عملگر هیدرولیک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اکچویتور)
پرش به: ناوبری، جستجو

وظیفه عملگر هیدرولیک یا اکچویتور (به انگلیسی: Actuator) در شیرهای کنترل، تامین نیروی لازم جهت باز و بسته کردن شیر و قراردادن آن در موقعیت مطلوب و متناسب با سیگنال ارسالی از طرف کنترلر می‌باشد. اکچوایتورها در انواع مختلف نئوماتیکی، الکتریکی و یا خود عملگر (Self Acting) موجود بوده وبا توجه به وضعیت سیستم انتخاب و استفاده می‌گردند.

اکچوایتورهای نئوماتیکی[ویرایش]

در این نوع از اکچوایتورها، نیروی لازم جهت حرکت شیر از طریق هوای فشرده تامین می‌شود که به بالا و یا پائین دیافراگم قابل انعطاف موجود در محفظه اکچوایتور اعمال می‌گردد. در شکل ۱ اکچوایتور نئوماتیکی مدل PN۱۰۰۰ بهمراه شیر کنترل سری C کارخانه Spirax Sarco نشان داده شده است. فشار هوای اعمالی به دیافراگم , باعث اعمال نیرو به ساقه شیر می‌شود که میزان آن بستگی به سطح دیافراگم دارد. نیروی مخالف فنر جهت بازگرداندن شیر به وضعیت اولیه در صورت کم شدن سیگنال فشار هوا و یا بستن کامل شیر در صورت قطع فشار هوا می‌باشد. میزان فشار هوا از طرف پوزیشنر و کنترلر تنظیم می گرد د . قسمت Plug شیراز یک طرف به ساقه (Stem) و از طرف دیگر به دیافراگم متصل است و در نتیجه حرکت دیافراگم باعث حرکت شیر خواهد شد.

بمنظور غلبه بر نیروی مقاوم در شیرهای بزرگتر و یا اختلاف فشارهای بیشتر، اکچوایتورهای مقاومتری مورد نیاز است که این امر مستلزم استفاده از دیافراگمهای با سطح بیشتر و فنرهای مستحکمتر می‌باشد.. به همین علت اکچوایتورهای متنوعی باسایزهای مختلف برای یک شیر خاص طراحی و تولید می‌گردد. نحوه آرایش دیافراگم و فنر نسبت به یکدیگر تعیین کننده نحوه عملکرد اکچوایتور Direct acfing و یا Reverse acting می‌باشد که می‌تواند شیررا برای حالت عادی Normally open یا Normally close مورد استفاده قرار دهد. واضح است ک قطع سیگنال هوا (از طرف کنترلر و پوزیشنر)، منجر به کاملاً باز و یا بسته شدن شیر با توجه به اکچوایتورانتخابی خواهد شد. میزان سیگنال هوایی که غالباجهت کنترل اکچوایتورها استفاده می‌شود، ۰٫۲ –۱ bar می‌باشد. هنگام کالیبره کردن مجموعه شیر و اکچوایتور در زمان شروع کار سیستم,، عمل تنظیم طوری صورت می‌گیرد که در صورت ارسال سیگنال ۰٫۲ bar به اکچوایتور، شیر در وضعیت طبیعی خود و دقیقاً در آستانه حرکت قرارمی گیرد. درصورت افزایش این سیگنال، شیرحرکت کرده تا درسیگنال ۱barبه ماکزیمم وضعیت کاری خود برسد اختلاف فشار ناشی از گذر جریان از شیر نیز باعث اعمال نیرو به ساقه شیر می‌گردد که با توجه به نوع چیدمان فنر و دیافراگم در اکچوایتور، ممکن است با نیروی هوا جمع شده و یا در برابر آن قرار گیرد. بنابراین به طور مثال اگر سیگنال ارسالی برابر ۰٫۶bar باشد، انتظار اولیه این است که شیر درحالت %۵۰ قرار گیرد، در صورتی که عملاً این میزان کمتر و یا بیشتر خواهد بود. به همین جهت کالیبره کردن شیر در هنگام راه اندازی ضروری می‌باشد. البته با تنظیماتی که روی کنترلر انجام می‌شود، می‌توان حداقل و حداکثر بازوبسته شدن شیر و یا سرعت حرکت و محل قرارگیری شیر نسبت به سیگنال ارسالی و ... را تعیین نمود.