انقلاب باشکوه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جیمز دوم پادشاه انگلستان ایرلند اسکاتلند و دوک نرماندی

انقلاب باشکوه(به انگلیسی: Glorious Revolution) همان انقلاب سال ۱۶۸۸ انگلستان است که با عناوینی چون انقلاب بدون خونریزی و یا انقلاب ۱۶۸۸ و انقلاب آرام نیز نامیده می‌شود. چراکه بدون درگیری، انقلاب پیروز شد و حکومتی دموکراتیک تر، جایگزین نظام پادشاهی شد. انقلاب زمانی شکل گرفت که شاه ویلیام سوم[۱] و ملکه ماری دوم[۲] به جای شاه جیمز دوم[۳] نشسته و تاج و تخت او را غصب نمودند و در این جابجایی قدرت شاه جدید موافقت نمود تا بعنوان یک پادشاه محدود عمل نموده، به علاوه اختیارات و قدرت بیشتری به پارلمان واگذار نماید.

این انقلاب اگرچه کوتاه و بدون شور و هیجان بود اما نه تنها نتیجه آن، یعنی سلطنت مشروطه، تا به امروز نظام حاکم بر انگلستان را رقم زده‌است بلکه دستاوردهای این انقلاب، موجب پدید آمدن رویدادهایی شد که نخستین دموکراسی مدرن را پایه‌ریزی کرد.

زمینه‌های قبل از انقلاب[ویرایش]

انقلاب باشکوه[ویرایش]

اما انقلاب بورژوایی پایان دیگری نیز یافت. در سال ۱۶۸۸ میلادی، پارلمان که پایگاه بورژواها و سرمایه‌داران و مروّج اندیشه‌های لیبرالی بود، کودتایی بدون خونریزی علیه خاندان استوارت انجام داد که انقلاب باشکوه نامیده شد. با سرنگونی پادشاه، فردی به نام ویلیام اورنج[۱] که از خویشاوندان دور خاندان سلطنتی بود به عنوان پادشاه مشروطه به قدرت رسید و قدرت به پارلمان که پایگاه سرمایه‌داران و نجبای بزرگ و بورژواها بود منتقل شد.

انقلاب ۱۶۸۸ میلادی انگلستان، که موسوم به انقلاب آرام نیز هست، یک انقلاب بورژوا - لیبرالی بود که به لحاظ فکری تحت تأثیر آراء جان لاک[۴] فیلسوف لیبرال انگلیسی قرار داشت. انقلاب‌های ۱۶۴۹ و ۱۶۸۸ انگلستان موجب تحکیم و گسترش فوق‌العادة مناسبات سرمایه‌دارانه و تخریب نظام فئودالی این کشور گردید. اگرچه با انقلاب باشکوه خرده مالکان و روستاییان بسیاری که در راه انقلاب جان‌فشانی‌ها کرده بودند، دچار ورشکستگی گردیده و آواره شهرهای بزرگ گردیدند و سرمایه‌داران آنها را از هستی ساقط کردند. اکثر اینها بعداً به عنوان کارگر یا پرولتر در کارخانجات سرمایه‌داران بزرگ انگلیسی به کار مشغول شدند. بدینسان با انقلاب انگلستان و به ویژه انقلاب باشکوه، اندیشه‌ها و ساختار مناسبات سیاسی مدرن جانشین مناسبات فئودالی گردید و بسط فوق‌العاده مدرنیته در انگلستان آغاز شد. انقلاب‌های انگلستان را که در مسیر تامین منافع سرمایه‌داران و استقرار حاکمیت روح دنیامداری و سوداگری بورژوایی طی مسیر کرده‌است، انقلاب‌های بورژوایی می‌نامند.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ William III of Orange
  2. Queen Mary II
  3. King James II of England
  4. John Locke (۱۶۳۲-۱۷۰۴)
  5. شهریار زرشناس. «انقلاب بورژوایی انگلستان». وب‌گاه باشگاه اندیشه. بازبینی‌شده در تیرماه ۱۳۸۷. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

  • «Glorious Revolution»(انگلیسی)‎. Encyclopædia Britannica Online. بازبینی‌شده در تیرماه ۱۳۸۷.