اوین

زندان اوین

اِوین دَرَکِه یا اذون نام محله‌ای در شمال غربی شهر تهران است. این محله جزئی از منطقه ۱ شهرداری تهران است.

اوین

اوین در شمال تهران و در دامنه کوههای البرز واز شمال به جاده درکه در محدوده دانشگاه و از جنوب به بزرگراه چمران و مجموعه مسکونی آتی ساز، از شرق به پارکینگ طبقاتی نمایشگاه بین‌المللی واز غرب به رودخانه اوین درکه محدود می‌باشد .

میدان اوین ( دانشجو ) در ارتفاع ۱۶۴۰ متری از سطح دریا قرار دارد .

مراحل گسترش و ایجاد محلات مختلف در اوین

موقعیت طبیعی و وجود نهرهای پر آب و تغییر مسیر آنها سبب گسترش روستای اوین و تشکیل محلات مختلف آن گردیده است. این محله دارای باغات و زمینهای کشاورزی زیادی بوده که مناسفانه در سالهای اخیر با ساخت وسازهای بی رویه این بافتهای سبز از بین رفته است . این محله که از محلات قدیمی شمیران میباشد از چند طایفه تشکیل شده است از معروفتریین ای طوایف میتوان از اعرابی، مسعودیان، ابطحی، میرشریفی و ... نام برد . از زیباترین مراسم به جامانده در این محله قدیمی مراسم تاسوا و عاشورا میباشد که بین محله یا ده اوین و درکه در این روزها برگزار میشود .

اولین مرحله

نطفه اولیه تشکیل روستای اوین و گسترش ابتدایی آن شکل خطی و در کنار رود خانه و نهر منشعب از آن صورت گرفته است . قدمت این روستا به احتمال زیاد به هزار سال پیش می‌رسد و هسته آن هم محله تپه سرباز و دامنه شمالی آن بوده است . این تپه در اوایل دوران حکومت قاجار به مرکز اردوگاه نظامی و آموزش فنون رزمی تبدیل می‌گردد که وجه تسمیه آن هم به همین دلیل است . بافت مسکونی در این قسمت تا اندازه‌ای دارای تراکم بیشتری نسبت به سایر محلات است و به علت عدم وجود نهر و آب جاری در آن باغ و فضای سبز موجود نیست.

دومین مرحله

دومین مرحله گسترش محله پاچنار بوده که آب جاری رودخانه درکه (آب هفت حوض) از طریق نهر پاچنار براحتی به آن سوار می‌شود . در این بافت به عناصر کالبدی که قدمت زیادی دارند برخورد می کنیم از قبیل مسجد وحسینیه و بقعه امامزاده مطیب، آسیاب، گورستان قدیمی روستا نیز در این محله قرار داشته . سابقه این محله را با کمی تفاوت پی لو می نامند. محله پاچنار در مرکز اوین قرار دارد و نام آن نشئت گرفته از درخت چنار تنومندی است که در میدان پاچنار و نزدیک قهوه خانه قرارداشته است. این چنار در سال ۱۳۰۷ قطع گردیده است.

سومین مرحله

مرحله درب حمام می‌باشد که قبلا به آن محله حصار گفته می‌شد و در جهت نزدیکی به دسترسی‌های اصلی و در امتداد نهر آب می‌باشد . این محله در ضلع شرقی پاچنار قرار دارد و فضای سبز آن نسبت به نقاط مسکونی از تمام محلات دیگر بیشتر است بطوریکه بزرگترین باغات اوین فعلاً در این قسمت واقع شده است .

چهارمین مرحله

محله درب مدرسه که در غرب پاچنار قرار دارد و راه قدیمی اوین به درکه نیز از داخل آن میگذرد . نام این محله منسوب به مدرسه حسن ضیا ئیان است که در مرکز آن قرار دارد .

پنجمین مرحله

محله هشترودی می‌باشد که در شرق محله درب حمام و در شمال بزرگراه چمران قرار گرفته این محله در نتیجه تقسیم و تبدیل باغات به واحدهای مسکونی بوجود آمده است .

ششمین مرحله

در پست‌ترین زمینها و با تبدیل باغات به واحدهای مسکونی در ناحیهٔ محله باغچاله اتفاق می افتد . خانه و باغات در ای محدوده از انشعاب نهر بالایی اوین و قنات نائب مشروب می‌شوند .

جستارهای وابسته

• زندان اوین

منابع

• محمودیان، علی اکبر. "نگاهی به تهران از آغاز تا کنون". تهران:موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. ISBN 964-342-188-0.

محلات و کوی و شهرک‌های تهران