الکتروشوک (قلبی)

برای دیگر کاربردها، الکتروشوک (ابهام‌زدایی) را ببینید.

با کاردیوورژن اشتباه نشود۰

تصویر یک دستگاه الکتروشوک مجهز به پایش (مانیتورینگ)

دستگاهی الکتریکی که با شوک‌های الکتریکی خفیف، تارلرزۀ بطنی یا دهلیزی را بیاثر می‌کند دفیبریلاتور یا تارلرزه‌بَر نام دارد.

تارلرزه‌بَر (دستگاه شوک غیر هماهنگ) که بیشتر به نام الکتروشوک شناخته می‌شود، دستگاهی است که تارلرزه بطنی را از بین می‌برد. فیبریلاسیون (تارلرزه) بطنی زمانی رخ می‌دهد که فیبرهای عضلهٔ قلب به صورت نامنظم منقبض می‌شود. در حالت طبیعی، فیبرهای عضلات قلبی منظم منقبض می‌شوند و قانون «همه یا هیچ» بر آنها حاکم است (یعنی ابتدا سلولهای عضلانی دهلیزها و سپس سلولهای عضلانی بطنها منقبض می‌شوند). در صورتی که بخش دهلیز قلب، دچار تارلرزه شود به آن تارلرزه دهلیزی و در صورتی که در بطن‌ها اتفاق بیفتد تارلرزه بطنی نامیده می‌شود. در تارلرزه دهلیزی، قلب، هنوز قادر به پمپاژ مقداری خون هست و انقباض بطن‌ها، فشار دستگاه خون‌رسانی را نگه می‌دارد. اما تارلرزه بطنی بسیار خطرناک است و در اثر آن در عرض چند دقیقه، مرگ حادث می‌شود. تارلرزه‌بر یا الکتروشوک جهت اصلاح این وضعیت به کار می‌رود. شوک اعمال شده به عضله قلب، همه فیبرها را به طور هم زمان منقبض می‌کند و در نتیجه همه فیبرها به حالت بازیابی می‌روند و امید است که بعد از آن به ریتم طبیعی خود بازگردند.

اصول عملکرد

دفیبریلاتور، دستگاهی است که شوک الکتریکی را به عضله قلب می‌رساند. قبل از ۱۹۶۰، این سیستم به صورت ac ارائه می‌شود که جریان ۵ تا ۶ آمپر یا فرکانس ۶۰ هرتز را در مدت ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی ثانیه در عرض قفسه سینه بیمار اعمال می‌کردند. این روش عملاً موفقیت چندانی در اصلاح تارلرزه دهلیزی نداشت و اغلب آریتمی‌های جدیدتری ایجاد می‌کرد. دستگاه‌های امروزی که تکامل اساسی یافته‌اند در زمان روشن بودن دستگاه توسط خازن‌های موجود در دستگاه، توانایی ذخیره ۴۰۰ ژول انرژی را دارا می‌باشند. از ۱۹۶۰ به بعد، تارلرزه‌برهای dc مختلف ساخته شد. این سیستم‌ها شارژ dc را ذخیره می‌کند و روی بدن بیمار دشارژ می‌شود. تفاوت عمده بین این دستگاه‌ها، در شکل موج آن‌ها است. متداول‌ترین شکل موج‌ها، موج wnها، تک پالس، تاخیر مخروطی و ذوزنقه‌ای است.

جستارهای وابسته

آریتمی قلب

ضربان‌ساز

منابع

• جوزف جی. کار، جان ام. براون. مقدمه‌ای بر فن آوری تجهیزات پزشکی. ترجمهٔ دکتر سیامک نجاریان، مهندس صنم سجادی، فریما فاضلی.

پیوند به بیرون

• الکتروشوک در سایت تجهیزات پزشکی و مهندسی پزشکی ایران

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ الکتروشوک (قلبی) موجود است.