باروری ابرها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
باروری ابرها به کمک هوایپما یا ژنراتور زمینی

باروری ابرها به‌عنوان متداولترین و بهترین روش شناخته‌شده تعدیل آب و هوا، افزودن مواد به‌داخل یک ابر (با استفاده از «ژنراتورهای زمینی»(Ground Based Generators)، موشک (Rackets) و یا هواپیما) با هدف تقویت تشکیل و رشد «بلورهای یخ» (Ice Crystal) در ابرهای سرد (بیشتر حجم ابر در دمای زیر صفر درجه سلسیوس است) و رشد قطرک‌های درون ابرهای گرم (بیشتر حجم ابر دارای دمای بالای صفر درجه سلسیوس است) و درنتیجه افزایش بارش برف و یا باران می‌باشد. به عبارت دیگر باروری ابرها روشی جدید برای تأثیرگذاری بر روی ابرهای طبیعی است که در آن با استفاده از مواد شیمیایی آب بیشتری از ابر به شکل باران یا برف گرفته می‌شود.[۱][۲]

تعدیل آب و هوا[ویرایش]

تعدیل آب و هوا تلاش بشر جهت ایجاد تغییر کوتاه‌مدت آب و هوای طبیعی است که در بیشتر مناطق دنیا به‌منظور افزایش بارش از ابرها، کاهش اثرات منفی «توفان‌های تندری» (Thunderstorm)، کاهش تگرگ از «طوفان‌های تگرگی» (Hail Storms) و از بین‌بردن مه (Fog) در فرودگاه‌های پرترافیک یا بزرگراه‌ها انجام می‌شود.[۳][۴] افزایش تقریبی۱۰ تا ۲۰ درصد بارندگی سالیانه، باعث افزایش سطح آب رودخانه‌ها و دریاچه‌های مورداستفاده برای آشامیدن، کشاورزی و تولید نیروی برق‌آبی می‌شود. برای مثال در اندونزی هدف از باروری ابرها افزایش ذخیره آب مخازن برای استفاده در سال‌های خشکسالی، در استرالیا استحصال برف بیشتر، بهبود صنعت توریسم در ارتفاعات برفی و در چین، علاوه بر افزایش بارش، گاهی جهت کاهش دمای تابستان و در نتیجه کاهش مصرف برق برای تهویه مطبوع می‌باشد.[۵] از میان تمام کاربردهای تعدیل آب و هوا، بیشتر پروژه‌های عملیاتی بر افزایش بارش متمرکز است.[۶][۷]

تاریخچه[ویرایش]

