اک‌اک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اک‌اک
AcacH.png
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس ۱۲۳-۵۴-۶
خصوصیات
فرمول مولکولی C5H8O2
جرم مولی 100.13 g/mol
شکل ظاهری مایع تقریباً بی‌رنگ، کدر و بسیار بد بو
چگالی 0.98 g/mL
دمای ذوب −23 °C
دمای جوش
‎140 °C
انحلال‌پذیری in water 16 g/100 mL
خطرات
طبقه‌بندی ئی‌یو زیان آور
کدهای ایمنی آتش گیر R۱۰، در صورت خوردن زیان آور R۲۲
شماره‌های نگهداری دور از دسترس کودکان، عدم تنفس بخار مایع، جلوگیری از تماس با چشم و پوست، عدم استعمال دخانیات در هنگام استفاده
لوزی آتش
Special hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال 34 °C
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references

اک اک نام اختصاری ماده‌ی استیل استون است. این ترکیب آلی با فرمول بسته C۵H۸O۲از خانوادهً دی کتون‌ها است.

تهیه[ویرایش]

اک اک در صنعت از نوآرایی گرمایی ایزوپروپنیل استات تولید می‌شود:

CH۲(CH۳)COC(O)Me → MeC(O)CH۲C(O)Me

این ماده در آزمایشگاه از طریق واکنش استون با استیک انیدرید تحت کاتالیزور BF۳ تهیه می‌گردد:

(CH۳CO)۲O + CH۳C(O)CH۳ → CH۳C(O)CH۲C(O)CH۳

روش دیگر سنتز اک اک در آزمایشگاه، میعان کاتالیتیک بازی استون با اتیل استات است:

NaOEt + EtO۲CCH۳ + CH۳C(O)CH۳ → NaCH۳C(O)CHC(O)CH۳ + ۲ EtOH NaCH۳C(O)CHC(O)CH۳ + HCl → CH۳C(O)CH۲C(O)CH۳ + NaCl

کمپلکس‌های فلزی[ویرایش]

اک اک در شیمی کوردیناسیون به عنوان لیگاند دودندانه یا کی لیت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ترکیبات زیر از مهمترین کمپلکس‌های فلزی اک اک هستند.

  • Chromium(III) acetylacetonate
  • Copper(II) acetylacetonate
  • Copper(I) acetylacetonate
  • Manganese(III) acetylacetonate
  • Nickel(II) acetylacetonate
  • Vanadyl acetylacetonate
  • Zinc acetylacetonate
  • Iridium acetylacetonates
  • Aluminium(III) acetylacetonate

منابع[ویرایش]

  • Cotton، F. Albert; Wilkinson، Geoffrey; Murillo، Carlos A. ; Bochmann، Manfred (۱۹۹۹)، Advanced Inorganic Chemistry (۶th ed.)، New York: Wiley-Interscience، ISBN ۰-۴۷۱-۱۹۹۵۷-۵
  • انگلیسی