اک‌اک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اک‌اک
نام‌های دیگر استیل استون
شناساگرها
CAS ۱۲۳-۵۴-۶
خصوصیات
فرمول شیمیایی
C5H8O2
جرم مولی
‎ ۱۰۰٫۱۳ g/mol
شکل ظاهری مایع تقریباً بی‌رنگ، کدر و بسیار بد بو
چگالی ۰٫۹۸ g/mL
دمای ذوب
‎−۲۳ °C
دمای جوش
‎۱۴۰ °C
محلول در آب 16 g/۱۰۰ mL
خطرات
طبقه‌بندی EU زیان آور
شماره ایمنی آتش گیر R۱۰، در صورت خوردن زیان آور R۲۲
شماره نگهداری دور از دسترس کودکان، عدم تنفس بخار مایع، جلوگیری از تماس با چشم و پوست، عدم استعمال دخانیات در هنگام استفاده
لوزی آتش
NFPA 704.svg
 
 
 
دمای اشتعال ۳۴ °C
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

اک اک نام اختصاری ماده‌ی استیل استون است. این ترکیب آلی با فرمول بسته C۵H۸O۲از خانوادهً دی کتون‌ها است.

تهیه[ویرایش]

اک اک در صنعت از نوآرایی گرمایی ایزوپروپنیل استات تولید می‌شود:

CH۲(CH۳)COC(O)Me → MeC(O)CH۲C(O)Me

این ماده در آزمایشگاه از طریق واکنش استون با استیک انیدرید تحت کاتالیزور BF۳ تهیه می‌گردد:

(CH۳CO)۲O + CH۳C(O)CH۳ → CH۳C(O)CH۲C(O)CH۳

روش دیگر سنتز اک اک در آزمایشگاه، میعان کاتالیتیک بازی استون با اتیل استات است:

NaOEt + EtO۲CCH۳ + CH۳C(O)CH۳ → NaCH۳C(O)CHC(O)CH۳ + ۲ EtOH NaCH۳C(O)CHC(O)CH۳ + HCl → CH۳C(O)CH۲C(O)CH۳ + NaCl

کمپلکس‌های فلزی[ویرایش]

اک اک در شیمی کوردیناسیون به عنوان لیگاند دودندانه یا کی لیت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ترکیبات زیر از مهمترین کمپلکس‌های فلزی اک اک هستند.

  • Chromium(III) acetylacetonate
  • Copper(II) acetylacetonate
  • Copper(I) acetylacetonate
  • Manganese(III) acetylacetonate
  • Nickel(II) acetylacetonate
  • Vanadyl acetylacetonate
  • Zinc acetylacetonate
  • Iridium acetylacetonates
  • Aluminium(III) acetylacetonate

منابع[ویرایش]

  • Cotton، F. Albert; Wilkinson، Geoffrey; Murillo، Carlos A. ; Bochmann، Manfred (۱۹۹۹)، Advanced Inorganic Chemistry (۶th ed.)، New York: Wiley-Interscience، ISBN ۰-۴۷۱-۱۹۹۵۷-۵
  • انگلیسی