تأثیر بارورسازی ابرها برای اولین‌بار در تاریخ ۱۲ ژولای ۱۹۴۶ در آزمایشگاه تحقیقاتی شرکت جنرال الکتریک امریکا توسط «وینسنت شیفر» (Vincent J. Schaefer) مشاهده شد. او بلورهای «یخ خشک» (Dry Ice) با دمای ۷۸- درجه سلسیوس را به داخل ابرهای مصنوعی تولیدشده در «اتاقک ابر» (Cloud Chamber) که حاوی «قطرک‌های اَبَرسرد» (Super cooled Droplets) بودند رها کرد و مشاهده نمود قطرک‌های اَبَرسرد از طریق فرایند انجماد به بلور یخ تبدیل شده و به‌صورت برف در ته اتاقک ابر ریزش نمودند. بدین‌گونه شواهد آزمایشگاهی از بارورشدن ابرها به‌دست آمد. متعاقب آن در تاریخ ۱۳ نوامبر ۱۹۴۶ همزمان با این تحقیقات، دکتر لانگمویر (Irwing Langmuir) برنده جایزه نوبل، یک آزمایش میدانی روی یک ابر پوششی(Stratiform) روی کوه گریولاک (Greylock) در شرق شنکتدی (Schenectady) متعلق به ایالت نیویورک انجام داد. دمای این ابر که در ارتفاعی حدود ۴۲۷۰ متر از سطح زمین قرار داشت ۲۰- درجه سلسیوس بود. لانگمویر، ۳۶/۱ کیلوگرم یخ خشک را در مسیری خطی با طول حدود ۳ مایل روی این ابر پاشید و مشاهده کرد در مدت ۵ دقیقه تمامی محتوای آب ابر به برف تبدیل شد. برف حاصله در حدود ۲۰۰۰ پا زیر ابر ریزش نمود و به دلیل خشکی هوا قبل از رسیدن به زمین تبخیر شد. تحقیقات بعدی ثابت کرد هسته طبیعی غالب برای تشکیل هسته یخ در طبیعت، ذرات رس معدنی هستند که در دمای حدود ۱۵- درجه سلسیوس یا پایین‌تر به‌عنوان هسته یخ‌ساز فعال می‌گردند. پس از استفاده از دانش باروری ابرها به‌عنوان یک فناوری جدید با کاربردهای عملی، لانگمویر تا زمان مرگش در تاریخ ۱۹۵۷، بر روی گسترش این فناوری به‌منظور حصول آب بیشتر از آسمان برای تبدیل مناطق مستعد خشک و بی‌حاصل جنوب‌غربی ایالات متحده امریکا به مراتع سرسبز و زمین‌های کشاورزی تلاش‌های بیشماری انجام داد. «سازمان تحقیقات صنعتی و علمی استرالیا» ((Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization(CSIRO) نیز در فوریه ۱۹۴۷ پس از اجرای عملیات باروری ابرها گزارش کرد اولین‌مورد باران ساخته دست بشر در نزدیکی بسارست (Bathurst) رخ داده است.[۸] و[۹] و اما در آنسوی دیگر در شرق اروپا موسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه در اواخر سال ۱۹۴۱ بمنظور سرعت بخشیدن به توسعه، ساخت و تست مدلهای جدید ابزارهای اندازه‌گیری پارامترهای هواشناسی جو بالا هواشناختی و بهبود کیفیت سونداژ جو در مسکو تاسیس شد. این رصدخانه برمبنای رصدخانه جو بالای موسسه مرکزی پیش‌بینی هوا با ۳۶ پرسنل راه‌اندازی شد. موسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه پروژه‌های تحقیقاتی زیادی در زمینه هواشناسی و فیزیک جو انجام داده است که در بسیاری از آنها پیشگام بوده است. امروزه این موسسه یکی از موسسات علمی برجسته و منظم اداره فدرال دیدبانی هیدرومتئولوژی و زیست محیطی روسیه می‌باشد. حوزه‌های تحقیقاتی آن بشرح زیر می‌باشد:

  • سونداژ جوی سطوح بالا، توسعه روش‌های اندازه‌گیری و دیدبانی در محل و از راه دور پارامترهای جوی با استفاده از رادیوسوندها، راکت‌ها، آزمایشگاههای هوایی، رادار، لیدار و فضاپیما
  • مطالعات آزمایشگاهی و تئوریکی فیزیک و شیمی جو آزاد، مکانیزم‌های تشکیل ابر و بارندگی با هدف بهبود روشهای پیش بینی وضع هوا و توسعه روشهای تعدیل آب و هوا
  • مطالعه و دیدبانی وضعیت لایه ازن جو

بخش فیزیک ابر و تعدیل آب و هوا، موسسه رصدخانه آب و هواشناسی روسیه، طیف وسیعی از مطالعات در زمینه فرایندهای تشکیل بارش در انواع مختلف ابرها را انجام می‌دهد. این مطالعات بمنظور توسعه روشهای کنترل بارندگی اعم از افزایش یا کاهش صورت می‌گیرد. فناوری افزایش بارندگی که در روسیه ابداع شد هم در خود کشور و هم در دیگر کشورها از قبیل کوبا، سوریه و ایران مورد استفاده قرار گرفت. علاوه بر این فناوری دیگری نیز برای جلوگیری یا کاهش قابل ملاحظه بارندگی به منظور ایجاد مصنوعی شرایط آب و هوایی مناسب در شهرهای بزرگ از قبیل مسکو، سن پطرزبورگ، تاشکند، آستانه، کازان در زمان برگزاری جشنهای مردمی و رویدادهای مهم اجتماعی و ورزشی ایجاد شده است.[۱۰]

