اورک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

طایفه اورک یکی از طوایف ایل بختیاری و از شاخه هفت لنگ، باب دینارونی می‌باشد، که محل سکونتشان در بازفت، دیناران، میانکوه، دهدز، شلیل، گندمكار، سرخون، اردل و ايذه است. اکثر آنان در خوزستان و تعدادی نیز در چهارمحال و بختیاری و اصفهان زندگی می‌کنند.[۱][۲][۳]

تقسیمات[ویرایش]

طایفه اورک به ۲۴ تیره تقسیم می‌گردد. تیره‌های اورک عبارتند از: ۱.چهار بنیچه ۲.موزرمی ۳.ورناصری ۴.ممسنی ۵.کی شیخ عالی ۶.عرب ۷.گوزلکی ۸.اولاد حاج علی ۹.زندی ۱۰.غلام ۱۱.گل بامکی ۱۲.اورک شالو ۱۳.آل داوودی ۱۴.شهپیری ۱۵.قلعه سردی ۱۶.غریبی ۱۷.خدابخشی ۱۸.سادات موسوی ۱۹.سادات حسینی ۲۰.لندی ۲۱.خواجه ۲۲.شیران ۲۳.هلیساد (هلوسعد) ۲۴.جلالی ۲۵.باطولی

تقریباً بیشتر این تیره‌ها پیوند خونی با هم ندارند و صرفاً اقتضای جغرافیایی باعث پیوند طایفه‌ای شده است. طایفه اورک در نزد مردم بختیاری به اورک ۲۴ تیره مشهور است.

تیره‌ای به نام اورک، در طایفه بهداروند وجود دارد، که قبلاً خانواده‌هایی از طایفه اورک بوده‌اند! اما بدلیلی کوچ کرده‌اند و در کنار طایفه بهداروند زندگی کرده‌اند و اکنون جزو یکی از تیره‌های بهداروند محسوب می‌شوند.

همینطور، چند خانوار دیگر از طایفه اورک نیز، به کنار طایفه محمود صالح، چهارلنگ رفته و اکنون جزو آن طایفه محسوب می‌شوند. اما اصلیتشان از طایفه اورک ۲۴ تیره بوده است.

به همین صورت، بعضی از خانواده‌ها و تیره‌های این طایفه نیز، از طوایف دیگر بختیاری بوده‌اند که به دلایل مختلف مانند نزاع ایلی و... به درون این طایفه آمده‌اند و جزو اورک محسوب می‌شوند اما هنوز هم بعد از چند سال بعضی از آنان به طایفه اصلی شان آمد و رفت نیز دارند و فامیل‌های خود در طایفه قبلی را می‌شناسند، که این کوچ کردن در میان بختیاری‌ها بسیار زیاد بوده (به خاطر منازعات فراوان ایلی) و امری است طبیعی.

محل سکونت[ویرایش]

مردم طایفه اورک بیشتر در شهرهای ایذه، دهدز، مسجدسلیمان، اردل، اهواز، قسمت‌هایی از استان بوشهر، استان اصفهان، در شهرهایی مثل لنجان و شاهین شهر، مینادشت زندگی می‌کنند.

سابقه پیدایش[ویرایش]

این طایفه برحسب اقتضاعات منطقه‌ای، در دویست سال گذشته شکل گرفت و متشکل از تیره‌ها و بخش‌های کاملاً ناهمگون و نامتجانسی است، که به حالت یک اتحادیه طایفه ایست و خطراتی که ساکنان منطقه دهدز را تهدید می‌کرد، باعث گردید تا گروه‌های ساکن در این منطقه در صدد تاسیس یک اتحادیه طایفه‌ای و ایلیاتی برآیند که نام آن را اورک گذاشتند.

بسیاری از شاخه‌ها و تیره‌های این طایفه متعلق به طوایف و مناطق دیگر است، قبل از مدت زمان مذکور (۲۰۰ سال پیش) طایفه‌ای با این جمعیت و گستردگی وجود نداشت، بلکه طایفه کوچکی بوده، که خود زیر مجموعه یک باب قدیمی بشمار می‌آمد.

منابع[ویرایش]

  1. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  2. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  3. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 
  • حسین ابراهیمی ناغانی. «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ، ۲ اسفند ۱۳۸۸. 
  • عبدالعلی خسروی، تاریخ و فرهنگ بختیاری
  • موسی حاجت پور، جامعه‌شناسی عشایر بختیاری
  • دکتر منصورامانی، تاریخ ایذه وقوم بختیاری
  • امبرحیسن احمدی، تاریخ فرهنگ و تمدن بختیاری