انقلاب یمن

خیزش ۲۰۱۱ یمن
جایگاه	شهرهای بزرگ یمن
تاریخ	۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ تا ۲۷ فوریه ۲۰۱۲
گونه	تظاهرات خیابانی
کشته‌شدگان	۲۰۰۰ نفر
زخمی‌ها	۲۲۰۰۰ نفر
بازداشت شدگان	۱۰۰۰ نفر

خیزش یمن، اعتراضات سراسری در یمن مجموعه‌ای از راهپیمایی‌های خیابانی، اعتراضات و نافرمانی‌های مدنی علیه حکومت یمن و رئیس‌جمهور آن، علی عبدالله صالح است که از ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی، در این کشور آغاز شده و در ۳ فوریه (روز خشم) مخالفین به اوج رسید که با برخوردهای خونین و خشونت‌آمیز حاکمیت با مردم معترض روبرو شده‌است. شدیدترین برخورد در ۱۸ مارس (جمعه خونین) بود که ۵۰ کشته و ۲۴۰ مجروح داشت.

علل و عوامل

انقلاب يمن ريشه در شرايط سياسي -اجتماعي اين كشور دارد، با الگو گرفتن از قيام مردم تونس و مصر وارد مرحله حساس و تاثيرگذاري شده است و مردم شعار برکناری 'علی عبدالله صالح' می دهند. دولت عبدالله صالح طي سال هاي اخير با استفاده از تمامي ابزارهاي ممكن به دنبال تثبيت وضعيت خود در يمن بوده و با بهره گيري از حمايت برخي كشورهاي خارجي حتي به استقبال بحران هايي نظير نبرد با شيعيان 'الحوثي' رفته است. ورود به عرصه درگيري هاي نظامي با گروه هاي مبارز شيعي كه طي نزديك به هفت سال، شش جنگ تمام عيار با رزمندگان الحوثي را به همراه داشته، رويارويي با انتفاضه مردم سرزمين هاي جنوبي يمن و خطرات ناشي از فعاليت هاي شديد وهابيت در اين كشور در كنار نارضايتي شديد مردم از اوضاع سياسي، اجتماعي و به خصوص اقتصادي مهمترين متغيرهاي به وجود آورنده اين فضاي چالش زا براي نظام سياسي اين كشور بوده است.

با افزايش شمار كشته و زخمي شدگان اعتراضات در يمن، حتي تعدادي از نمايندگان پارلمان اين كشور از مقام خود استعفا كردند. پس از تظاهرات قضات اين كشور در اعتراض به عملكرد دولت و تقاضاي تغيير شوراي عالي قضايي و استقلال دستگاه قضا از دخالت هاي دولت، شوراي علماي يمن نيز با آشكار ساختن اعتراضات خود، تجاوز و تعرض به تظاهر كنندگان يمني را حرام اعلام كرده اند. حتي پيوستن گروه زيادي از زنان يمني به تجمعات اعتراضي كه در اين كشور كمتر سابقه داشته، تفاوت اين بحران با بحران هاي پيشين را براي عبدالله صالح كه به گفته وي دولتي خو كرده با بحران ها است، آشكار ساخته است.

روزشمار اعتراضات و رخدادها

اعتراضات سراسری در یمن علیه حکومت یمن و رئیس‌جمهور آن، علی عبدالله صالح از ۱۴ ژانویه ۲۰۱۱ میلادی، جهت انجام اصلاحات در این کشور آغاز شد اما در روزهای پایانی ژانویه ۲۰۱۱ میلادی (حدود ۲۷ ژانویه) مخالفین خواستار کناره‌گیری رئیس‌جمهوری این کشور از قدرت شده‌اند. و در ۳ فوریه (روز خشم) اعتراضات مخالفین به اوج رسید که با برخوردهای خونین و خشونت‌آمیز حاکمیت با مردم معترض روبرو شده‌است. شدیدترین برخورد در ۱۸ مارس (جمعه خونین) بود که ۵۰ کشته و ۲۴۰ مجروح داشت. بدنبال آن افرادی از نیروهای دولتی و نظامی به مخالفین پیوستند و تعدادی از سفرای یمن در کشورهای مختلف برکناری خود را اعلام کردند و یکی از استانها یمن (السعده) به کنترل مخالفین درآمد. در ۲۲ مارس زمزمه درخواست پناهندگی علی عبدالله صالح به عربستان در خبرها بگوش رسید. مخالفان جمعه ۲۵ مارس را (روز سرنوشت) یمن اعلام کردند و علی عبدالله صالح مخالفین را به سرکوب شدید تهدید کرد جمعیت ده هزار نفری در میدان تغییر در روز قبل دست به تظاهرات زدند و خواهان برکتاری فوری او شدند.

در ۱۴ خرداد ۱۳۹۰ برابر با ۴ ژوئن ۲۰۱۱ علی عبدالله صالح پس از مجروح شدن با ۵ مقام بلندپایه روانه عربستان شد.

تظاهرات مردمی

ده‌ها هزار نفر در صنعا، پایتخت یمن، در روزهای پایانی ژانویه ۲۰۱۱ میلادی (حدود ۲۷ ژانویه) دست به تظاهرات خیابانی زده و خواستار کناره‌گیری علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهوری این کشور از قدرت شده‌اند. علی عبدالله صالح سی سال است که این مقام را در اختیار داشته‌است.

پنجشنبه ۳ فوریه (روز خشم)

در پایتخت یمن صنعا، نزدیک به ۲۰هزار تظاهر کننده در روز خشم ضمن تجمع علیه علی عبدالله صالح خواهان تشکیل حکومت جدید شدند و گفته وی مبنی بر ترک منصب ریاست تا سال ۲۰۱۳ را ناکافی دانستند.

۲۲ فوریه (خشونت با معترضین)

بدنبال درگیری های مردم معترض یمن با نیروهای انتظامی و امنینی این کشور در ۲۲ فوریه ۲۰۱۱ پلیس در شهر جنوبی عدن به روی مردم آتش گشود. در صنعا هزاران نفر به خیابان‌ها رفتند و خواستار برکناری علی عبدالله صالح، رئیس‌جمهور آن کشور شدند که ۳۲ سال است، بر یمن حکومت می‌کند.

مارس ۲۰۱۱

• ۱۱ مارس روز جمعه تظاهرات مخالفین با برخورد شدید حکومت مواجه شد که در حضرموت ۴ نفر کشته شدند.
• ۱۴ مارس در تظاهرات مخالفین شهرهای یمن ۴ کشته و حدود ۴۰ مجروح بجای گذاشت و در این روز علی عبدالله صالح دو وزیر دولت را برکنار کرد.

۱۸ مارس (جمعه خونین)

در این روز بر اثر شدت برخورد نیروهای دولتی یمن با مردم معترض ۵۲ نفر کشته و حدود ۲۴۰ نفر مجروح شدند.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ انقلاب یمن موجود است.