نام کشور یا ایالت دوره و سال پروژه محل تأمین اعتبار مجری پروژه هدف پروژه نوع پروژه روش باروری نوع باروری مواد باروری
نوادا [۱۱] [۱۲] [۱۳] ۱۹۶۰ تاکنون به جز سالهای بسیار پرباران تأمین تجهیزات: اداره احیای اراضی آمریکا بخش علوم جوی مؤسسه تحقیقات بیابانی عملیات پروازی توسط انجمن تعدیل آب و هوا -- تحقیقاتی- عملیاتی زمینی زمستانه یدیدنقره-یدیدسدیم و نمک محلول در استن
کالیفرنیا [۱۴] [۱۵] [۱۶] ۱۹۴۸ تا کنون به جز سالهای بسیار پربارا ن شرکت برق – مدیریت گاز و برق شرکت مدیریت منابع آب افزایش برف زمستانه بر روی ارتفاعات جهت تولید برق، آبیاری، کشاورزی، تولید نیروی برق آبی، تفریح و رفاه عمومی، استفاده صنعتی و شهری، تأمین آب رودخانه کلرادو تحقیقاتی- عملیاتی زمینی و هوایی زمستانه یدیدنقره و در چند مورد پروپان مایع و مواد جاذب الرطوبه
سانتابارابارا کالیفرنیا [۱۷] ۱۹۶۰-۱۹۵۷ و ۱۹۶۳-۱۹۶۰ (سانتا باربارا-۱)، ۱۹۷۳-۱۹۶۷(سانتا باربارا-۲)، ۲۰۰۲-۲۰۰۱ و پس از آن (عملیاتی) استانهای سانتاباربارا و ونچورا، بنیاد ملی علوم سازمان هواشناسی آمریکا و اداره جنگل‌بانی ایالات متحده (سانتا باربارا -۱) - مرکز تسلیحات نیروی دریایی China Lake کالیفرنیا (سانتا باربارا -۲) شرکت مشاور هواشناسی آمریکای شمالی – دولت کالیفرنیا، دانشگاه کالیفرنیا (سانتا باربارا -۱) شرکت هواشناسی آمریکای شمالی (سانتا باربارا -۲) تأمین آب شرب و کشاورزی تحقیقاتی- عملیاتی زمینی و هوایی زمستانه یدیدنقره و استن- یدید نقره
داکوتای شمالی [۱۸] [۱۹] ۱۹۵۱ و ۱۹۶۱ تاکنون تأمین خلبانان، هواشناسان، رادارها، فلرها و مواد شیمیایی: اداره منابع آب جوی داکوتای شمالی انجمن تعدیل آب و هوا و اداره منابع آب افزایش بارش و کاهش تگرگ تحقیقاتی- عملیاتی ابتدا زمینی، اکنون هوایی زمستانه و تابستانه یخ خشک - یدید نقره
یوتا [۲۰] [۲۱] [۲۲] از ۱۹۵۱ تاکنون، تاریخ شکل گیری: ۱۹۷۳ با وضع قانون درآمد مالیاتی استانها و منابع مالی ایالت (هر سال متغیر بین ۳۰ تا ۵۰٪ ایالت تا سقف ۱۵۰۰۰۰ دلار آمریکا از بودجه‌های عمرانی) مدیریت منابع آب با کمک مؤسسه تحقیقات هواشناسی و سازمان هواشناسی آمریکا تابستانه: افزایش بارش و جلوگیری از تگرگ و زمستانه: افزایش رواناب بهار و تابستان به منظور تأمین آب کشاورزی و آب شهری تحقیقاتی- عملیاتی زمینی زمستانه و تابستانه ترکیب ۳٪ محلول یدیدنقره با محلول یدیدسدیم و پارادیکلروبنزن در استن که در شعله پروپان سوخته می‌شوند.
آیداهو [۲۳] [۲۴] از ۱۹۹۳ تاکنون تأمین هواپیما توسط انجمن تعدیل آب و هوا -- -افزایش برف رشته کوههای واقع در حوزه آبریز منطقه -تغذیه سدهای موجود جهت تأمین برق تحقیقاتی- عملیاتی زمینی و هوایی زمستانه -یدید نقره -یخ خشک سپس یدید نقره
استرالیا [۲۵] ۱۹۴۷ تاکنون ابتدا به طور ناپیوسته و اکنون پیوسته سازمان آب استرالیا سازمان آب استرالیا -- تحقیقاتی- عملیاتی -- -- --
چین [5] ۱۹۵۸ تاکنون دولت‌های محلی سازمان هواشناسی منطقه‌ای جلوگیری از تگرگ، افزایش بارش، برطرف کردن مه، جلوگیری از آتش جنگل و حفاظت محصولات در برابر سرمای شدید ناشی از برف زمستانه تحقیقاتی- عملیاتی -- -- --
تایلند [۲۶] [۲۷] 1960 و 1989 تاکنون دولت چین اداره دولتی تولید بارش و هواشناسی کشاورزی 1- فوریه تا آوریل: خاموش نمودن آتش جنگلها 2- می تا اکتبر: 3-برای اهداف کشاورزی سپتامبر تا اکتبر: پر نمودن مخازن آب عملیاتی- تحقیقاتی زمینی و هوایی شمال : بهار و جنوب :زمستانه و تابستانه زمستانه: یخ خشک، نیتروژن مایع، یدیدنقره تابستانه: نمک معمولی، کلرید سدیم و اوره
