اسماعیل آقا سیمیتقو

اسماعیل آقا شکّاک
زادروز	۱۲۶۶
درگذشت	۳۰ تیر ۱۳۰۹ آذربایجان غربی
ملیت	کردستان
نام‌های دیگر	سمکو خان شکاک
لقب	سیمیتقو، سردار نصرت
دوره	قاجار- پهلوی
والدین	محمدآقا

اسماعیل آقا سیمیتقو یا اسماعیل آقا شکاک معروف به سمکو یکی از شورشیان مسلح ایل شکاک در منطقه مرزی ایران و ترکیه بود. او با دولتهای روسیه، انگلستان، ترکیه و آلمان ارتباط نزدیک داشت. بارها در اواخر دوره قاجار و اوایل دورهٔ پهلوی با قوای دولتی زد و خورد کرد. وی عده‌ای از مردم آذربایجان غربی و نیروهای دولتی و سران مذهبی آسوری‌ها را کشتار کرد و سرانجام در ۳۰ تیر ۱۳۰۹ توسط نیروهای دولتی کشته شد. محل استقرار او قلعه چهریق بود.

اسماعیل آقا شکاک شانه به شانه نیروهای روسیه تزاری، نیروهای عثمانی را از کردستان ایران بیرون راند و بعد از انقلاب اکتبر که سپاه روسیه تزاری از ایران خارج شد، سلاح زیادی برای اسماعیل آقا باقی ماند. در شرایطی که نیروهای نظامی دولت ایران چندان نفوذ و قدرتی در منطقه کردستان نداشتند سمکو رهبری منطقه را در دست داشت. شاید نبود و عدم بقای سلطه روسیه، موجب تحرک سمکو در منطقه شد و حتی بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ سمکو با دولت‌های همسایه نوعی پیوند و ارتباط برقرار کرد. از جمله اینکه رابطه‌ای خاص با شیخ محمد خیابانی داشت که وی از رهبران حرکت دموکراسی در آذربایجان به شمار می‌رفت. سمکو سربازهای ترک مناطق مراغه و میاندوآب را ناچار کرد که از کردستان بیرون بروند، در منطقه مهاباد هم به سپاه ایران حمله کرد و آنها را شکست داد. سمکو در پاییز ۱۹۲۲ خود را شاه کردستان نامید و به پیمان سور بسیار خوش بین بود. سپس در سال ۱۹۳۰ بر اساس پی ریزی یک نیرنگ، حکومت از سمکو خواست که با دولت مذاکره کند. او هم پذیرفت و بنا به سیاست یا تصمیم حکومت مرکزی ایران، که ظاهراً ابزار خدعه بود، سمکو در تله‌ای به کمین افتاد و کشته شد.

منابع

• قیام اسماعیل سمکو
• اسماعیل خان سمکو

• Mohammad Gholi Majd (2008), «From Qajar to Pahlavi, Iran, 1919-1930», University Press of America, ISBN 978-0-7618-4029-9, 466 pages.