اینشوشی‌ناک

اینشوشیناک در دوران ایلام میانه خدای نگهدارنده شهر شوش بوده‌است. زیگورات چغازنبیل در خوزستان به او پیشکش شده بود.

در نوشته‌های به جا مانده از قرن ۱۲ قبل از میلاد از اینشوشیناک به عنوان خدای بزرگ، خدای حامی پایتخت و حامی بزرگ یاد می‌شود. اینشوشیناک عمیقترین نفوذ را بر روحیات عیلامیان داشته‌است. اونتاش ناپیریشا:

شود آیا که اینشوشیناک را خوش آید که به ما نزدیک شود، مراحمش را به ما دهد و کلامش را جاری سازد.

آنگونه که از شواهد بر می‌آید عیلامیان در محاکمات مراسم قسامه داشته‌اند و به اینشوشیناک و الهه ایشنی کاراب قسم می‌خورده‌اند. اینشوشیناک خدای جهان مردگان بوده‌است. فردی که می‌مرده ایشنی کاراب و لاگمال به سوی روح او آمده و او را می‌پذیرفته‌اند و اینشوشیناک قضاوت در مورد مردگان را انجام می‌داده‌است. در متون دادگاهی که از عیلام به جا مانده شهود تقریباً همیشه به وسیله دو خدا معرفی می‌شوند: ناهونته که خدای خورشید بوده و اینشوشیناک. از این دو به عنوان خدایان نور و تاریکی یا به عبارتی زمین و قلمرو مردگان یاد می‌شود. ناهونته در لغت به معنای خالق روز است که خدای مخصوص اجرای احکام نیز بوده‌است. تا وقتی که افراد حتی شاهان در نور و زمین هستند وفادار به خدای خورشید هستند و به محض اینکه می‌میرند و به قلمرو سایه‌ها می‌روند بنده و رعایای اینشوشیناک می‌شوند که قاضی مردگان بوده‌است.