کره جنوبی [۲۸] [۲۹] 1968 و 1998-1995، 2003-2001 و 2005-2003 ، 2010-2006 دولت اندونزی وزارت علوم و تکنولوژی کره برطرف نمودن مه و افزایش بارش تحقیقاتی– عملیاتی هوایی -- یدیدنقره و یخ خشک
اندونزی [۳۰] [۳۱] عملیاتی: مارس تا می 2005 و سال 2007 و تحقیقاتی: آوریل تا می 2005 دولت اندونزی سازمان فنی تعدیل آب و هوای اندونزی و انجمن تعدیل آب و هوا ارزیابی عملکرد باروری ابرها، پرکردن دریاچه سد تأمین‌کننده نیروی برق معدن نیکل و تأمین آب شرب عملیاتی- تحقیقاتی زمینی و هوایی -- یدید نقره و یخ خشک
ترکیه [19] 1989-1992 استانبول، 1992-1990 ازمیر کمپانی مواد شیمیایی Petkim در منطقه عالیگه در ازمیر و تامین هواپیما و کلیه تجهیزات پشتیبانی عملیات باروری توسط انجمن تعدیل آب و هوا انجمن تعدیل آب و هوا افزایش بارش در استانبول، افزایش آب دریاچه کارخانه مواد شیمیایی عملیاتی هوایی زمستانه و تابستانه پودر نمک طعام و یدید نقره
مالی [19] [۳۲] [۳۳] 1998 و 2009-2006 دولت مالی انجمن تعدیل آب و هوا و بخش علوم جوی دانشگاه داکوتای شمالی تحقیقات در خصوص تعیین اثربخشی و انتخاب بهترین روش باروری و تأثیر آئروسلها و میکروفیزیک ابر روی شناوری، همگرایی، تشدید همرفتی و پتانسیل افزایش بارش طبیعی تحقیقاتی هوایی زمستانه یدید نقره
ژاپن [5] 1947 تا 1997 -- شرکت برق و سازمان آب توکیو 1-افزایش بارش برف در مناطق حوزه آبریز سدها در مرکز ژاپن 2-طرحهای عملیاتی و تحقیقاتی جدا شدند. 3- باروری ابر گرم در ناحیه کیوشو 3- آزمایش رندمی افزایش بارش عملیاتی– تحقیقاتی هوایی تابستانه مواد جاذب الرطوبه و هسته های یخ ساز
فلسطین اشغالی [5] 1948، 1952، 67-1961، 1969، 75-1969 - نیروی هوائی و وزارت کشاورزی 1- تصادفی کردن آزمایشات افزایش بارش 2- شروع دوباره برنامه‌های راندمی 3- افزایش بارش عملیاتی-تحقیقاتی هوایی و زمینی -- یخ خشک و یدیدنقره
عربستان سعودی [۳۴] زمستانه : نوامبر تا می 2009-2007 و تابستانه: ژوئن تا سپتامبر 2008 و ژولای تا آگوست 2009 دولت عربستان مرکز ملی تحقیقات جوی (NCAR)، دانشگاه A&M تگزاس (TAMU)، دانشگاه Witwatersrand در آفریقای جنوبی (WITS)، دانشگاه ایالت آریزونا و انجمن تعدیل آب و هوا بررسی کلیماتولوژی ابر و بارندگی، مطالعات آئروسل‌های جوی و میکروفیزیک ابر، مطالعات مدلسازی عددی، آنالیز کمی بارش، مطالعات رادار پلاریمتریک و آموزش و انتقال تکنولوژی به کارشناسان عربستان سعودی تحقیقاتی-امکانسنجی هوایی زمستانه و تابستانه -
امارات متحده عربی [۳۵] زمستانه: 1 ژانویه 2001 تا 31 مارس 2001 و 2002 و تابستانه: 15 ژوئن تا 15 سپتامبر 2001 و 2002 مؤسسه مطالعات منابع آب امارات متحده عربی به نام DWRS مؤسسه مطالعات منابع آب امارات متحده عربی با کمک مؤسسه علمی از جمله دانشگاه Wiwotersrand در آفریقای جنوبی، مؤسسه Mines در داکوتای جنوبی و دانشگاه ایالت آریزونا -مرتب‌کردن داده‌های موجود و جمع‌آوری داده‌های معین در مورد ابرها و بارندگی -بررسی زمینه طبیعی و تغییرپذیری آئروسل‌ها در منطقه -ایجاد و توسعه مدلهای عددی برای شبیه‌سازی ابرهای امارات متحده عربی -شناخت هیدرولوژیکی امارات جهت پردازش اثرات بارندگی بر روی منابع آب زیرزمینی تحقیقاتی - امکانسنجی هوایی زمستانه و تابستانه مواد جاذب الرطوبه
سوریه [۳۶] 1991 تاکنون دولت سوریه-وزارت کشاورزی ابتدا مؤسسه روسی CAO، سپس مرکز باروری ابرهای روسیه وابسته به وزارت کشاورزی افزایش آب کشاورزی و شرب عملیاتی هوایی زمستانه یدید نقره
ایران [۳۷] [۳۸] 1999 تاکنون بطور ناپیوسته دولت ایران-وزارت نیرو ابتدا مؤسسه روسی CAO، سپس مرکز باروری ابرهای ایران وابسته به وزارت نیرو افزایش بارش عملیاتی هوایی زمستانه یدید نقره- نیتروژن مایع

