طبیعتگردی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
طبیعتگردی، اکوتوریسم یا بومگردی، گونهای از گردشگری است که در آن گردشگران برای دیدار از مناطق طبیعی نامسکونی و دستنخورده جهان سفر میکنند و به تماشای گیاهان و پرندگان و ماهیها و دیگر جانوران میپردازند.
به اینگونه از گردشگران که به دیدار از زیستبوم و طبیعت میپردازند، نام طبیعتگرد، اکوتوریست یا بومْگرد داده شده است. بسیاری از کشورها بخش هنگفتی از درآمد خود را از بومگردان خارجی تأمین میکنند. گروههای بزرگ دیگری نیز هستند که سرگرمیشان سفر به جاهای دور و جستوجو و به کمین نشستن برای دیدن گونهای پرندهٔ کمیاب و گرفتن عکس از آن است. به آنها پرنده نگر میگویند. وبسیاری دیگر به اعماق دریاها رفته و به غواصی میپردازند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تعاریف طبیعتگردی
اصلیترین فعالیت توریسم بر پایه طبیعت میباشد که بنا به تعریف سفری است مسئولانه به مناطقی طبیعی که حافظ محیط زیست بوده و باعث بهبود کیفیت زندگی مردم محلی گردد. طبیعتگردی حداقل آسیب را به طبیعت و فرهنگ منطقه وارد میکند.
به تعریفی دیگر، طبیعتگردی نوعی از گردشگری است که ریشههای آن به طبیعت و محیطهای باز گسترش یافته است. نخستین مسافرانی که حدود نیم قرن پیش سرنگیتی در آفریقا را بازدید کردند، و یا ماجراجویانی که در هیمالیا کوهپیمایی کردند را میتوان نخستین اکوتوریست ها برشمرد.[۱]
انجمن بینالمللی طبیعتگردی (TIES) نیز در تعریف طبیعتگردی میگوید: "طبیعتگردی سفری مسئولانه به مناطق طبیعی است که در آن محیط زیست حفظ و بر رفاه مردم محلی تأکید میشود." [۲]
[ویرایش] تاریخچه طبیعتگردی
پیرامون واژه طبیعتگردی و سابقه کاربرد آن اظهار نظرهای متفاوتی صورت گرفته است. برخی صاحبنظران سابقه کاربرد چنین واژه ای را در اواخر دهه 1980 ذکر کرده اند. اما در تمام متون مرتبط Ceballos-Lascurain به عنوان نخستین کسی آمده است که این واژه را بکار برد است. برابر تعریف او، طبیعتگردی: طبیعتگردی مسافرتی است که به منظور مطالعه، تحسین، ستایش و کسب لذت از سیمای طبیعی و مشاهده گیاهان و جانوران و آشنایی به ویژگی های فرهنگی جوامع محلی در گذشته و حال صورت میگیرد.[۳]
برخی سابقه طبیعتگردی را به زمانی دورتر و به Hetzer نسبت میدهند. و معتقدند که او این واژه را در دهه 1960 برای تشریح روابط متقابل گردشگری، محیط زیست و ویژگیهای فرهنگی، استفاده کرده است. به اعتقاد Hetzer، مفهوم طبیعتگردی در واکنش به رویههای نامناسب و منفی توسعه و نادیده گرفتن ملاحظات زیست محیطی، شکل گرفته است. و سابقه آن به اواخر دهه 60، یعنی زمانی که کارشناسان نسبت به برداشت بی رویه از منابع نگران بودند، باز میگردد.
[ویرایش] گونههای مختلف طبیعتگردی
گونههای مختلف طبیعتگردی عبارتند از گردش آبی و ساحلی، کوهنوردی، غارنوردی، بیابانگردی، دامنهنوردی، مردمشناسی، طبیعت درمانی، صید و شکار
[ویرایش] رشد صنعت طبیعتگردی
امروزه طبیعتگردی در میان گونههای مختلف گردشگری از جایگاه ویژه و رشد قابل توجهی برخوردار است و در بیست ساله اخیر شاهد گسترش سریع فعالیتهای طبیعتگردی در سراسر جهان بوده ایم و انتظار میرود بر شدت این گسترش نیز افزوده شود.[۴] به طوری که پیشبینی میشود تا سال ۲۰۱۰ طبیعتگردی با رشد سالیانه ۳۰ تا ۴۰ درصد بالاترین رشد در بخش های مختلف گردشگری خواهد داشت و در پایان سال ۲۰۱۰، ۵۰ درصد گردشگران متعلق به بخش طبیعتگردی خواهد بود.[۵]
به لحاظ تأثیر بالقوه زیادی که طبیعتگردی در زمینهی محافظت از محیط طبیعی و در اقتصاد بسیاری از کشورها دارد، سازمان ملل متحد تصمیم گرفت که سال 2002 میلادی را به عنوان سال بین المللی طبیعتگردی اعلام کند. و کمیسیون توسعه پایدار این سازمان ( UNEP) و سازمان جهانی گردشگری را موظف به انجام فعالیتهایی در این سال ساخت. هدف از این کار، مروز مجدد تجربیات گذشته در زمینهی طبیعتگردی، تشخیص و ترویج انواع طبیعتگردی که در آنها از اکوسیستمهای در معرض خطر حفاظت میشود، تقسیم فوائد حاصل از فعالیتها با جوامع محلی و احترام به فرهنگهای بومی است.[۶]
طبق برآورد سازمان جهانی کشاورزی نیز، رشد طبیعتگردی در دهه حاضر 30٪-10٪ خواهد بود. در وضع موجود شمار طبیعتگردان 7٪ کل مسافران جهان است که پیشبینی میشود در دهه آینده به 20٪ برسد. بنابراین طبیعتگردی از آیندهای پررونق و درخشان برخوردار است که موجب مزایایی فراوانی برای جهانیان خواهد شد.
[ویرایش] پانویس
- ↑ 23. Lindberg G. and Huber, R.M., Jr (1993) Economic issues in ecotourism management. In: Lindberg, G. and Hawkins, D.E. (Eds) Ecotourism. A Guide forPlanners and Managers. The Ecotourism Society, North Bennington,
- ↑ The International Ecotourism Society. (1991). TIES Global Ecotourism Fact Sheet -www.ecotourism.org
- ↑ Ceballos-Lascuráin, Héctor. 1993a. The IUCN Ecotourism Consultancy Programme
- ↑ 24.Randall, A. (1987). Resource economics, Second Edition. New York, USA: John Wiley and Sons.
- ↑ 25. The International Ecotourism Society. (1991). – TIES Global Ecotourism Fact Sheet -www.ecotourism.org
- ↑ 22. Epler Wood, M. 2002. Ecotourism: Principles, Practices & Policies for Sustainability. UNEP (United Nations Environment Programme), Division of technology, industry and economics, Paris.
