برنامه‌ریزی مالی

برنامه ریزی مالی(به انگلیسی: Financial Planning)‏ مجموعه‌ای از پیش بینی‌های مالی است که هر فرد را برای یک زندگی با آرامش و آسایش در آینده نزدیک و دور آماده می‌کند.مجموع این برنامه ریزی شامل جنبه‌های مختلفی است که فقط به پس انداز کردن و سرمایه گذاری هنگفت در سرمایه گذاری‌های خاص خلاصه نمی‌شود. این سرمایه گذاری‌ها فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی جامع هستند. در یک برنامه ریزی مالی کامل و دقیق، وضعیت مالی امروز فرد و یا خانواده بررسی شده و اهداف مالی در آینده نزدیک و دورنیز مورد نظر قرار خواهد گرفت و با توجه به آنها روش و یا روشهای حصول این اهداف و قابل دسترس بودن آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

برنامه ریزی مالی به کلیه جنبه‌هایی توجه می‌کند که استقلال مالی و یا اهداف مالی فرد را در آینده تضمین خواهد کرد. پس انداز برای آینده با هدف خرید اتومبیل و یا منزل و یا پس انداز بازنشستگی (RRSP) از مواردی است که عموم افراد با آن آشنایی دارند و تعداد کثیری آن را اجرا می‌کنند. یک برنامه ریزی کامل شامل موارد فوق است ولی فقط به آنها خلاصه نمی‌شود و این موارد فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی مالی است. برای حصول به یک برنامه کامل باید به موارد بسیاری توجه دقیق شود که موارد زیر بخشی از آنها است:

• میزان درآمد فرد و یا یک خانواده
• سرمایه و موجودی نقدی و غیر نقدی
• بدهی و تعهدهای مالی کوتاه و بلند مدت
• هزینه‌های و مخارج روزانه زندگی
• میزان و نوع مناسب سرمایه گذاری
• خریدهای بزرگ و هزینه‌های اصلی و مهم در طی دوران زندگی (مانند خرید خانه، اتومبیل و مسافرت‌های تفریحی)
• هزینه‌های مرتبط با آینده فرزندان و جوانان (هزینه‌های تحصیل، ازدواج و کمکهای مالی برای شروع زندگی مستقل)
• وضعیت، نیازهای مالی و محل تامین آنها در زمان بازنشستگی
• هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان بیماری
• هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان از کارافتادگی
• هزینه‌ها و نیازهای مالی در زمان پس از درگذشت فرد یا افرادی از خانواده
• نوع و میزان بیمه پزشکی و بیمه عمر مورد نیاز

یک برنامه ریزی جامع مالی از بخش‌هایی زیر تشکیل شده است :

• برنامه ریزی سرمایه گذاری (Investment Planning)
• برنامه ریزی بازنشستگی (Retirement Planning)
• برنامه ریزی تحصیلی (Educational Planning)
• برنامه ریزی دارایی ها (Estate Planning)
• برنامه ریزی بیمه (Insurance Planning)
• برنامه ریزی مالیاتی (Tax Planning)
• مدیریت نقدینگی (Cash Management)
• مدیریت بدهیها (Debt Management)

برنامه ریزی بازنشستگی

دوران بازنشستگی در برنامه ریزی مالی از اهمیت خاص و ویژه‌ای برخوردار است. نظر به اینکه در این دوران، فرد فعالیت کاری نداشته و دارای درآمد ماهانه نیست، حصول روشهایی برای تامین هزینه‌های زندگی در آن دوران بسیار مهم است. شیوه زندگی مورد نظر فرد، هزینه‌ها و محلهای تامین آنها برای فرد یا خانواده تحلیل شده و میزان Pension Plan و RRSP و پس اندازهایی مربوطه، برای به حداکثر رساندن درآمد دوران بازنشستگی بررسی خواهد شد و در صورت نیاز، تجدید نظر در آنها صورت خواهد گرفت و یا سرمایه گذاری‌های طولانی مدتی که بازگشت مناسبی در دوران بازنشستگی داشته باشد به آنها افزوده خواهد شد. این تغییرات باید بگونه‌ای باشد تا فشار مالی خاصی را به شرایط فعلی خانواده اعمال نکرده و قابل اجرا باشد.