باروری ابرها چگونه عمل می‌کند؟[ویرایش]

در باروری ابر سرد ورود ماده‌ای هسته ساز مانند یدیدنقره، که دارای ساختار کریستالی شبیه به یخ است بدون سرد کردن محیط باعث انجماد قطرکهای اَبَر سرد می‌شود (هسته‌سازی ناهمگن). اما یخ خشک یا نیتروژن مایع محیط اطراف خود را به حدی سرد می‌کنند که بلورهای یخ می‌توانند خود به خود از فاز بخار هسته‌سازی کنند. برخلاف باروری با یدیدنقره، این هسته سازی خود به خودی، نیازی به وجود هیچ قطرک یا ذره‌ای ندارد چرا که این روش فوق اشباع بسیار بالایی در نزدیکی ماده باروری ایجاد می‌کند. اساس باروری ابرها بخصوص در عرضهای میانی، بر اختلاف فشار بخار اشباع روی آب و یخ است. بنابراین هنگامی که ذرات یخ در ابرهای فوق سرد شکل می‌گیرند، بدلیل فشار بخار اشباع کمترشان نسبت به قطرکهای آب، در مجاورت این قطرات مایع رشد کنند. اگر ذرات به اندازه کافی رشد کنند بصورت برف (یا، اگر ذوب رخ دهد، باران) از ابرها سقوط می‌کنند در غیر این صورت بارشی رخ نمی‌دهد. این فرایند به عنوان "باروری استاتیکی" شناخته می‌شود. در استراتژی باروری "دینامیکی" فرض بر این است که گرمای نهان اضافی ناشی از تغییر فاز مایع به جامد در ابر، باعث افزایش شناوری، تقویت جریانات بالارونده، تضمین بیشتر همگرایی سطوح پایین و در نهایت رشد سریع ابرهای منتخب می‌شود. مواد شیمیایی باروری ابر ممکن است توسط هواپیما یا توسط دستگاه‌های پخش کننده واقع بر روی زمین (ژنراتورها) وارد ابر شوند. در روش باروری با هواپیما، یدیدنقره در هنگام پرواز هواپیما در داخل ابر سوزانده و پخش می‌شوند. در باروری با ژنراتورهای زمینی، ذرات ریز پس از خروج از ژنراتور توسط جریان هوا در مسیر باد و به سمت بالا قرار گرفته و وارد ابر می‌شوند.[۳۹]

