ایوان سوم روسیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ایوان سوم (کبیر)
شاهزاده بزرگ مسکو
دوران ۵ آوریل ۱۴۶۲ - ۲۷ اکتبر ۱۵۰۵
۱۴ آوریل ۱۵۰۲
پس از واسیلی دوم
پیش از واسیلی سوم
ملکه Maria of Tver
Sophia Paleologue
نام کامل
ایوان واسیلیویچ
دودمان روریک
پدر واسیلی دوم
مادر Maria of Borovsk
زادهٔ ۲۲ ژانویهٔ ۱۴۴۰(۱۴۴۰-01-۲۲)
مسکو، روسیه
درگذشته ۲۷ اکتبر ۱۵۰۵ (۶۵ سال)
مسکو، روسیه
مدفن کلیسای جامع آرخانگل مسکو
مذهب ارتدوکس شرقی

ایوان سوم (به روسی: Иван III Васильевич) (به انگلیسی: Ivan III of Russia) (زاده ۲۲ ژانویه ۱۴۴۰ - درگذشته ۲۷ اکتبر ۱۵۰۵) ملقب به کبیر که وی کشور ملی روسیه را پایه گذاری نمود. وی در سال‌های ۱۴۶۲- ۱۵۰۵ حکم‌رانی کرده‌است. هنگامی که او به سلطنت رسید، کشورش از ایالت آمریکایی ویرجینیای غربی امروز کوچک تر بود. ایوان با رقیب قدرتمند خود دوک بزرگ لیتوانی رقابت کرد، تا کنترل برخی از نواحی نیمه مستقل قلمرو علیا و حوزه‌های ابگیر رود دنیپر و رود اوکا را به دست آورد. از طریق نقض پیمانهای برخی از سلاطین، کشمکشهای مرزی، و جنگ طولانی با جمهوری نوگورود، ایوان توانست نوگورود و تیور را به همدیگر الحاق نماید. در نتیجه در دوران حکومت وی، وسعت مسکو سه برابر شد. طی درگیری وی با پسکف، راهبی به نام Filofei به ایوان سوم نامه‌ای نوشت، و در آن پیشبینی نمود که قلمرو بعدی وی Third Rome خواهد بود.

ایوان به عنوان (حاکم) معاصر با تئودور و دیگر سلاطین جدید دیگر در غرب اروپا، اقتدار خود را نسبت به تمامی سلاطین و بزرگان روسیه اعلام نمود، و با خودداری از پرداخت باج به تاتارها، او با دست زدن به حملات مکرر راه را برای شکست کامل ارتش طلایی رو به زوال (مغور) هموار ساخت، که هم اینک به خانها و ارتشهای متعددی تقسیم شده بودند. ایوان و جانشینان وی در پی حفاظت از مرزهای جنوبی تحت سیطره خود دربرابر حملات تاتارهای کریمه و لشکرهای دیگر بودند. جهت دستیابی به این هدف، آنها احداث ساختاری از یک سد بزرگ کمربندی را برعهده گرفتند و آن را به اربابان و بزرگان اعطا نمودند که خود را متعهد به خدمت به نظام (لشکر دولتی) می‌دانستند. این سیستم اربابی مبنایی برای تشکیل ارتش سواره نظام گردید.

به این طریق، انسجام داخلی با گسترش خارجی سرزمین (روسیه) همراه شد. تا قرن شانزدهم، حکام روسی کل سرزمین روسیه را یک درارایی اشتراکی برای خود محسوب می‌نمودند. شماری از سلاطین نیمه مستقل هنوز نسبت به برخی از سرزمینهای خاص داعیه (مالکیت) داشتند، اما ایوان سوم این حکام فرعی را وادار نمود تا حکومت سلطان بزرگ روسیه را به رسمیت شناسند و فرزندان او را به عنوان حاکمان بی چون و چرا برای کنترل امور نظامی، قانونی و خارجی بدانند. تدریجاً، سلطان شهر مسکو به یک حاکم قدرتمند و خودکامه به نام تزار تبدیل شد. اولین حاکم مسکو تحت عنوان تزار، ایوان چهارم بود.


منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ایوان سوم روسیه موجود است.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Ivan III of Russia»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ may ۲۰۱۲).