بتی فریدان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بتی فریدان

بتی فریدان (به انگلیسی: Betty Friedan) (زاده ۴ فوریه ۱۹۲۱- مرگ ۴ فوریه ۲۰۰۶) نویسنده و فعال اجتماعی فمینیست آمریکایی بود. فریدان از پایه‌گذاران موج دوم[۱] جنبش زنان در آمریکا است[۲].

کتاب رمز و راز زنانه او در سال ۱۹۶۳ از نخستین کتاب‌هایی است که مسایل زندگی شخصی زنان را از حوزه خصوصی به حوزه عمومی وارد کرده و به موضوعی سیاسی تبدیل کرد. این کتاب از متون کلاسیک فمینیسم محسوب می‌شود[۲]. منظور فریدان از اصطلاح «رمز و راز» اشاره به «مشکلی بود که نامی نداشت». این کتاب اضطراب و افسردگی پنهان زنان سفید طبقه متوسط دهه ۱۹۵۰ آمریکا را عیان می‌کرد که به عنوان زنان خانه‌دار و مصرف‌کننده‌های بدون درآمد تجربه می‌کردند[۳][۲].

چاپ این کتاب موجب تشکیل انجمن ملی زنان آمریکا (NOW) شد که با داشتن فریدان در راس آن بزرگترین سازمان زنان در آمریکا شد. فعالیت این سازمان در راستای برابری حقوقی زنان در آموزش، خانواده، و در برابر قانون است[۳][۲].

فریدان فمینیست لیبرال شمرده می‌شود (که خود آن را فمینیسم غالب می‌نامد)[۴].

اوائل زندگی[ویرایش]

فریدان با نام بتی نائومی گلدستین در سال ۱۹۲۱ در ایلینویز به دنیا آمد. پدر او هری گلدستین و مادر او میریام (هورویتز) نام داشت. خانواده او از نسل یهودیان روسیه و مجارستان بودند. پدر او مغازه جواهر فروشی داشت و میریام در روزنامه کار میکرد.

در جوانی فریدان در حلقه‌های مارکسیست و یهودی فعال بود. او در نوشته‌های خود گفته است که دارای شوقی برای مبارزه با بی‌عدالتی بود و یهودی‌ستیزی او را آزار می‌داد.

او به کالج زنانه اسمیت در سال ۱۹۳۸ رفت. او در روزنامه به کار اشتغال پیدا کرد و در مخالفت با جنگ مقالاتی نوشت. او در سال ۱۹۴۲ با مدرک روانشناسی فارغ‌التحصیل شد.

دیدگاهها[ویرایش]

همجنسگرایی[ویرایش]

او در نوشته‌های خود اشاره کرده است که در زمان کودکی با همجنسگرایی بسیار مشکل داشت. او معتقد است که جنبش زنان به جنبش همجنسگرایان بی‌ارتباط است.

سقط جنین[ویرایش]

او معتقد است زنان باید در سقط جنین آزاد باشند. او جنبش نارال را در زمانی که سازمان والدشدن برنامه‌ریزی شده از سقط جنین طرفداری نمی‌کرد ایجاد کرد. او بارها به خاطر طرفداری از سقط جنین به مرگ تهدید شد و سخنان او در بسیاری از دانشگاههای لغو گردید.

پورنوگرافی[ویرایش]

او معتقد است جنبش زنان نباید جلوگیر آزادی بیان در رابطه با تولید فیلمهای پورنوگرافی باشد. او معتقد است که با اینکه او صنعت پورنوگرافی را ضد زن می‌داند ولیکن دلیلی برای ممنوع کردن آن وجود ندارد.

کتاب‌شناسی[ویرایش]

  • The Feminine Mystique (۱۹۶۳) رمز و راز زنانه
  • It Changed My Life (۱۹۷۶)
  • The Second Stage (۱۹۸۱) گام دوم
  • The Fountain of Age (۱۹۹۳)
  • Beyond Gender (۱۹۹۷)
  • Life So Far (۲۰۰۰)

پانویس[ویرایش]

  1. ویکی انگلیسی
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ پاملا آبوت و کلر والاس
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ مگی هام
  4. گلینیس کار

منابع[ویرایش]

  • مشارکت کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی،Betty Friedan، بازدید شده در 10 شهریور 1391.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بتی فریدان موجود است.
  • پاملا آبوت و کلر والاس. «فرهنگ واژه‌ها و اصطلاحات». در جامعه‌شناسی زنان. ترجمهٔ منیژه نجم‌عراقی. چاپ چهارم. تهران: نشر نی، ۱۳۸۵. ص.۳۲۱. ISBN 964-312-588-2. 
  • کار، گلینیس. «سرواژه فریدان، بتی؛ از گلینیس کار». در فرهنگ اندیشه انتقادی، از روشنگری تا پسامدرنیته. ترجمهٔ پیام یزدانجو. ویرایش ویراسته مایکل پین. چاپ دوم. تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۳. ۴۳۳. ISBN 964-305-700-3. 
  • هام، مگی. «سرواژه فریدان، بتی». در فرهنگ نظریه‌های فمینیستی. ترجمهٔ فیروزه مهاجر، نوشین احمدی خراسانی، فرخ قره‌داغی. نشر توسعه، ۱۳۸۲. ISBN 964-6609-44-9.