برنامه ریزی تحصیلی

بدلیل اینکه در سالیان اخیر اکثر مشاغل ایجاد شده و یا خواهند شد، نیاز به مدارک تحصیلی بالاتر از دبیرستان دارند،. اهمیت تحصیلات دانشگاهی برای جوانان و بزرگسالان بیشتر از پیش شده است. تامین هزینه‌های بالای ادامه تحصیل، پس از انتخاب صحیح رشته تحصیلی از مواردی است که اکثر جوانان و یا خانواده آنها درگیر کرده است. درمواردی هزینه‌های بالای رشته‌های خاص موجب شده است تا بسیاری از افراد قادر به ادامه تحصیل در رشته مورد علاقه خود نشده و یا بطورکل از آن صرف نظر کنند.به همین جهت است که برنامه ریزی تحصیلی از اهمیت ویژه و جایگاه خاصی در برنامه ریزی مالی برخوردار شده است. در برنامه ریزی تحصیلی به روشهای تامین این هزینه‌ها و چگونگی استفاده از مزایای دولتی توجه شده تا هزینه‌های مربوط و هزینه‌های زندگی در دوران فوق تامین گردد.

برنامه ریزی دارایی ها

در این بخش از برنامه ریزی مالی، به پیش بینی انتقال داراییهای فرد و یا خانواده در زمان درگذشت یکی از اعضای خانواده توجه می‌شود. هدف از برنامه ریزی دارایی به حداکثر رساندن میزان دارایی هایی قابل انتقال به اعضای باقی مانده خانواده و وارثان است. به همین جهت نیاز است تا با توجه به قوانین دولت فدرالی و استانی و پیش از درگذشت فردی از اعضای خانواده، پیش بینی‌های لازم برای به حداقل رساندن مالیات انتقال دارایی‌ها به وارثان اتخاذ شود.مهم این است که هدف ،رسیدن به نتیجه دلخواه می باشد

برنامه ریزی بیمه

وقوع اتفاقات غیرقابل پیش بینی می‌تواند سلامت و عمر فرد و یا افرادی از خانواده را به خطر اندازد. نیاز به مراقبتهای خاص پزشکی و یا نیاز به صرف زمانی برای استراحت و در نتیجه ترک محل کار، موجب کاهش درآمد و افزایش هزینه‌های مربوطه خواهد شد. درگذشت یکی از افراد خانواده علاوه بر فشارهای روانی، می‌تواند فشارهای مالی بزرگی را نیز به خانواده تحمیل کند و شرایط را بیش از بیش غیرقابل تحمل خواهد کرد. استفاده از بیمههای متناسب نظیر بیمه پزشکی، بیمه بیماریهای خاص، بیمه عمر و انواع دیگر بیمه، می‌تواند شرایطی آسانتر برای خروج از بحرانها فراهم کند.پیشنهاد می شود بیمه عمر را حتما جزء برنامه خود قرار دهید

برنامه ریزی مالیاتی

کانادا یکی از کشورهایی است که دارای بالاترین میزان مالیات دریافتی از شهروندان است. یک فرد کانادایی با درآمد متوسط، بیش از ۴۰ درصد از درآمد خود را بابت مالیات بردرآمد و مالیات بر خرید پرداخت می‌کند و این موضوع موجب جلوگیری از افزایش ثروت فرد و خانواده خواهد شد. برنامه ریزی مالیاتی و بازنگری مالیاتی کمک خواهد کرد تا یک استراتژی مناسب برای کاهش مالیات سالیانه بکار گرفته شود. نظر به اینکه قوانین مالیاتی بطور مداوم در حال تغییر است و شرایط مالی و درآمد خانواده نیز در حال تغییر است، برنامه ریزی مالیاتی فرآیندی است که باید تداوم داشته و درهر سال بازنگری شود.

مدیریت نقدینگی و مدیریت بدهیها

در این بخش، میزان درآمد، نقدینگی فرد یا خانواده و میزان تعهدات و بدهی‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. آنچه که با دقت مورد بررسی قرار می‌گیرد، محل هزینه کردن و خرج کردن این مقادیر و نحوه بازپرداخت بدهی‌ها است. با مدیریت موارد فوق محل هزینه‌ها را بهینه کرده و بازپرداخت بدهی‌های بد (Bad debt)، بدهی‌های که دارای بهره بالایی بوده و بدهی هایی که سررسید آنها نزدیک می‌شود، در اولویت قرار داده می‌شود. بدهی بد (Bad debt) به بدهی هایی گفته می‌شود که دارای بهره بالایی بوده و محل هزینه کردن آنها دارای ارزش افزوده نباشد(مانند بدهی به کارت‌های اعتباری). درمقابل بدهی بد، بدهی خوب (Good debt) بدهی است که دارای بهره پایین بوده و برای سرمایه گذاریی هایی نظیر خرید خانه، گردش مالی مورد نیاز یک بیزینس و یا سرمایه گذاری خاص با درآمد مناسب استفاده شده اند.

جستارهای وابسته

• برنامه ریزی سرمایه گذاری
• برنامه ریزی بازنشستگی
• برنامه ریزی تحصیلی
• برنامه ریزی دارایی ها
• برنامه ریزی بیمه
• برنامه ریزی مالیاتی
• مدیریت نقدینگی
• مدیریت بدهیها