بده‌بستان (اقتصاد)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
طراحان ماه‌نشین آپولو در جریان این طراحی ناچار به یک بده‌بستان شدند. قرار دادن سه پایه برای این ماه‌نشین از وزن آن می‌کاست اما امنیت را هم کمتر می‌کرد. پنج پایه بهترین امنیت را داشت اما بیش از حد سنگین بود. طراحان برای این ماه‌نشین چهار پایه درنظر گرفتند.
اصطلاح بده‌بستان در فارسی می‌تواند در معنی دادوستد هم به‌کار رود. در این مقاله به معنای ویژه این اصطلاح در علم اقتصاد پرداخته شده‌است.

بـِده‌بــِستان (به انگلیسی: Trade-off) از مفاهیم دانش اقتصاد است. در انتخاب‌های اقتصادی زمانی که یک انتخاب مستلزم از دست دادن سود یا امتیازی باشد و فرد در ازای انتخاب خود، این از دست دادن را به حساب آورده و بپذیرد، یک بده‌بستان انجام شده‌است.

بده‌بستان زمانی پیش می‌آید که در زمان انتخاب میان دو گزینه، داشتن مقدار بیشتری از یک گزینه به معنای داشتن مقدار کمتری از گزینه دیگر شود. به عبارت دیگر زمانی که هر انتخابی مستلزم از دست‌دادنی است، فرد مجبور به بده‌بستان می‌شود.

نمونه‌ها[ویرایش]

به طور متوسط بین کار بیرون از خانه و میزان صرف وقت برای تولید محصولات و خدمات در داخل خانه یک بده-بستان برقرار است. کار بیش‌تر بیرون از خانه به معنی حضور کم‌تر در تولید خانگی و بنابر این کاستن از سطح تولید در داخل منزل است. اگر بخش مهمی از نیازهای پایه‌ای خانواده (غذا، شست‌وشوی پوشاک، نظارت بر آموزش کودکان و ...) از تولید داخل خانه تامین شود و جای‌گزینی برای آن در بیرون نباشد کار زنان برای خانواده بسیار پرهزینه خواهد بود چرا که باعث کاهش کمی یا کیفی در تولید محصولاتی می‌شود که جای‌گزینی برای آن وجود ندارد. گسترش انواع مواد غذایی آماده، مهد کودک‌ها، خدمات نظافت منزل و غیره در بسیاری جوامع این بده‌بستان را به‌صرفه‌تر کرده و به شدت انگیزه زنان برای مشارکت در بازار کار را زیاد می‌کند.[۱]

نمونه دیگر: برخی معتقدند، سیاست‌های مدیریت تقاضای دولت در یک زمان نمی‌تواند، دو هدف تورم و بیکاری را با هم دنبال کند و به اصطلاح نوعی بده‌بستان بین اهداف وجود دارد. به عبارت دیگر اگر دولت بخواهد هدف کاهش تورم را دنبال کند، این کار به هزینه افزایش بیکاری خواهد بود و بالعکس.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. اکبرپور، نیما: نگاه وبلاگ‌ها به نقش زنان در اقتصاد خانواده در: بی‌بی‌سی فارسی. بازدید: ژوئن ۲۰۱۴.
  2. جبل‌عاملی، پویا: سازگار نمودن اهداف اقتصادی. روزنامه دنیای اقتصاد - شماره ۳۰۸۸ تاریخ چاپ: ۱۳۹۲/۰۹/۲۳.