بخش‌بندی ستم-کنتوم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بخش‌بندی زبانی سَتِم-کنتوم (اوستایی: satəm/سَتِم؛ لاتین: Centum/کنتوم تلفط این واژۀ لاتینی در خانوادهٔ زبان‌های هندواروپایی مربوط به سیر تکاملی سه همخوان پشتی بازسازی‌شدهٔ زبان نیاهندواروپایی *kʷ (لبی و ملازی)، *k (ملازی) و *ḱ; (کامی) می‌باشد. نام ستم-چنتوم نمایندهٔ واژهٔ صد در هر یک از این دو خانواده می‌باشد؛ کنتوم[۱] [۲](لاتین:centum) و سَتم(اوستایی:satəm). زبان‌های دستهٔ ستم اینهایند: زبان‌های هندوایرانی، ارمنی، بالتیک، اسلاوی و آلبانیایی. همچنین گمان می‌رود که زبان‌های نابودشده‌ای که سندی دربارهٔ وابستگی آنها به این دو دسته ندارند مانند داسی و تراسی نیز از دستهٔ ستم بوده‌باشند. در این گروه همخوان‌های ملازی و لبی و ملازی در زبان نیاهندواروپایی آمیخته و به همخوان‌های ملازی توسعه داده‌است و همچنین همخوان‌های کامی به صفیری دگرش یافته‌اند.

زبان‌های دستهٔ کنتوم یا ناستم دیگر گویش‌های زبان‌های هندواروپایی را دربرمی‌گیرد. در این گروه ما شاهد آمیزش در همخوان‌های ملازی و کامی نیاهندواروپایی به ملازی با تغییر آواهای جداگانه‌ایم. این تغییر آوایی پیش از تغییر آوا در زبان‌های ستم رخ‌داده‌است. این گروه دربرگیرندهٔ زبان‌های ایتالیک، سلتیک، ژرمنی و یونانی می‌شود. شاید گروه کوچکی از زبان‌های نابودشده چون زبان مقدونی باستان، ونتیک و به احتمال ایلیریایی هم به این خانواده تعلق داشته‌اند.

پراکندگی کنونی زبان‌های سنتوم و ستم، خط سرخ مرز جدایی این دو دسته را نشان می‌دهد.

پانویس [ویرایش]

منبع [ویرایش]

Wikipedia contributors, "Centum-Satem isogloss," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Centum-Satem_isogloss&oldid=212511377 (accessed June 17, 2008).