اقتدار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اقتدار یا اتوریته (به فرانسوی: Autorité)، به فرد یا مقامی نسبت داده می‌شود که می‌تواند به فرد تحت اقتدار دستوری بدهد و فرد تحت اقتدار از او پیروی می‌کند. اقتدار، به فرد یا مقامی نسبت داده می‌شود که فرد (یا افراد) تحت اقتدار از او [فرد مقتدر] اطاعت می‌کنند. اطاعت به معنای عمل کردن بی‌چون و چرا به فرمان یا دستور است. برای مثال در آزمایش میلگرام افراد با وجود این‌که نمی‌خواستند به شکنجهٔ فرد دیگری بپردازند بخاطر وجود اقتدار نمی‌توانستند از این عمل سرباز زنند.[۱]

آنارشیسم و اقتدار[ویرایش]

اتوریته یکی از مسائل مهمی است که در آنارشیسم بررسی می‌شود. یکی از تعاریف معروف آنارشی «نبود فرمانروایی و اقتداری اجباری» است.[۲] آنارشیست‌ها اقتدار را محکوم می‌کنند و آن را یکی از عوامل قوی بازتولید سلسله مراتب قدرت (که با آن مخالفند) می‌دانند.[۳]

انسان‌ها در مقابل اقتدار[ویرایش]

آزمایش‌های میلگرام نشان می‌دهد که اکثر انسان‌ها ترجیح می‌دهند که از یک اقتدار اطاعت کنند تا این‌که خودشان مسئولیت اعمالشان را به عهده بگیرند. و هنگامی که فرمان اقتدار با دستگاه ارزشی آن‌ها جور نباشد (بیشتر افراد) دچار تنش می‌شوند و سرپیچی از اقتدار برایشان سخت است.[۱] افراد برای خارج شدن از اقتدار دچار تنش می‌شوند.

ریشهٔ لغت[ویرایش]

از ریشهٔ لاتین آکتوریتاس است و به معنای اختراع، پند، نظر، نفوذ یا فرمان و دستور می‌باشد.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ اطاعت از اتوریته: مشاهده‌ای تجربی اثر استنلی میلگرام ترجمهٔ مهران پاینده و عباس خداقلی، نشر اختران ۱۳۸۱
  2. Decentralism: Where It Came From--Where Is It Going?
  3. Graeber, David (2004) (in زبان انگلیسی) (PDF). Fragments of an Anarchist Anthropology. شیکاگو: Prickly Paradigm Press. ISBN 0-9728196-4-9. 

خواندن بیشتر[ویرایش]

اطاعت از اقتدار: مشاهده‌ای تجربی نوشتهٔ استنلی میلگرام