امیل زولا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

امیل زولا
Emile Zola 2.jpg
زمینه فعالیت نویسندگی
تولد ۲ آوریل ۱۸۴۰
فرانسه-پاریس
مرگ ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲
فرانسه- پاریس
پیشه نویسنده
پرتره امیل زولا، به قلم‌موی ادوارد مانه

امیل زولا (۲ آوریل ۱۸۴۰- ۲۹ سپتامبر ۱۹۰۲) نویسندهٔ تأثیرگذار فرانسوی، شاخص‌ترین چهره مکتب ادبی ناتورئالیسم و چهره‌ای مهم در آزادی‌خواهی سیاسی فرانسه است.

[ویرایش] زندگی

او در پاریس، فرانسه زاده شد. پدر او یک مهندس ایتالیایی بود. بیش از نیمی از رمان‌های زولا را مجموعه‌ای ۲۰ جلدی روگن-ماکار تشکیل می‌دهد. دوران زندگی پرتلاطم امیل زولا مصادف شد با مبارزات اجتماعی و سیاسی احزاب و دسته های راستگرای سلطنت طلب ، چپ گرای سوسیالیست ، و جمهوریخواه لیبرال در نیمه دوم قرن 19 فرانسه . جمهوریخواهان سعی کردند تا سلطنت طلبان به رهبری ناپلئون سوم را به زباله دان تاریخ بفرستند، سوسیالیست ها کوشیدند تا دو جناح دیگر را به بایگانی تاریخ بسپارند. زولا به دلیل جانب داری از جمهوریخواهان ، میان سنگ اندازی دو جبهه دیگر قرارگرفته بود. در آن سال های ناآرام و پرهیاهو، تهمت و افترا و پرونده سازی ، اعدام و دستگیری و آدم ربایی ، ضرب و شتم ، فرار و تبعید، از جمله حوادث معمولی روزانه بودند. زمانی که درایفوس ، ناخدای دریایی ارتش فرانسه را طی شایعات جنجالی و پرونده سازی جعلی و توطئه آمیز به زندان انداختند، بعضی از روشنفکران ، از جمله امیل زولا، به قول آناتول فرانس ، شجاعانه به دفاع از شرف انسانیت پرداخت و با انتشار مانیفست : من اعلان جرم می کنم ! به دفاع از او پرداخت . حکومت گران طی یک محاکمه نمایشی زولا را به زندان و حبس محکوم کردند، ولی او توانست به خارج فرار کند. ولی بعد از سه سال از درایفوس اعاده حیثیت شد و زولا هم توانست به وطن بازگردد. ولی انتقام گران دست به آزار و تهدید او زدند تا اینکه شبی گروه ظاهرا ناشناسی دودکش بخاری کرسی خانه اش را مسدود کرد و او براثر خفگی در سن 62 سالگی ، در اوج شکوفایی ادبی درگذشت . نیروهای امنیتی و گروه های فشار و غرض مند شایعه کردند که او خودکشی کرده . رذالت هایی که امروزه هم در بعضی از جوامع غیر مدنی اتفاق می افتد! در حال حاضر هم ، صاحبنظران آثار زولا را بخشی از ادبیات جدی جهانی می دانند. رمان های او در کتابخانه های عمومی اروپا از پرخواننده ترین آثار به عاریت گرفته شده هستند. مورخین ادبی ، نیمه دوم قرن 19 را به علت فعالیت آموزش و پرورش سراسری ، دوران طلایی رونق و محبوبیت ژانر رمان در فرانسه می دانند. بر اثر سیاست سوادآموزی عمومی ، میلیون ها نفر جویای مطالب خواندنی بودند. رفاه نسبی اقتصادی در میان اقشاری از جامعه ، قدرت خرید کتاب و مطبوعات را بالا برد. چون غیر از تئاتر و سیرک ، سرگرمی های عمومی دیگری مانند: سینما، رادیو، تلویزیون و توریسم به شکل امروزی ، وجود نداشت و فکر و خیال انسانها احتیاج به غذای روحی داشت ، نیاز به قصه گو و داستان سرا و مقاله نویس در همه جا محسوس بود. زولا به دلیل پشتیبانی مجلات و روزنامه ها، خوانندگان فراوانی یافت . امیل زولا در سال 1840 متولد شد و در سال 1902 درگذشت . پدرش یک مهندس ایتالیایی بود. او 22 ساله بود که ملیت فرانسوی را پذیرفت .