مواد مورد استفاده[ویرایش]

مواد مورداستفاده در پروژه‌های باروری ابرها که «عامل‌های باروری ابرها»(Cloud Seeding Agents) نیز نامیده می‌شوند بسته به نوع ابر و فرایندهایی که در رشد قطرک‌های ابر شرکت می‌کنند به دو گروه «مواد یخ‌ساز»(Freezing Agents) و «مواد نم‌گیر»(Hygroscopic Agents) تقسیم می‌شوند. عامل‌های یخ‌ساز در ابرهایی که دارای ساختار مایع به‌صورت آب اَبَرسرد هستند موجب ایجاد بلورهای یخ می‌شوند. این عامل‌ها عبارتند از یدید نقره، یخ خشک، «پروپان مایع» ((Liquid Propane (LP)، «نیتروژن مایع» ((Liquid Nitrogen (LN)، «دی‌اکسیدکربن مایع» (Liquid CO2) و برخی مواد آلی. از بین این مواد، یدید نقره و یخ خشک (دی اکسید کربن جامد) متداول‌ترین عاملهای مورد استفاده در باروری ابرهای سرد هستند. عامل‌های نم‌گیر در ابرهای گرم به‌دلیل داشتن قابلیت جذب رطوبت، آب محتوی ابر را جذب کرده و رشد می‌کنند و موجب ریزش باران می‌گردند. نمک، اوره و نیترات آمونیوم از جمله این عامل‌ها هستند. .[۴۰]

فناوری تعدیل آب و هوا از نگاه سازمان و انجمن‌های معتبر جهانی[ویرایش]

با توجه به اهمیت و گستردگی برنامه‌های تعدیل آب و هوا در دنیا و استقبال بسیاری کشورها از این فناوری، طی ۵۰ سال گذشته عمدتاً چهار انجمن و سازمان معتبر اعم از سازمان هواشناسی جهانی (World Meteorological Organization (WMO))، جامعه مهندسین عمران آمریکا ((American Society of Civil Engineers (ASCE)، انجمن تعدیل آب و هوای آمریکا((Weather Modification Association (WMA) و انجمن هواشناسی آمریکا ((American Meteorological Society (AMS) بسیاری از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را هدایت و نظارت می‌کنند که هریک از این انجمنها جنبه‌های خاصی از فعالیتهای تعدیل آب و هوا را مورد توجه قرار داده‌اند. گزیده‌ای از نکات و مطالب مهم بیانیه‌های منتشر شده به شرح زیر است:

