بازاریابی چندسطحی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بازاریابی چندسطحی (به انگلیسی: Multi-level marketing) (با نماد اختصاری MLM) نوعی استراتژی بازاریابی است که در آن نیروی فروش نه فقط برای فروشی که شخصاً تولید می‌کنند، بلکه همچنین برای خرید و فروشی که زیرمجموعه‌های آن‌ها انجام می‌دهند پاداش دریافت می‌کنند و در نتیجه یک زیرمجموعه از توزیع‌کنندگان و سلسله مراتب سطوح مختلف ایجاد می‌شود.

در این روش خریداران نقش بازاریاب را بازی می‌کنند و برای رسیدن به پورسانت می‌بایست، به جای بازاریابان حرفه‌ای، به دنبال مشتری بگردند. با این کار هزینهٔ بازاریابی و تبلیغ برای شرکت کاهش پیدا می‌کند ولی در عوض این هزینه در بین تعداد زیادی بازاریاب غیرحرفه‌ای تقسیم می‌شود. واژه‌های دیگر برای بازاریابی چندسطحیعبارتند از بازاریابی شبکه‌ای،[پ ۱][۱][۲][۳][۴][۵]، فروش مستقیم[پ ۲][۳][۶] و بازاریابی ارجاعی. [پ ۳][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]

شرکت‌های بازاریابی چندسطحی موضوع همیشگی انتقادها و هدف دعوی‌ها در داداگاه‌ها بوده‌اند. این نقدها بیشتر بر موراد زیر متمرکز بوده‌است: شباهت‌شان به طرح‌های غیرقانونی هرمی، تثبیت قیمت محصولات، هزینه‌های راه‌اندازی اولیه بالا، تاکید بر استخدام فروشندگان پایین‌ردیف بیش از فروش واقعی، تشویق برای نیاز فروشندگان برای خرید و استفاده از محصولات شرکت و احتمال بهره‌برداری از روابط شخصی که به عنوان فروش و اهداف جدید استخدام استفاده می‌شود، طرح‌های جبرانی پیچیده و گاهی اغراق آمیز و روش‌های فرقه مانند که برخی از گروه‌ها به منظور افزایش شور و شوق استفاده از اعضای خود و اخلاص استفاده می‌کنند. تمام شرکت‌های MLM به همان شیوه عمل نمی‌کنند، و گروه‌های MLM مصرانه انکار می‌کنند که روش‌های آن‌ها هیچ چیز به جز شیوه‌های کسب و کار مشروع نیست.

مثالی از بازاریابی چندسطحی[ویرایش]

شرکتی تلفن موبایلی می‌سازد. مشتریان این شرکت می‌توانند با معرفی محصولات آن و ترغیب دیگران به خرید آن محصولات، برای شرکت بازاریابی کنند و شرکت نیز طبق قوانینی به ایشان پورسانت می‌دهد. پورسانت می‌تواند بابت معرفی مستقیم یا غیرمستقیم پرداخت شود.

فروش مستقیم و بازاریابی چندسطحی[ویرایش]

لازم به ذکر است که برخی از منابع بازاریابی چند سطحی را به عنوان شکلی از فروش مستقیم طبقه‌بندی می‌کنند و این در حالی است که این بازاریابی مورد فروش مستقیم قرار می‌گیرد.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶] همچنین لازم به ذکر است که شرکت‌هایی همچون ایوان، الکترولوکس، تاپرور و کربی همه در ابتدا از یک بازاریابی تک‌سطحی برای فروش محصولات خود استفاده می‌کردند و بازاریابی چند سطحی در سال ۱۹۴۵ برای فروش مکمل ویتامین نوتریلیت مورد استفاده قرار گرفت.[۱۴]

منایع[ویرایش]

  1. Pratt,, Michael G.; Rosa, José Antonio (2003). "Transforming work-family conflict into commitment in network marketing organizations". The Academy of Management Journal (Academy of Management) 46 (4): 395–418. DOI:10.2307/30040635. 
  2. Vander Nat, Peter J.; Keep, William W. (2002). "Marketing Fraud: An Approach for Differentiating Multilevel Marketing from Pyramid Schemes". Journal of Public Policy & Marketing 21 (1): 139–15. DOI:10.1509/jppm.21.1.139.17603. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Merrilees, Bill; Miller, Dale (1999). "Direct Selling in the West and East: The Relative Roles of Product and Relationship (Guanxi) Drivers". Journal of Business Research 45 (3): 267–273. DOI:10.1016/S0148-2963(97)00238-5. 
  4. Cahn, Peter S. (2006). "Building down and Dreaming up: Finding Faith in a Mexican Multilevel Marketer". American Ethnologist 33 (1): 126–142. 
  5. Marcason, Wendy (2006). "What Are the Facts and Myths about Mangosteen?". Journal of the American Dietetic Association 106 (6): 986. 
  6. "Pyramid Schemes". FTC. May 13, 1998. Retrieved 2009-06-24. 
  7. Carroll, Robert Todd (2003). The Skeptic's Dictionary: A Collection of Strange Beliefs, Amusing Deceptions, and Dangerous Delusions. John Wiley & Sons. pp. 235–36. ISBN 0471272426. Retrieved 2009-06-29. 
  8. Clegg, Brian (2000). The invisible customer: strategies for successive customer service down the wire. Kogan Page. p. 112. ISBN 074943144X. 
  9. Edwards, Paul (1997). Franchising & licensing: two powerful ways to grow your business in any economy. Tarcher. p. 356. ISBN 0874778980. 
  10. Kitching, Trevor (2001). Purchasing scams and how to avoid them. Gower Publishing Company. p. 4. ISBN 0566082810. 
  11. Mendelsohn, Martin (2004). The guide to franchising. Cengage Learning Business Press. p. 36. ISBN 1844801624. 
  12. Higgs, Philip; Smith, Jane (2007). Rethinking Our World. Juta Academic. p. 30. ISBN 0702172553. 
  13. "Person to person" sales plans... "dream" opportunity or business nightmare? Amway Ad LIFE Feb 27, 1970
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ (Edwards, Paul; Sarah Edwards, Peter Economy (2010) Home-Based Business For Dummies, 3rd Edition pg 38-39 Wiley ISBN 978-0-470-53805-0
  15. Rhonda, Abrams (October 3, 2002). "Don't get taken by multi-level marketing". USAToday (Gannett Company). Retrieved Oct 24, 2010. 
  16. Brown Caryne (1992) "Door-to-door Selling Grows Up" Black Enterprise Vol. 23, No. 5 (Dec 1992); Page 76

برابرهای انگلیسی[ویرایش]

  1. Network Marketing
  2. Direct Selling
  3. Referral Marketing

پیوند به بیرون[ویرایش]