برنامه‌های توسعه ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

برنامه‌های توسعهٔ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به مجموعه برنامه‌های میان مدتی گفته می‌شود که به صورت پنج‌ساله و توسط دولت وقت تنظیم می‌شود و به تصویب مجلس شورای اسلامی می‌رسد.

بعد از انقلاب، در هشت سال جنگ ایران و عراق امکان اجرای برنامه‌های توسعه کشور از بین رفت، چراکه در شرایطی‌که موجودیت و حاکمیت ملی ایران از سوی کشورهای خارجی تهدید می‌شد، و در شرایط تحریم‌های علیه ایران که از سوی کشورهای مرکز اعمال می‌شد، تلاش و همت ایرانی‌ها مصروف ادارهٔ جنگ و تامین حداقل شرایط برای زندگی مردم، می‌شد.

برنامه‌های توسعهٔ کشور[ویرایش]

  • برنامه اول توسعه ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲
  • برنامه دوم توسعه۱۳۷۴ تا ۱۳۷۸
  • برنامه سوم توسعه۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳
  • برنامه چهارم توسعه ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۸
  • برنامه پنجم توسعه ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴

چالش‌های توسعه ایران[ویرایش]

قانون برنامه‌های توسعه[ویرایش]

برنامهٔ پنج‌سالهٔ اول[ویرایش]

هدفهای کلان این برنامه به شرح زیر تعیین شده است:

  1. بازسازی و دفاعی و تأمین نیازهای ضروری آن بر مبنای اهداف دفاعی تعیین شده.
  2. بازسازی و نوسازی ظرفیتهای تولیدی و زیربنایی و مراکز جمعیتی خسارت دیده در طول جنگ تحمیلی در چهارچوب اولویتهای برنامه.
  3. گسترش کمّی و ارتقاء کیفی فرهنگ عمومی تعلیم و تربیت و علوم و فنون در جامعه با توجه خاص نسبت به نسل جوان.
  4. ایجاد رشد اقتصادی در جهت افزایش تولید سرانه، اشتغال مولد و کاهش وابستگی اقتصادی با تأکید بر خود کفایی محصولات استراتژیک کشاورزی و مهار تورم.
  5. تلاش در جهت تأمین عدالت اجتماعی اسلامی.
  6. تأمین حداقل نیازهای اساسی آحاد مردم.
  7. تعیین و اصلاح الگوی مصرف در جهت تعیین نیازهای انسان و جامعه در جریان رشد و تکامل مادی و معنوی با حفظ کرامت و آزادگی انسان.
  8. اصلاح سازمان و مدیریت اجرایی و قضایی کشور در ابعاد مختلف.
  9. تلاش در جهت ایجاد امنیت قضایی و تحکیم مبانی نظری و عملی تساوی عموم در برابر قانون و اجرای عدالت و حمایت از آزادیهای مشروع فردی و اجتماعی.
  10. سازماندهی فضایی و توزیع جغرافیایی جمعیت و فعالیتها، متناسب با مزیتهای نسبی هر منطقه به استثنای مواردی که ملاحظات سیاسی و نظامی ایجاب می‌نماید.

برنامهٔ پنج‌سالهٔ دوم[ویرایش]

هدفهای کلان این برنامه به شرح زیر تعیین شده بود:

  1. تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعی.
  2. رشد فضائل بر اساس اخلاق اسلامی و ارتفاء کمی و کیفی و فرهنگ عمومی جامعه.
  3. هدایت جوانان و نوجوانان در عرصه‌های ایمان مذهبی، فرهنگ خودی، خلافیت، علم، هنر، فن، و تربیت بدنی و مناسب انسانی، خانوادگی و اجتماعی و مشارکت در صحنه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی.
  4. افزایش بهره‌وری.
  5. تربیت نیروی انسانی مورد نیاز.
  6. رشد و توسعه پایدار اقتصادی با محوریت بخش کشاورزی.
  7. اصلاح ساختار نظارتی اجرایی و قضایی کشور در جهت تحقق اهداف برنامه.
  8. تقویت مشارکت عامه مردم و اتخاذ تدابیرلازم برای نظارت شایسته و پیوسته بر اجرای برنامه.
  9. تلاش در جهت کاهش وابستگی اقتصاد کشوربه درآمدهای حاصل از نقت و توسعه بیش از پیش صادرات غیرنفتی.
  10. حفظ محیط زیستی و استقادهٔ بهینه از منابع طبیعی کشور.
  11. تقویت بنیه دفاعی کشور در نیازدر چار چوب سیاست‌های و تدابیر فرماندهی معظم کل قوا.
  12. رعایت اصول عزت و حکمت و مصلحت کشور در سیاست خارجی.
  13. تلاش در جهت جاکمیت کامل قانون و حفظ امنیت همه‌جانبه آحاد مردم و ترویج فرهنگ اجترام به قانون، نظم اجتماعی و وجدان کار.
  14. نظام دهی و بکارگیری تحقیقات به‌عنوان ابزاری برای حل مشکلات و توسعه کشور.
  15. ایجاد تعادل در بخش‌های اقتصادی (تعاونی، خصوصی و دولتی).
  16. تقویت و ترویج ارزشهای انقلاب اسلامی در عرضه کردن منابع مالی و امکانات دولتی.

برنامهٔ پنج‌سالهٔ سوم[ویرایش]

قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، در جلسه علنی مورخ ۱۷ فروردین ۱۳۷۹ مجلس شورای اسلامی با اصلاحاتی تصویب شد و در همان روز به تأیید شورای نگهبان رسیده.

برنامهٔ پنج‌سالهٔ چهارم[ویرایش]

قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، در ۱۱ مهر ۱۳۸۳ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. مصوب ۱۱ مهر ۱۳۸۳.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]