاس
• درجه دوم تاج
• درجه یکم همایون با حمایل

نشان‌های خارجی

• افسیه دلالژیون دونور فرانسه
• گراند افسیه دولالژیون دونور فرانسه
• صلیب بزرگ بنوا با حمایل از فرانسه

منابع

• دانشنامه ایران، جلد دوم، مقاله شماره ۳۱۷۶
• روزنامه آفتاب. ۵ فروردین ۱۳۸۶
• مریم تاج‌عینی. ایران و جنگ جهانی دوم در تارنمای «زمانه. نامه اندیشه، فرهنگ و ادبیات».
• بررسی‌های تاریخی، تهران، ۱۳۴۷، انور خامه‌ای