اصل پارتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اصل پارتو (به انگلیسی: Pareto principle)، که با نام‌های قانون ۸۰-۲۰ (80–20 rule)، قانون افراد اندک اساسی (law of the vital few) و اصل تُنُکی فاکتور (principle of factor sparsity) نیز شناخته می‌شود بیان می‌کند که ۸۰ درصد رخدادها از ۲۰ درصد دلایل بوجود می‌آید. جوزف ام جوران که شغل مشاور مدیریتی داشته این اصل را ارائه داده و نام آنرا از نام ویلقردو پارتو، اقتصاددان ایتالیایی گرفته که در سال ۱۹۰۶ دریافت ۸۰ درصد زمین‌های ایتالیا در دست ۲۰ درصد مردم آن کشور است؛ همچنین پارتو دریافته بود که ۸۰ درصد نخودفرنگی‌های باغچه‌اش در ۲۰ درصد غلاف‌های نخودفرنگی قرار دارند.

اصل پارتو یک قاعده سرانگشتی رایج در تجارت است؛ برای مثال «۸۰ درصد فروش‌ها مربوط به ۲۰ درصد مشتریان است.» از لحاظ ریاضی اصل ۸۰-۲۰ از توزیع قانون توان با مجموعه پارامترهای ویژه پیروی می‌کند (با نام توزیع پارتو نیز شناخته می‌شود) و بسیاری از پدیده‌های طبیعی از این توزیع پیروی می‌کنند.

اصل پارتو با کارایی پارتو نیز در ارتباطی نزدیک است. پارتو از هردوی این مفاهیم در مفهوم توزیع درآمد و ثروت میان جمعیت استفاده کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • قانون یک درصد - بیان می‌کند که تنها ۱ درصد مشارکت‌کنندگان در یک سایت مشارکتی اینترنتی بطور فعال به ساخت محتواهای جدید می‌پردازند.
  • قانون بنفورد - می‌گوید که در فهرست عددهایی که در بسیاری از پدیده‌های زندگی واقعی رخ می‌دهند، رقم اول عددها به طور خاص و غیریکنواختی توزیع می‌شود.
  • اقتصاد ریاضی
  • توزیع پارتو - توزیع احتمالی توانی است که بسیاری از پدیده‌های اجتماعی، علمی، ژئوفیزیکی و اکچوئری را توصیف می‌کند.
  • قانون پارکینسون - مفهومی رایج در مدیریت که «هر کار به اندازه زمانی که برای آن تخصیص داده شده طول می‌کشد.»
  • قانون زیف

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ اصل پارتو موجود است.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Pareto principle»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ فروردین ۱۳۹۳).