الدوایی

ساطور الدوایی

صنعت یا فرهنگ اُلْدُوایی، صنعت ساختن ابزارهای سنگی مبتنی بر تراشه و ابزارهای ساطوری است. تراشه‌ها و ساطورها از کوفتن چکشی سخت بر قلوه‌سنگی کوچک حاصل می‌آید. صنعت الدوایی کهن‌ترین صنعت شناختهٔ ساختن ابزار سنگی است. آغاز آن حدود ۲٫۶ میلیون سال پیش در شرق افریقا بود و به یک معنا تا ۲۰٬۰۰۰ سال پیش در بخش‌هایی از دو قارهٔ افریقا و آسیا برجای می‌بود. ولی به معنای دقیق کلمه دورهٔ الدوایی با آغاز دورهٔ آشولی یعنی ۱٫۶ میلیون سال پیش پایان یافت و تنها منحصر به افریقا بود. لذا صحیح‌تر آن است که گونه‌های متأخر ابزارهای الدوایی‌وَش به انبودهٔ ابزارهای ساطوری باز خوانده شود. این ابزارها، در فن تولید، مشابه ابزارهای الدوایی‌است. واژهٔ الدوایی برگرفته از تنگ الدوای در شمال تانزانیاست.

ظهور صنعت الدوایی هم‌زمان با پدیدار شدن سردهٔ انسان بود. پس جای شگفتی نیست که به‌سنت، انسان را سازندهٔ ابزارهای سنگی الدوایی دانسته‌اند. ولی امروزه، با توجه به قرائن، فناوری الدوایی خاص انسان دانسته نمی‌شود و گمان می‌رود که پرامردم نیز ابزار الدوایی ساختی.

فهرست منابع و مآخذ

• ملک‌شهمیرزادی، صادق. واژه‌نامهٔ باستان‌شناسی (انگلیسی-فارسی، فارسی-انگلیسی). ویراستهٔ مهرآذر فارسی. چاپ دوم. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۸۴. ISBN 964-01-0844-8. 

انگلیسی

• Brix, H. James (Editor). Encyclopedia of Anthropology. Sage Publication, 2006. ISBN 0-7619-3029-9. 
• Lewin, Roger. Human Evolution: An Illustrated Introduction. 5th ed ed. Blackwell Publishing, 2005. ISBN 1-4051-0378-7. 
• Sarmiento, Esteban et al. The Last Human: A guide to twenty-two species of extinct humans. New Haven and London: Yale University Press, 2007. ISBN 978-0-300-10047-1.