  1. بایستی به تعدیل آب و هوا به عنوان بخشی از استراتژی مدیریت یکپارچه منابع آب نگاه شود.[۴۱]
  2. امکان تغییرات گسترده ساختار ابرها از منطقه‌ای به منطقه دیگر وجود دارد. از اینرو نتایج باروری در یک منطقه جغرافیایی را نمی‌توان به منطقه دیگر تعمیم داد.[۴۱]
  3. پیامدهای ناخواسته باروری ابرها از جمله اثرات پایین دست باد و یا اثرات زیست محیطی و اکولوژیکی آن ثابت نشده‌اند، اما نمی‌توان رد کرد.[۴۱]
  4. قابلیت تأثیرگذاری بر ریزساختارهای ابر از طریق مشاهدات آزمایشگاهی، شبیه‌سازی مدلهای عددی و اندازه‌گیری‌های فیزیکی در برخی سیستم‌های طبیعی همچون مه، ابرهای لایه‌ای و ابرهای کومولوسی تأیید شده است اما، شواهد فیزیکی مستقیم در مورد اینکه بارندگی، تگرگ، رعد و برق یا باد می‌توانند توسط روشهای مصنوعی به طور قابل توجهی تعدیل شوند، محدود می‌باشد.[۴۱]
  5. پیچیدگی و تغییرپذیری ابرها، شناخت و آشکارسازی تأثیر تعدیل مصنوعی آب و هوا را با مشکلات بزرگی مواجه ساخته است. توسعه تجهیزات جدید از جمله هواپیمای مجهز به سیستم‌های اندازه‌گیری میکروفیزیکی و جریان هوا، رادارها با قابلیت داپلر و قطبش‌پذیری، ماهواره‌ها، تابش‌سنج‌های میکروویو، اندازه‌گیرهای نیمرخ باد، شبکه‌های خودکار باران‌سنجی، شبکه میان‌مقیاس ایستگاه‌ها، سیستم‌های پیشرفته رایانه‌ای با قابلیت پردازش مقادیر زیاد اطلاعات، مجموعه داده‌های جدید با قابلیت کاربرد در مدلهای عددی پیچیده ابر می‌تواند در آزمون فرضیه‌های متعدد تعدیل آب و هوا، مطالعه برروی مواد شیمیایی و تراشه‌ها در جهت شناسایی جریان هوا به درون و به خارج ابر و منبع یخ یا هسته‌سازی جاذب‌الرطوبه به عنوان عامل باروری و نیز به اقلیم‌شناسی بهتر ابرها و بارندگی قبل از آغاز پروژه‌های تعدیل آب و هوا کمک نماید.[۴۱]
  6. مطالعات منتشر شده حاکی از این است که تاکنون یدیدنقره هیچگونه تاثیر معنی داری بر سلامت و محیط زیست مردم نداشته است. با این وجود بایستی در تمام طرحهایی که از یدیدنقره و یا هر ماده دیگر استفاده می‌شود ارزیابی اولیه‌ای از اثرات بالقوه آن ماده روی محیط زیست یا سلامتی مردم ضمیمه گردد.[۴۱]
  7. تاکید می‌شود انرژی موجود در سیستمهای آب و هوایی به قدری زیاد است که خلق سیستمهای ابری بارانزا، تغییر الگوی باد به منظور آوردن بخارآب به یک منطقه و یا حذف کامل پدیده‌های جوی شدید غیرممکن است و لذا تکنولوژیهای تعدیل آب و هوایی که مدعی حصول این اثرات بزرگ مقیاس و چشمگیر می‌باشند (از جمله توپ تگرگ و روشهای یونیزاسیون) پایه علمی نداشته و بایستی با تردید با آنها برخورد نمود.[۴۱]

افزایش تقاضای آب در اثر افزایش جمعیت و موضوعات زیست محیطی، منابع جهانی آب را تحت فشار قرار داده است و لذا مدیریت و طراحی دقیق و مناسب آب جوی می‌تواند پتانسیلی برای افزایش قابل ملاحظه منابع آب طبیعی توام با کاهش هزینه‌های زاید در ایجاد امکانات جدید باشد.[۴۲]

باروری ابرها در ایران[ویرایش]

قبل از انقلاب اسلامی

پروژه‌های باروری ابرها در ایران ابتدا توسط وزارت نیرو از سال ۵۳ الی ۵۷ با همکاری یک شرکت کانادایی و با استفاده از یک فروند هواپیما و تعدادی ژنراتورهای زمینی تصعیدکننده یدیدنقره بر روی حوزه آبریز سد کرج و جاجرود انجام شد.

بعد از انقلاب اسلامی

باروری ابرها طی سالهای ۶۸ الی ۷۴ بصورت پراکنده و با استفاده از ژنراتورهای زمینی در ارتفاعات شیرکوه یزد به اجرا درآمد. سپس با ابلاغ وزیر وقت نیرو در بهمن ماه ۱۳۷۵، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها در یزد تاسیس و از سال ۱۳۷۶ رسماً آغاز به کار کرد. پس از تشکیل این مرکز، از سال ۷۷ با همکاری رصدخانه آب و هواشناسی روسیه انتقال تکنولوژی باروری ابرها به ایران در قالب یک طرح ۵ ساله شامل اجرای پروژه‌های باروری ابرها (یزد-۱، یزد-۲، یزد-۳ و یزد-۵)، تجهیز مرکز به امکانات و تجهیزات لازم (تجهیز دو فروند هواپیمای آنتونوف ۲۶ به تجهیزات شلیک پیروپاترون‌های یدید نقره و تزریق نیتروژن مایع و نصب و راه‌اندازی سه دستگاه رادار هواشناسی آکسوپری) و آموزش پرسنل ایرانی در قالب سه گروه عملیات پروازی، رادار و تجهیزات، مطالعات و ارزیابی صورت پذیرفت. پس از پایان ۵ دوره اجرای طرح باروری ابرها که با حضور متخصصین روسی به همراه انتقال تکنولوژی و آموزش کارشناسان صورت پذیرفت اولین پروژه اجرای مستقل توسط کارشناسان ایرانی در تابستان ۸۷ در استان گیلان به انجام گرفت. این مرکز از آن زمان تاکنون پروژه‌های متعدد اجرایی و مطالعاتی باروری ابرها در مناطق مختلف کشور به اجرا گذاشته است.[۴۳]

