اقاقیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اقاقیا
اقاقیا، Acacia
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاه
شاخه: Magnoliophyta
رده: دولپه‌ای‌ها
زیررده: Rosidae
راسته: باقلاسانان
تیره: باقلاییان
زیرخانواده: Mimosoideae
درخت اقاقیا
Acacia drepanolobium
Acacia sp.

اقاقیا (نام علمی: Acacia) سرده‌ای شامل چندین گونه درخت و درختچه‌ است که در زیرتیرهٔ میموزا از تیرهٔ باقلائیان قرار می‌گیرند. تمام انواع اقاقیا از طریق غلاف حاوی تخم بذرافشانی می‌کنند و برگ‌ها و صمغ آن‌ها معمولا سرشار از تانن است که به طور تاریخی کاربردهای دارویی و نگهدارنده غذایی داشته‌است.

نام اقاقیا برگرفته از زبان یونانی است. کارل لینه در سال ۱۷۷۳ این سرده را بر اساس گونه آفریقایی درخت بابل (Acacia nilotica) توصیف کرد. در حدود ۱۳۰۰ گونه مختلف از اقاقیا وجود دارد که حدود ۹۶۰ گونه آن‌ها بومی استرالیا هستند و بقیه در مناطق گرم و معتدل اروپا، آفریقا، جنوب آسیا و آمریکا در هر دو نیمکره شمالی و جنوبی پراکنده‌اند.


درخت اقاقیا

صمغ اقاقیا[ویرایش]

صمغ اقاقیا حاوی قندهای طبیعی از نوع رامنوز، آرابینوز و گالاکتوز است. همچنین حاوی اسید گلوکورونیک و۴ متوکسی گلوکورونیک می‌باشد. درصمغ عربی کلسیم، منیزیم، پتاسیم، سدیم نسبتاً زیاد است. صمغ عربی درآب و گلیسیرین حل می‌شود ولی در الکل نامحلول است.

درشاخه‌های این گیاه بر اثر گزش حشره‌ها، و یا دراثر وزش باد و برخورد ساقه هابا یکدیگر ایجاد خراش شده ماده‌ای به خارج تراوش می‌گردد که به نام صمغ اقاقیا یا صمغ عربی موسوم است. نوع مرغوب صمغ اقاقیا بصورت قطره‌های کوچک مدور یا زاویه دار به رنگ سفید تا مایل به زرد است. ولی نوعی از آن که به رنگ قهوه‌ای یاقرمز روشن می‌باشد در تجارت مورد پسند نیست.

کاربرد درمانی[ویرایش]

  • بصورت قرص مکیدنی برای درمان ورم دهان، حلق و تسکین سرفه مفید است. صبح و ظهرو شب هر دفعه یک حب یا قرص در دهان قرار داده می‌مکند و یا ۲۰ گرم صمغ عربی را در ۱۰۰ گرم آب جوشانیده دهان شویه یا غرغره می‌نمایند. همین محلول را ممکن است برای درمان اسهال خونی (دیسانتری) تناول نمایند و درمورد سوختگی‌ها و زخم نوک پستان، آماس‌های پوستی و جذام گره‌ای (Nodular leprosy) روزی چند مرتبه در محل بمالند.
  • ازصمغ اقاقیا برای آرایش موی سر، برای تهیهٔ قرصها، چسب‌ها، قطره و پودرها استفاده می‌شود و به مقدار بسیار کم در تهیهٔ غذا و شیرینی مصرف دارد.
  • صمغ اقاقیا را درآب گرم حل نموده یک ژله تهیه می‌نمایند و ازاین ژله برای درمان بیماری‌های فوق روزی ۱ تا ۴ قاشق چایخوری تناول می‌کنند. ممکن است این ژله را با شربت‌های دیگر مخلوط نموده و صبح وظهر و شب هردفعه ۱ تا ۴ قاشق چایخوری تناول نمایند.

منابع[ویرایش]

دکتر محمد صادق رجحان. درمان بوسیله گیاهان دارویی. چاپ دوم. مرکز فرهنگی آبا، ۱۳۷۷. 

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اقاقیا موجود است.