افشای اسناد دیپلماتیک آمریکا

	اخبار مرتبط در ویکی‌خبر:
ویکی‌لیکس اسناد تازه‌ای را منتشر کرد، ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ ویکی‌لیکس: به افشای تخلفات آمریكا ادامه می‌دهیم، ۵ نوامبر ۲۰۱۰

انتشار و افشای اسناد محرمانه دیپلماتیک ایالات متحدهٔ آمریکا در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰ (۷ آذر ۱۳۸۹) زمانی آغاز شد که وب‌گاه ویکی‌لیکس و پنج نشریهٔ بزرگ، بخش زیادی از جزئیات مکالمات بین وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا و سفارت‌های آمریکا در سراسر دنیا را افشا کردند. انتشار پیام‌های دیپلماتیک کابلی سفارت‌های آمریکا، سومین افشای بزرگی است که ویکی‌لیکس بعد از افشای اسناد جنگ افغانستان و افشای اسناد جنگ عراق انجام داده‌است. اولین سری از ۹۲۱ مقالهٔ طبقه‌بندی‌شده از ۲۵۱،۲۸۷ مقاله در ۲۸ نوامبر با پشتیبانی همزمان ۵ نشریه ال پایس (اسپانیا)، لوموند (فرانسه)، اشپیگل (آلمان)، گاردین (بریتانیا) و نیویورک تایمز (ایالات متحدهٔ آمریکا) انجام پذیرفت. بیش از ۱۳۰،۰۰۰ از این اسناد طبقه‌بندی‌نشده هستند؛ هیچ‌کدام به عنوان «به کلی سرّی» طبقه‌بندی نشده‌اند اما حدود ۱۰۰،۰۰۰ اسناد برچسب «محرمانه» و حدود ۱۵،۰۰۰ اسناد در سطح بالاتر از محرمانه «سرّی» قراردارند. برنامه‌های ویکی‌لیکس برای افشا کردن تمامی این اسناد در ماه‌های آینده جریان دارد.

در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰، سرور وب‌گاه ویکی‌لیکس، یک ساعت قبل از افشای اسناد محرمانهٔ وزارت خارجهٔ آمریکا مورد حمله عدم سرویس‌دهی قرار گرفت. در ۲ دسامبر ۲۰۱۰، وب‌گاه اِوری‌دی‌ان‌اس (EveryDNS) ویکی‌لیکس را از فهرست داده‌هایش بیرون انداخته و اظهار داشتند که «حملات عدم سرویس‌دهی باعث تهدید به زیربنایش شده،» اما وب‌گاه هنوز هم تحت پیوند http://wikileaks.de و بسیار از پیوندهای دیگرش قابل دسترسی بود.

محتوا

نوشتار اصلی: محتوای افشای اسناد دیپلماتیک آمریکا

این اسناد کابلی شامل گزارش رویدادهای بین‌المللی دیپلمات‌های آمریکایی از ۲۷۴ سفارت‌خانه و کنسول‌گری آمریکا در سراسر جهان از ۲۸ دسامبر ۱۹۹۶ تا ۲۸ فوریه ۲۰۱۰ می‌شود. محتوای آن شامل تحلیل‌های دیپلماتیک رهبران جهان، ارزیابی‌هایی از کشورهای میزبان و بحث‌هایی در مورد مشکلات فراوان درون و بیرون کشوری از خاورمیانه تا خلع سلاح هسته‌ای، از جنگ علیه ترور تا تلاش‌هایی برای بستن زندان گوانتانامو می‌شود.

واکنش‌ها

نوشتار اصلی: واکنش‌ها به افشای اسناد دیپلماتیک آمریکا

واکنش‌های جهانی به این اسناد از واکنش‌های مثبت تا منفی گستره برمی‌دارد. جوامع غربی عدم رضایت شدید و اعتراض‌های خود را بیان کردند و از ویکی‌لیکس به‌دلیل به‌خطرانداختن امنیت جهانی انقاد کردند. این افشاگری همچنین باعث علاقه‌مندی و پشتیبانی شدید مردم، روزنامه‌نگارها و تحلیل‌گرهای رسانه‌ها شد. ویکی‌لیکس از سوی برخی مفسرین که رازهای دولتی در دولتی دموکراسی که به سود مردمش خدمت می‌کند را زیر سؤال می‌بردند، نیز پشتیبانی دریافت کرد. رهبران سیاسی جولین آسانژ، مدیر اجرایی ویکی‌لیکس را به عنوان یک فرد گناه‌کار و «دشمن جنگ‌طلب» شناخته و خواستار دستگیری و یا حتی مرگ او—مشاور قدیمی دولت کانادا، تام فلانگان این ادعا را مطرح کرد اما بعداً معذرت خواسته و حرفش را پس‌گرفت—شده‌اند. سرزنش‌هایی همچنین روی وزارت دفاع آمریکا برای اشتباه‌های امنیتی‌شان که باعث درز این اطلاعات شده‌بود نیز انجام شد. طرفداران آسانژ او را به‌یک قهرمان نسبت‌داده‌اند و از آزادی بیان و آزادی مطبوعات دفاع کرده‌اند. با این‌حال منشی مطبوعاتی کاخ سفید، رابرت گیبز بیان‌کرده بود که «دولت آزاد و شفاف چیزی است که رئیس‌جمهور معتقد است بسیار مهم است. اما دزدیدن اطلاعات طبقه‌بندی‌شده و انتشار آن‌ها یک جرم محسوب می‌شود».