زولا همچون دیکنز نویسندگی را در ابتدا با روزنامه نگاری شروع کرد. او بعدها یکی از پرکارترین ادیبان اروپا شد و ده‌ها رمان قطور نوشت . از مشهورترین رمان های او: نانا، ژرمینال ، آدم کش ، طعمه ، شکار وحشی و روگون ماکوارت هستند. زولا در رمان نانا به ابتذال اخلاق در جامعه اشرافی اشاره می کند و در رمان آدم کش ، فقر کارگران را نشان می دهد. در رمان ژرمینال ، به کشف ادبی و شرح زندگی کارگران می پردازد، در حالی که پیروان نظریه زیبایی شناسی و استتیک آن زمان ، پرداختن به موضوع اقشار و طبقات فقیر را ناخوشایند می دانستند. زولا یکی از مهمترین رمان های خود یعنی ژرمینال را به موضوع درد و رنج کارگران و زحمتکشان تقدیم کرد. او در این کتاب به آگاهی و سرنوشت طبقاتی رنجبران اشاره می کند. او در بیشتر کارهایش به موضوعات سیاسی مانند سال های برقراری مشروطه دوم و جمهوری سوم پرداخت . ناپلئون سوم و نخست وزیرش به علت سوءاستفاده از قدرت و افتضاح مالی مورد انتقاد ادبی زولا قرار گرفتند. زولا با کمک مجموعه آثار 20 جلدی رمان روگون ماکوارت نه تنها تاریخ اجتماعی دو خانواده اشرافی بلکه سقوط و ابتذال سیاسی و اخلاقی بورژوازی فرانسه را در زمان مشروطه دوم نشان می دهد، طبقه یی که در مقابل انبوه کارگران صف کشیده بود. بیوگرافی نویسان مدعی هستند که اگر بالزاک عاشق زمان خود بود، زولا از آن متنفر بود. زولا یک جمهوریخواه اصلاح طلب بود که هیچ گاه ادعای انقلابی گری نکرد. سال ها بعد نازی ها در آلمان آثار او را زایده های بلشویکی جانبدار قوم یهود نام گذاشتند. زولا همیشه می گفت : وطن پرستی با شوینیسم فرق دارد. او می نویسد: باید جهان را بر پایه عقل و خرد و علم اصلاح کرد. زولا از ماشینی شدن صنعت و تولید، پیشرفت و آزادی انسان را انتظار داشت . او می گفت برای موفقیت نظام جمهوریخواهی باید شعار آشتی ملی را عملی کرد، مردم را باسواد و نظام آموزش و پرورش را اصلاح کرد. گرچه زولا در پایان از مکتب ناتورالیسم فاصله گرفت ولی او به سوسیالیسم تخیلی انساندوستانه فوریه پناه برد. منتقدین چپ زولا را ادامه دهنده روش واقع گرایی انتقادی می دانند. آثار او توصیف زندگی انسانهایی است که به آینده و خوشبختی در قرن بیستم امیدوار بودند. آناتول فرانس در مراسم خاکسپاری زولا گفت : او با اعتقاد عمیق ، یک نویسنده اخلاقگرا بود و در یک لحظه تاریخی مهم و خطرناک ، تمرکز وجدان انسانیت خود را، با دفاع از قربانیان بی گناه حکومتی نشان داد. نیچه در این رابطه گفته بود: با کمک مطالعه بعضی از آثار ادبی ، انسان با صداقت تر می شود. زولا در باره نظریه زیبایی شناسی معتقد بود که : اثر هنری ، قسمتی از طبیعت در آینه شور و شوق و عشق انسانی است . از نظر جهان بینی اجتماعی ، گروهی زولا را تحت تاثیر نظریات آگوست کنت ، چارلز داروین ، و فلسفه مثبت گرای پوزیتیویسم می دانند.

[ویرایش] آثار ترجمه‌شده به زبان فارسی