منابع[ویرایش]

  1. http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
  2. http://www.water.vic.gov.au/__data/assets/pdf_file/0011/55919/BR9_An-overview-of-cloud-seeding.pdf
  3. http:// www.naiwmc.org
  4. http://www.rbs2.com/weather.pdf
  5. http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
  6. http://books.google.com/books/about/Weather_modification_by_cloud_seeding.html?id=h_Mwgj_olHQC
  7. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
  8. http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
  9. http://books.google.com/books/about/Weather_modification_by_cloud_seeding.html?id=h_Mwgj_olHQC
  10. http:// www.cao-rhms.ru
  11. http://www.weathermodification.com/projects.php?id=44
  12. https://ams.confex.com/ams/pdfpapers/86501.pdf
  13. https://ams.confex.com/ams/Annual2005/techprogram/paper_85788.htm
  14. http://www.energy.ca.gov/2007publications/CEC-500-2007-008/CEC-500-2007-008.PDF
  15. www.nawmc.org/4dcgi/.../Calif_WMA-final.pdf
  16. http://www.waterplan.water.ca.gov/docs/cwpu2005/vol2/v2ch14.pdf
  17. www.nawcinc.com/Santa_Barbara.doc
  18. http://atmoswiki.aero.und.edu/atmos/citation/field/spring_2009
  19. http://www.weathermodification.com
  20. http://www.nawcinc.com/WMA%20Utah%20Paper%202008.pdf
  21. http://water.utah.gov/cloudseeding/PDF/utahexperience4.pdf
  22. http://www.water.utah.gov/cloudseeding
  23. http://www.idwr.idaho.gov/waterboard/WaterPlanning/CAMP/ESPA/PDFs/LPD/2008/3-27-08IDPCloudSeetingCAMPPresentation.pdf
  24. www.nawcinc.com/Boise_feasibility.pdf
  25. http://www.water.vic.gov.au/__data/assets/pdf_file/0011/55919/BR9_An-overview-of-cloud-seeding.pdf
  26. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Khantiyanan.pdf
  27. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Khantiyanan.pdf
  28. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Abstracts/S3_Oh.pdf
  29. http://jcsepa.mri-jma.go.jp/outreach/20070131/Presentations/P3_Oh.pdf
  30. http://www.weathermodification.com
  31. https://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/OBS.Seto_Indonesia_paper2_corrected.pdf
  32. http://www.irc.nl/
  33. http://aerosol.atmos.und.edu/WeatherMod2008_Delene_080423c.pdf
  34. http://www.ral.ucar.edu/projects/saudi/
  35. http://new.ncms.ae/cld/breed_wmo_wxmod_03.pdf
  36. http://www.unep.or.jp/ietc/publications/techpublications/techpub-8f/b/cloud.asp
  37. https://ams.confex.com/ams/17WModWMA/techprogram/paper_139149.htm
  38. http://www.wmir.ir
  39. http://tshivajirao.blogspot.com/.../cloud-seeding-for-inda.html
  40. http://books.google.com/books/about/Guidelines_for_Cloud_Seeding_to_Augment.html?id=8q0tb13D0FMC
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ ۴۱٫۲ ۴۱٫۳ ۴۱٫۴ ۴۱٫۵ ۴۱٫۶ http://www.wmo.int/pages/prog/arep/wwrp/new/documents/WMR_documents.final_27_April_1.FINAL.pdf
  42. American Society of Civil Engineers. Guidelines for Cloud Seeding to Augment Precipitation, Second Edition. American Society of Civil Engineers, 2006. ISBN 978-0-7844-0819-3
  43. سیدحسنی، منصوره: باروری ابرها از باور تا واقعیت، تهران، مرکز ملی تحقیقات و مطالعات باروری ابرها، 1391، شابک 2-14-6171-600-978، (از صفحه 190 تا 217)