براهویی (طایفه)

برای دیگر کاربردها، براهویی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

براهویی طایفه‌ای‌ست از نژاد دراویدی که به زبان براهویی سخن می‌گویند، آنها در ایالات بلوچستان و سند در پاکستان، جنوب افغانستان، استان سیستان و بلوچستان ایران و ناحیه مرو در ترکمنستان زندگی می کنند . ايل براهويي و بلوچ ممسني مشهور به محمدحسني در نواحي مرزي ايران، افغانستان و پاكستان به سر مي برند. ممسني بلوچ براهويي از 24 طايفه تشكيل شده است.

پیشینه ایل برآهوییها به دوران هخامنشیان بازگشته ونياي اوليه خوانين يا سرداران حاكم بر اين ايل در ایران، سردار محمدخان ممسني ساكن شيراز بود كه در زمان شاه عباس مهاجرت ايل ممسني را به سيستان و بلوچستان رهبري كرد. اکثر آن‌ها در ناحیه کلات در بلوچستان پاکستان قرار دارند. آن‌ها از نظر چهره و زبان تاحدی از قوم بلوچ متمایز هستند. آن‌ها مسلمان و سنی مذهب از شاخه حنفی هستند. تیره های مختلف طایفه براهویی سیستان و بلوچستان ایران، افغانستان و پاکستان شاخ هایی از ایل ممسنی ساکن در استان فارس ایران هستند که در در دوره صفویه به شرق ایران مهاجرت کرده اند. ایل ممسنی براهویی به نام محمدحسنی مشهور است و اصل و نسب آنها به اتحادیه سکایی_ پارتی ممسنی های باستان برمی‌گردد و از نژاد دراویدی نمی‌باشند.^{[نیازمند منبع]} تاریخ برآهوئی بر میگردد به کوچ این طایفه از سیبری به کناره های هامون و قبل ازحمله اسکندر به ایران که براهوئیها را کوچ لقب بود و بلوچان را بلوص و براهوئیها از سلسله کوچانشاه هستند که بر میگردد.

موسیقی

سوت براهویی آهنگی است متعلق به این طایفه که غالبا توسط زنان خوانده می‌شود.

اقتصاد

بیشتر براهوئیان ایران عشایر دامدار هستند و در برخی از روستاهای سیستان و دامنه‌های کوه خواجه ، تاسوکی و اطراف آن و نیز در اطراف شهرستان خاش در بلوچستان زندگی می‌کنند.

براهویی‌های سیستان به دو شغل کشاورزی و دامداری مشغول هستند. کشاورزان بیشتر در مناطق میان کنگی، سکوهه، لوتک، شیب آب و منطقه شهرکی و نارویی و دامداران از مطقه برنگ تا سفیدآبه و چاه دیوان و در تمام دشت‌های حاشیه هامون و به هنگام ییلاق به کوههای قائنات و بلوچستان کوچ می‌کنند.

عدهٔ زیادی از این قوم چندین سال قبل از انقلاب بر اثر خشک سالی در زابل و زاهدان به مازندران و تعدادی از شهرهای استان کرمان مانند عنبرآباد و کهنوج مهاجرت کردند.

تیره‌های ایل براهویی ممسنی ( محمد حسنی)در ایران، افغانستان و پاکستان:

• تیره سیاهی زهی
• تیره عیدوزهی
• تیره یاگی زهی
• تیره شاهک زهی
• تیره زیرکاری
• تیره مالکی
• تیره چنال
• تیره محمدحسنی
• تیره اجباری
• تیره مردان شاهی
• تیره لوارزهی
• نیره مندوزهی
• تیره حاجی زهی
• تیره هارونی
• تیره کهرازهی (کهرایی، کری)
• تیره کیازهی
• تیره ممسنی
• تیره ساسولی

منابع

• غلامعلی رئیس الذاکرین. زادسروان سیستان. چاپ ۱۳۷۰. 

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ براهویی (طایفه) موجود است.