تاریخچه

طریقهٔ ویکی‌لیکس برای کسب اسناد

در ماه ژوئن گزارش شده‌بود که وزارت امور خارجه آمریکا و پرسنل سفارت آگاه‌شدند که بردلی منینگ هنگامی‌که در عراق مستقر بود با دانلود غیرمجاز مواد طبقه‌بندی‌شده به انتشار آن‌ها پرداخت و متهم شناخته شده‌است. گزارش نوشته شده توسط مجله وایرد نوشته‌شده بود و از سوی ویکی‌لیکس به عنوان اتهام نادرست رد شد: «اتهام‌های مطرح‌شده از طرف وایرد که ما ۲۶۰،۰۰۰ از اسناد طبقه‌بندی‌شده سفارت آمریکا را فرستاده‌ایم، تا آنجا که ما می توانیم بگوییم، نادرست است». منینگ مظنون بود که هرآنچه را که جمع‌آوری کرده بود در ویکی‌لیکس بارگذاری نموده‌است و تصمیم به افشای اسناد به صورت مرحله‌ای گرفته‌بود که بیشترین ضربه ممکن را می‌داشت.

به هر حال منینگ توسط ماموران تحقیقات جنایی فرماندهی ارتش ایالات متحدهٔ آمریکا در مه ۲۰۱۰ دستگیر و قبل از محاکمه در زندان نظامی در کمپ آریفجان در کویت محبوس شد. در ۵ ژوئیه ۲۰۱۰، دو اتهام سوءرفتار در برابر او را برای «انتقال داده‌های طبقه‌بندی‌شده بر روی کامپیوتر شخصی‌اش و اضافه‌کردن نرم‌افزارهای غیر مجاز به سیستم های کامپیوتری طبقه بندی شده» و «برقراری ارتباط، انتقال و ارائه اطلاعات دفاع ملی به یک منبع غیر مجاز»، بسته شد. اتهامات عنوان‌شده شامل دسترسی‌های غیرمجاز به پروتکل مخفی روترهای اینترنتی در کامپیوترهای شبکه، دانلود بیش از ۱۵۰،۰۰۰ اسناد کابلی وزارت امور خارجهٔ ایالات متحدهٔ آمریکا، دانلود اسناد دسته‌بندی و طبقه‌بندی‌شده پاورپوینت و دانلود ویدیویی طبقه‌بندی‌شده از عملیات نظامی در بغداد در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۷، می‌باشد. منینگ همچنین برای فرستادن ویدیو و حداقل یکی از اسناد کابلی برای یک فرد غیر مجاز متهم است. حداکثر حکم زندان برای او می‌تواند تا ۵۲ سال باشد.

اعلام

در ۲۲ نوامبر ۲۰۱۰، اعلامیه‌ای توسط فید تویتر ویکی‌لیکس منتشر شد که افشای بعدی، «۷بار بزرگ‌تر از افشای اسناد جنگ عراق خواهد بود». مقامات آمریکایی و رسانه‌ها در همان زمان گمان می‌کردند که این اسناد می‌تواند شامل اسناد محرمانهٔ کابلی باشد. پیش از افشای موردانتظار، دولت بریتانیا طی یک پیام دفاع و مقررات را به روزنامه‌های آن کشور رساند که از آن‌ها آگاهی قبلی مربوط به انتشارات مورد انتظار را تقاضا می‌کرد. مطابق با آمار سانسور «هیچ مجبوریتی برای رسانه‌ها برای عمل کردن به این موضوع نیست». تحت واژهٔ پیام دی‌اِی، «ویرایش‌گران روزنامه‌ها باید پیش از هرنوع انتشاری در زمینه با کمیته مشورتی صدا و سیما، دفاع و مطبوعات مشورت و رایزنی کنند».

بعداً گاردین به عنوان منبعی شناخته شد که یک کپی از اسناد را به نیویورک تایمز برای جلوگیری از دسترسی و توقیف این اسناد از سوی حکومت بریتانیا، سپرده است. روزنامه پاکستانی داون اعلام کرد که نیویورک تایمز و واشنگتن پست انتظار می‌رفت تا نسخه‌هایی از این پیام‌های کابلی را در ۲۸ نوامبر شامل ۹۴ سند مرتبط به پاکستان افشا کنند.

واژه‌نامه

• ^ واژه‌نامه ۱: Defence Advisory Notice: پیام دفاع و مقررات که اختصاراً با نام پیام‌دی‌اِی در انگلیسی شناخته می‌شود، به درخواست رسمی از طرف یک حکومت به رسانه‌ها برای پخش‌نکردن یا انتشار ندادن یک موضوع خاص که به امنیت عمومی صدمه می‌زند، می‌گویند. این سامانه هم‌اکنون در بریتانیا قابل اجرا است.
  
• ^ واژه‌نامه ۲: Index on Censorship: آمار سانسور مؤسسه‌ای انتشاری با هدف آزادی بیان است که مقر اصلی آن‌ها در لندن می‌باشد.
  

پیوند به بیرون

• اسناد محرمانه سفارت‌های ایالات متحده در ویکی‌لیکس.
• اسناد محرمانه سفارت‌های ایالات متحده. گاردین.
• اسناد محرمانه آمریکا. نیویورک تایمز.
• افشاهای محرمانه ویکی‌لیکس. اشپیگل.