بخش الموت شرقی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۶°۲۸′۲۸″ شمالی ۵۰°۳۴′۵۲″ شرقی / ۳۶.۴۷۴۴۴° شمالی ۵۰.۵۸۱۱۱° شرقی / 36.47444; 50.58111 بخش الموت شرقی از بخش هایشهرستان قزوین ، استان قزوین شناخته می شود. بخش الموت شرقی در رشته‌کوه‌های البرز، واقع در شمال خاوری استان قزوین، جنوب رودبار زیتون از استان گیلان، و خاور طالقان جای دارد.

نامگذاری[ویرایش]

درباره نام الموت سه دیدگاه وجود دارد:

  • الموت واژه‌ای است مرکب از دو واژه «آله» و «اموت». نویسنده برهان قاطع این کلمه را به فتح الف و لام بر وزن «جبروت» می‌داند و می‌نویسد:

«نام قلعه‌ای است مشهور که مابین قزوین و گیلان واقع است و آن را به سبب ارتفاعی که دارد آله آموت گفتندی یعنی عقاب آشیان چه «اله» عقاب و «آموت» آشیان باشد.»

  • برخی نیز آموت را چنانچه در گویش تاتی مردم الموت وجود دارد، به معنای آموخت گرفته‌اند و از آن به این تعریف رسیده‌اند: عقاب دست آموز.
  • شماری هم اشاره به این می‌کنند که بن مایه کلمه الموت، ارموت، ارمود، امروت، اربو و امبرود (نوعی گلابی) است و از آنجا که در گویش تاتی گاهی «ر» به «ل» تبدیل می‌شود مثل «برگ» (بلگ)، پس الموت همان ارموت است که «ر» به «ل» تبدیل شده‌است.

جغرافیای سیاسی[ویرایش]

مرکز این دهستان معلم‌کلایه است.

الموت شرقی از شمال به دهستان‌های دو هزار و سه هزار تنکابن، از شرق به قله شاه البرز و طالقان، از جنوب شرقی به طالقان، از جنوب به آبیک و از غرب به دهستان الموت غربی محدود می‌شود.

الموت شرقی شامل سه دهستان می‌شود که عبارت‌اند از:

  • الموت پایین به مرکزیت روستای زوارک
  • الموت بالا به مرکزیت روستای مینودشت (شترخان)
  • معلم کلایه به مرکزیت معلم کلایه


جغرافیای انسانی[ویرایش]

زبان این مردم زبان تاتی است؛ زبان رایج در کوهستان جنوب گیلان که گستره منطقه کوهستانی اشکور تا علی آباد منجیل و از شمال تا سراوان رشت و شمال قزوین و کوهه‌ای غرب مازندران را در بر می‌گیرد.

در منطقه الموت شرقی گروهی از مردم موسوم به مراقی نیز زندگی می کنند و به زبان مراقی صحبت می کنند.[۱] این زبان در تمام نواحی استان قزوین به یک شکل سخن گفته می‌شود.[۲]

سرشناسان[ویرایش]

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

رودها[ویرایش]

کوه ها[ویرایش]

اقتصاد[ویرایش]

توریسم[ویرایش]

طبیعی - تاریخی[ویرایش]

  • قلعه الموت (مقر حسن صباح در ۵۰۰ متری روستای گازرخان)
  • قلعه عین‌السلطنه (در روستای زوارک)
  • روستای پیچ بن (مرتفع‌ترین منطقه رودبارالموت و برخوردار از جاذبه‌های گردشگری و کوهنوردی)

تاریخ[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • قصه‌های مردم رودبار و الموت. گردآوری یوسف علیخانی و افشین نادری. جلد اول.پروژه فرهنگی تاریخ الموت. به سرپرستی دکتر حمیده چوبک الموت پایین

پیوند به بیرون[ویرایش]