اپیتوپ

یک اپی توپ (به انگلیسی: epitope)‏، قسمتی از یک آنتی ژن است که توسط سیستم دفاعی تشخیص داده می‌شود.

انواع اپی توپ‌ها

لمفوسیت‪ B ‬‬

‫اپی توپ‌هایی که توسط لمفوسیت ‪ B‬شناسایی می‌گردند وآنتی بادی علیه آنهاتولید می‌شود، می‌تواند شاخص‌های خطی (‪ (Linear‬در ساختار‬ ‫اول و یا شاخص‌های شکلی (‪ (Conformational‬در ساختار دوم، سوم و چهارم مولکول باشند. معمولا اپی توپ‌ها کوچک هستند و‬ ‫۸-۴ رزیدوآمینواسیدی ویا قندی را شامل می‌شوند و ناحیه اتصالی آنتی بادی اپی توپ ۸-۴ رزیدویی را در خود جای می‌دهد. اگرچه‬ ‫از نظرتئوری هر ۸-۴ رزیدو یک اپی توپ مجزا را می‌توانند ایجاد کند ولی عملا تعداد اپی توپ‌ها در یک آنتی ژن بسیار‬ ‫کمتر ازآن است که به لحاظ تئوری انتظار می‌رود و معمولا به بخشهایی محدود می‌شود که در دسترس آنتی بادی قرار می‌گیرند‬

‫ لمفوسیت ‪ T‬

‫اپی توپ‌هایی که توسط لمفوسیت ‪ T‬شناسایی می‌شوند، توالی اولیه آمینواسیدی در ساختار یک پروتئین هستند. لمفوسیت‪ T‬قادر به‬ ‫شناسایی پلی ساکاریدی یا نوکلئیک اسید نیست، حال می‌توان دریافت که چرا پلی ساکاریدها آنتی ژنهای غیر وابسته به تیموس و پروتئین ها‬ ‫آنتی ژنهای وابسته به تیموس هستند. ‬ ‫برای شناسایی اپی توپ‌ها نیازی نیست که شاخص در نواحی بیرونی آنتی ژن قرار گرفته باشد زیرا لمفوسیت ‪ T‬اپی توپ ها‬ ‫را پس از تجزیه در سلولهای عرضه کننده آنتی ژن و تبدیل به قطعات پپتیدی کوچک شناسایی می‌کند. پپتید آزاد توسط لمفوسیت ‪ T‬شتاسایی‬ ‫نمی‌شود بلکه ترکیب پپتید و ملکول ‪ (Major Histocompatibility Complex)MHC‬توسط لمفوسیت ‪ T‬شناسایی می‌شود. بعضی از‬ ‫لمفوسیتهای‪، T‬لیپیدها را که همراه با مولکولهای شبه ‪ (MHC-Like) MHC‬به نام 1‪ CD‬هستند، شناسایی می‌کنند.

‫معمولا اپی توپ‌ها کوچک بوده ومحدود به۵۱-۸ آمینواسید هستند. اگرچه از نظر تئوری هر ۵۱-۸ آمینواسید می‌توانند یک اپی توپ مجزا باشند ولی در عمل بسیار کمتر هستند ومحدود به بخشهایی می‌شوند که می‌توانند به مولکول ‪ MHC‬متصل شوند. و همین‬ ‫عامل سبب می‌شود پاسخ افراد مختلف به محتوی اپی توپیک یک آنتی ژن متفاوت باشد زیرا افراد ازنظر‪ MHC‬هتروژن هستند. ‬

پیوند به بیرون

• آنتی ژنها